Studia Antiqua et Archaeologica最新文献

{"title":"Preliminary results of Archeozoological research in Khalzan Shireg","authors":"Delgermaa Lkhagvadorj, Erdenebold Lkhagvasuren","doi":"10.5564/sa.v41i1.2489","DOIUrl":"https://doi.org/10.5564/sa.v41i1.2489","url":null,"abstract":"In 2016, 557 animal bones were found in the hands of 35 horses, 104 cows, 147 sheep, 1 goat, 3 dogs, 130 large animals and 137 small animals. In 2018, 457 bones of horses - 30, cows - 26, sheep - 129, goats - 5, large animals - 100, small animals - 165, dog bones - 4 were included in the survey. In the future, more detailed research and more detailed laboratory tests will be critical to expanding the scope and scope of the work. \u0000Халзан ширэг балгасны малтлагаас илэрсэн мал, амьтны ясны судалгаа \u0000Товчлол. 2004 онд Монгол Японы хамтарсан “Бичээс” төслийн баг Говь-Алтай аймгийн Шарга сумын нутаг, Шаргын голын өмнөд хөвөөнөө, Шаргын цагаан нуурын зүүн өмнөд биед Алтайн нурууны зүүн хойд бие, алдарт 33 говийн нэгэн болох Шаргын говийн зүүн өмнөд захад байрлах нэгэн балгасыг олж илрүүлэн судалжээ. Хамтарсан төслийн багийнхан анхны дэвсгэр зураг, тодорхойлолт сэлтийг үйлдэн тайлан хэлбэрээр анх нийтлүүлжээ. Ингээд 2014 оноос эл балгасны туурьд хэдэн жил дараалан археологийн малтлага судалгаа явуулжээ.2016, 2018 онд Говь-Алтай аймгийн Шарга сумын нутагт орших Халзан ширэг балгасанд хийсэн археологийн малтлага судалгаагаар адуу, үхэр, хонь, нохой, бод, бог малын яснууд илэрсэн. Ясны хадгалалт харьцангуй сайн. \u0000Түлхүүр үгс: археозоологи, адуу, үхэр, хонь, ямаа, нохой, бод бог","PeriodicalId":38679,"journal":{"name":"Studia Antiqua et Archaeologica","volume":"23 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-12-29","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"84060589","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}

{"title":"study of bronze knifes at the museum of Dundgovi and Umnugovi provinces","authors":"Matsumoto Keita, Amgalantugs Tsend, I. Lochin","doi":"10.5564/sa.v41i1.2480","DOIUrl":"https://doi.org/10.5564/sa.v41i1.2480","url":null,"abstract":"The development and changes of nomadic pastoralism during the Bronze Age (2nd-1st millennium BCE) have become the main research focus of many scholars around the world. Especially the territory between southern Siberia and Inner Mongolia plays a significant role in understanding the prehistoric cultural landscape as it contains various archaeological monuments from different time periods. In this article, we present our research on bronze knifes collected from the ground surface. We focus on changes in the typology and design of these knives, which are essential tools of nomadic communities.Therefore, bronze knifes are important artifacts that can shed light on the technological advances of ancient nomadic people. We studied designs and production methods of bronze knifes and traced changes over time since the 1st millennium BCE. Our analysis demonstrates a noticeable change in knifes. We suggest that the changes might have been triggered by the formation of equestrian nomadic cultures as well as environmental changes. \u0000Дундговь, Өмнөговь аймгийн музейд хадгалагдаж буй хүрэл хутганы судалгаа \u0000Товчлол. Сүүлийн жилүүдэд НТӨ II-I мянган жил буюу хүрлийн үеийн нүүдэлчдийн соёлын үүсэл, хөгжлийн онцлогтой холбогдох олон төрлийн эх хэрэглэгдэхүүний судалгаа эрчимтэй хийгдсээр байна. Хүрэл зэвсгийн үед холбогдох археологийн дурсгалууд Монгол оронд элбэг бөгөөд Евроазийн бүс нутагт тархсан олон янзын соёлуудын харилцан хамаарлын асуудлыг тодруулахад өмнөд Сибириэс Цагаан хэрмийн бүс нутаг хүртэлх газар нутгийн судалгаа нь чухал байр суурийг эзэлдэг билээ.Энэхүү өгүүлэлд монгол орны өмнөд бүс нутгаас түүврээр олдсон хүрэл хутганы хэлбэрийн өөрчлөлтийн талаар хийсэн судалгааг та бүхэнд толилуулж байна. Хүрэл хутга нь нүүдэлчин ард түмний өдөр тутмын амьдралд чухал үүрэгтэй төдийгүй түүнийг хийсэн технологийн арга барил, шинж чанарыг нь судлах боломжийг олгодог. Судалгаанд хамрагдсан хүрэл хутганы үйлдвэрлэл, хийх арга зүй, хэлбэрийг судалсны үр дүнд НТӨ I мянганы эхэн үеэс хойш хүрэл хутганы хийц, хэлбэрт ямар өөрчлөлтүүд гарсныг тогтоохыг зорилоо. \u0000Түлхүүр үгс. Хүрэл хутга, Евроазийн бүс нутаг, хүрэл зэвсгийн үеийн нүүдлийн соёл, үйл ажиллагааны өөрчлөлт","PeriodicalId":38679,"journal":{"name":"Studia Antiqua et Archaeologica","volume":"18 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-12-29","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"81082183","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}

{"title":"Regarding the Tamghas of the Tatars","authors":"Batbold Gonchig","doi":"10.5564/sa.v41i1.2485","DOIUrl":"https://doi.org/10.5564/sa.v41i1.2485","url":null,"abstract":"The Turkic-Uyghur period stamped stele located in the eastern region of Mongolia are intriguing. Three tamghas discovered by doctor Bayar D. in 1986 in Khundlun Khavtsal (gorge) of Dariganga Sukhbaatar province are genuine Tatar tamghas. These seals, found in the horse tamghas of Tang Hui Yao’s nomads, among the horses given by the Tatabi, indicates that these tamghas may be related to the Tatars. It is also depicted in a collection of tamghas carved on a rock concerning war and great Khuraltai related to the Turkic-Uyghur period. \u0000Татарын тамганы тухайд \u0000Товчлол. Монголын түүхийн Түрэг, Уйгурын үеийн Татар аймгуудын бичгийн сурвалж ховор тул тэдний талаарх цөөн хэдэн судалгааг эс тооцвол өнөөг хүртэл тодорхойгүй хэвээр байна. Тиймээс Монгол улсын нутгаас илэрч олдоод буй тухайн үеийн тамгануудад харьцуулсан судалгаа хийхэд зарим бүлгүүд тодорч харагдаж байна. Монголын Дорнод бүсэд буй тамгуудаас Татар аймгийн тамгуудыг тодруулсанаар археологийн зарим дурсгалуудыг өөрөөр тайлбарлаж болох юм. Өөрөөр хэлбэл Хятадын Тан улсад тушааж байсан адууны дунд Татаби нарын адуунд Татар тамгууд хамтаар тэмдэглэгдсэн байна хэмээн үзлээ. \u0000Түлхүүр үгс: Татар, Түрэг, Уйгур, аймгийн тамга, адууны тамга, Татар тамга, Татаби","PeriodicalId":38679,"journal":{"name":"Studia Antiqua et Archaeologica","volume":"8 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-12-29","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"86703110","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}

{"title":"Two bronze seals related to the Mongolian Empire and Ming dynasty","authors":"Munnkhhbayar Lkhagvadorj, Battuvshin Byambadorj, Batbold Gonchig","doi":"10.5564/sa.v41i1.2487","DOIUrl":"https://doi.org/10.5564/sa.v41i1.2487","url":null,"abstract":"The purpose is to determine the exact dates of the two bronze seals kept in the museum fund of Uvurkhangai aimag and to consist of them into our research. On or after reading the Chinese inscriptions on these two seals, it became clear that these seals were important documents in the history of Mongolia during the Mongol Empire and its aftermath, also, especially during the Ming Dynasty. The first seal dated the first year of Huang-ch’ing 皇慶 [1312] remains the administrative official seal of the Judicial proceeding office one of the special units of Ling-bei Province during the Yuan Dynasty, (the administrative and governments unit occupied approximately the area of present-day Mongolia), was it first found and identified in Mongolia. The second seal dated the first year of Yong-Le [1403] an army seal of the header of the centurion family “Xing zhou” one of the special military organizations during the early Ming dynasty. \u0000Монголын эзэнт гүрэн болон Мин улсын үед холбогдох хоёр хүрэл тамга \u0000Товчлол. Өвөрхангай аймгийн музейн сан хөмрөгт хадгалагдаж буй хоёр хүрэл тамганы он цагийг нарийвчлан тогтоож, судалгааны эргэлтэд оруулахыг зорилоо. Тус тамганууд дээр буй нангиад бичээсний уншлагаас үзвэл энэхүү тамганууд Монголын эзэнт гүрний хийгээд түүний дараахан үеийн монголын түүхийн чухал баримт болох нь тодорхой болов. \u0000Түлхүүр үгс: Хүрэл тамга, Юань гүрэн, Давааны арын муж, Линбэй, Мин улс, Шин жоу","PeriodicalId":38679,"journal":{"name":"Studia Antiqua et Archaeologica","volume":"4 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-12-29","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"84307616","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}

{"title":"A Horse whip found an Ancient Nomadic Burials","authors":"Khurelsukh Sosorbaram","doi":"10.5564/sa.v41i1.2488","DOIUrl":"https://doi.org/10.5564/sa.v41i1.2488","url":null,"abstract":"This is article ancient nomadic whip. From time immemorial, nomads have used and developed a variety of equipment to suit the specifics of their use of horses for riding. One of them is a whip. The whip is traditionally made of solid wood with a strap and a tie. Archaeological excavations have shown that whip-related artifacts have been found in ancient tombs, but there have been a number of cases where whip trees have been found in rock burials, a unique form of nomadic burial. Based on these findings, a whip, a type of horse equipment, is described. According to the materials the ancient whip tree was found in 1 stone tomb from the Xiongnu period, 1 from the related rock burials in the Ancient Turkic period, 4 from the rock burials in the Great Khitan state, 3 from the Mongols period rock burials, and a total of 9 items were artifacts. \u0000Эртний нүүдэлчдийн ташууртай холбогдох олдворууд \u0000Товчлол. Нүүдэлчид нэн эрт цагаас адууг уналга эдэлгээнд хэрэглэх явцдаа хэрэглээний онцлогт тохирсон олон төрлийн тоног хэрэгслийг бүтээн бий болгож, хөгжүүлэн уламжилсаар иржээ. Тэдгээр бүрдэл хэсгийн нэг нь ташуур юм. Ташуурын ишийг ширхэг нягт модоор, сагалдарга болон зангиаг сураар хийдэг уламжлалтай. Археологийн судалгаагаар эртний чулуун дарааст булшнаас ташууртай хамааралтай олдвор олдоод байх нөхцөл тун бага ч нүүдэлчдийн өөр нэг оршуулгын өвөрмөц хэлбэр болох хадны оршуулгаас ташуурын мод илэрсэн хэд хэдэн тохиолдол байдаг. Эдгээр олдворт тулгуурлан адууны тоног хэрэгслийн нэг ташуурын талаар өгүүллээ. \u0000Түлхүүр үгс: Эртний нүүдэлчдийн ташуур, дундад зууны үед ташуурыг уран зургийн дурсгалд дүрсэлсэн нь, ташууртай холбогдох зарим зан үйл.","PeriodicalId":38679,"journal":{"name":"Studia Antiqua et Archaeologica","volume":"415 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-12-29","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"78102819","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}

{"title":"Research of Mongol graves in Uvur Delger Mountain","authors":"Batbold Natsag, Enkhbold Sanjperlee, Mandakh Davaasuren","doi":"10.5564/sa.v41i1.2486","DOIUrl":"https://doi.org/10.5564/sa.v41i1.2486","url":null,"abstract":"In 2020, as part of the custom project “Nobility of the Mongolian Empire”, the field research department of the Institute of Archeology of the MAS, in 2020, excavated 8 graves related to the Mongol period in Uvur Delger Mountain in the Sumber Sum area of Govsumber Province. Human and animal bones were found. Based on the study of animal bones, the authors tried to explain the meaning of the anklets found in Mongol graves in connection with the idiom “grandson to hold mouth”. Also, this article discusses the use of horse bones in the burial rituals of that time, and the fact that the practice of horse bones has been handed down since the Bronze Age. \u0000Өвөр дэлгэр уулын монгол булшны судалгаа \u0000Товчлол. “Монголын эзэнт гүрний язгууртан” захиалгат төслийн хүрээнд ШУА-ийн Археологийн хүрээлэнгийн хээрийн шинжилгээний анги 2020 онд Говьсүмбэр аймгийн Сүмбэр сумын нутагт орших Өвөр дэлгэр ууланд Монголын үед холбогдох 8 булш малтан судалж сумны зэв, төмөр хайч, төмөр илүүр зэрэг олдвор илрүүлснээс гадна булш тус бүрээс хүн, малын яс илэрч олджээ. Зохиогчид малын ясны судалгаанд тулгуурлан Монгол булшинд дагалдуулдаг шагайт чөмөгний учир холбогдлыг “ам барих ач” гэдэг хэлц үгтэй холбон тайлбарлах оролдлого хийсэн байна. Мөн энэ өгүүлэлд тухайн үеийн оршуулгын зан үйлд адууны ясаар тахил үйлдэж байсан талаар авч үзсэн байна. \u0000Түлхүүр үгс: Өвөр дэлгэр уул, Монгол булш, малтлага судалгаа, шагайт чөмөг, малын яс \u0000 ","PeriodicalId":38679,"journal":{"name":"Studia Antiqua et Archaeologica","volume":"23 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-12-29","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"90512804","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}

{"title":"Xiongnu dwelling in Zuun Baidlag River","authors":"G. Ganbaatar","doi":"10.5564/sa.v41i1.2483","DOIUrl":"https://doi.org/10.5564/sa.v41i1.2483","url":null,"abstract":"From 2011 to 2019, the research team of the Mongolian-Japanese joint project “History of Ancient Мongolian’ Production” project, which worked in the Zuun Baidlag River, Mungunmorit soum, Tuv province. In 2016, the survey team were found some Xiongnu sherds belonging spread over an area of 0.229 hectares from close the that furnace of the clay production. Next (2017) year they’re did a small test excavation and found good footprint of ancient people semi-ground dwelling. In 2018, an 8x8 m area (64 m2) was excavated and a rectangular semi-ground dwelling was discovered without any furnace and heating systems. The most common material in the cultural layer is fragment of potteries and roof tiles. In total, the found has more than 500 fragments, but we collected had just inside in dwelling 100 fragments. The paleozoological remains collection: dog (1), sheep and goat (19 pcs), horse (1) and big faunal (cattle and horse) bones (3 pcs). The C14 analysis of the samples found in that dwelling dated as late 1st century BC to 1st century AD. \u0000Зүүн Байдлагийн гол дахь Хүннүгийн сууц \u0000Товчлол. 2011-2019 онуудад Төв аймгийн Мөнгөнморьт сумын Зүүн Байдлаг голд ажилласан Монгол-Японы хамтарсан “Эртний монголчуудын үйлдвэрлэлийн түүх” төслийн хайгуул судалгааны багийнхан 2016 онд Зүүн Байдлаг голын дунд бие гол гатлах гармын хойд эрэгт байх шавар эдлэл шатаах зуухнаас баруун хойш 300 м зайтай газраас хүннүчүүдийн түүхэнд хамаарах боломжтой ахуй хэрэглээний ваарын хагархай барагцаагаар 0.229 га талбайд тархсан байсныг илрүүлсэн. Тухайн газарт 2017 онд бага хэмжээний сорилын малтлага хийн зүүн урагш чиглэлтэй тэгш өнцөгт хэлбэртэй нүхний толбо илэрснийг 2018 онд 8х8 м хэмжээтэй талбайд малтлага хийн тэгш өнцөгт хэлбэртэй хагас газар сууцыг илрүүлсэн билээ. Тус малтлагаар нийт 500 гаруй шавар эдлэл илрүүлсэн ч бид 100 гаруйг нь цуглуулсан. Мөн малтлагаар цөөн тооны малын яс илэрснээс сууцны шалны төвшнөөс илэрсэн нэгийг дээжинд сонгон радио карбоны задлан шинжилгээгээр он цаг тогтооход НТӨ I зууны төгсгөл НТ I зууны эхэн хэмээн гарсан нь тухайн бүс нутаг байх бусад хүннүгийн археологийн дурсгалуудтай нэгэн үед таарч байгаад нь бид энэхүү сууцыг үйлдвэрлэгч нарийн оромж болов уу гэсэн таамгийг дэвшүүлээд байна. \u0000Түлхүүр үгс: Төв аймаг, Зүүн Байдлагийн гол, хайгуул, хүннү, ваарны хагархай, хагас газар сууц","PeriodicalId":38679,"journal":{"name":"Studia Antiqua et Archaeologica","volume":"18 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-12-29","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"73633659","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}

{"title":"Middle Paleolithic of the Gobi Altai","authors":"Khatsenovich Arina M., Rybin Evgeny P, Bazargur Dashzeveg, Tserendagva Yadmaa, Marchenko Daria V., G. Byambaa, Olsen John W., Derevyanko Antoly P.","doi":"10.5564/sa.v41i1.2478","DOIUrl":"https://doi.org/10.5564/sa.v41i1.2478","url":null,"abstract":"Stratified Middle Paleolithic industries in Mongolia are mostly known from final Middle Paleolithic complexes in the Orkhon and Kharganyn Gol valleys in the north-central part of the country, while Middle Paleolithic complexes from Tsagaan Agui have not attracted as much attention. Re-analysis of archaeological collections made during excavations of Tsagaan Agui Cave in 1987–1989 have made it possible to define transitional and index tool types as well as systems of primary flaking. More recent excavations of Tsagaan Agui place the lithic complexes identified there in the 1980s into a more refined chronological sequence. Preliminary technological and typological analyses indicate a non-Levallois Mousterian character for the Middle Paleolithic industry at Tsagaan Agui Cave. Here, we attempt to identify analogies of this industry in Siberia and eastern Asia. \u0000Говийн Алтайн дунд палеолитын үе \u0000Товчлол. Монголын дунд палеолитын үеийн соёлт давхарга бүхий дурсгалууд тухайн үеийн төгсгөлийн шатанд хамаарах Орхон гол, Харганын голын сав дагуух суурингуудаар илэрхийлэгддэг. Цагаан агуйн дунд палеолитын үед хамаарах давхаргаас гарсан олдворууд удаан хугацааны туршид судлаачдын анхааралд өртөлгүй орхигдсон байна. Тус агуйд 1987-1989 онд хийсэн малтлагын явцад олдсон олдворуудыг дахин нягтлан үзэх явцад өгүүлэн буй үеийг төдийгүй шилжилтийн үеийг илтгэн харуулах олдвор, зэвсгийн зүйлс гарч ирсэн бөгөөд тэдгээрээр анхдагч цуулалтын явцыг сэргээн харах боломжтой болсон. Цагаан агуйд шинээр хийж буй судалгааны явцад 1980-аад оны үед олдсон эдгээр олдворыг агуулан байсан давхаргын он цагийг нарийвчлан тогтоох боломжийг олгох нь гарцаагүй билээ. Олдвор хэрэглэгдэхүүнийг үйлдсэн арга, төрөл зүйн үүднээс нь харахад леваллуагийн бус мустьен үйлдвэрлэлийн аргаар хийгджээ хэмээн урьдчилсан байдлаар таамаглаж болохоор байна. Тус өгүүлэлд чулуун зэвсгийн үйлдвэрлэлийн энэхүү аргаар хийгдсэн бусад дурсгалтай харьцуулсан судалгааг хөндөн авч үзлээ. 2021 оны Цагаан агуйн малтлага судалгаа нь урьд өмнө судлагдаагүй хойд хэсгийг судлахдаа байгалийн шинжлэх ухааны цогц шинжилгээ хийх өргөн боломж байгааг батлан харууллаа.Түлхүүр үгс: Цагаан агуй, дунд палеолит, леваллуагийн бус мустье, чулуун зэвсгийн үйлдвэрлэл","PeriodicalId":38679,"journal":{"name":"Studia Antiqua et Archaeologica","volume":"71 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-12-29","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"75053011","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}

{"title":"Qutluq qaghan’s Altar and Monument","authors":"E. Altangerel, Darkhan Kydyrali, Napil Bazylkhan, Nurbolat Bogenbayev, Buyankhishig Tserenkhand, Batbold Gonchig, Dalantai Sarantuya","doi":"10.5564/sa.v41i1.2484","DOIUrl":"https://doi.org/10.5564/sa.v41i1.2484","url":null,"abstract":"International Turkic Academy and the Mongolian Academy of Sciences jointly carried out archeological excavation at nine burial sites, which date back to the old Turkic period, in the Nomgon valley in Khashaat soum, Arkhangai aimag (province) in 2019-2022. During the “Nomgon-2” excavations, we conclude that the burial site was dedicated to the restorer of the Second Turkic empire, Elteris, who reigned as Qutluq Qaghan in 682-692, the father of Bilge Qaghan and Kültegin. The capped head and lower part of the Qaghan statue, two smaller pieces of a stone head statue, two stone statues of sheep, a stone statue of a lion with two cubs, roof ceramics, surface ceramics, bricks, a sacred square stone with a center hole, and other historical objects have been found from the sacred sites. At the sacred site’s зэл чулуунаас the seal of the “eshir” (Ashina) royal dynasty was found. The discovery of this stone stele with inscriptions is significant for global nomadic civilization and Turkic studies. During the archeological excavations, it is found for the very first time that the stele, of which two wolves and lotus are inscribed in the upper part, with inscriptions in Old Turkic, Sogdian, and Brahmi scripts. In particular, “Qutluq Qaghan” is clearly written in Old Turkic and Sogdian. \u0000Товчлол. Монгол улсын ШУА-ийн Археологийн хүрээлэн, Олон Улсын Түрэг Академи хамтран 2019, 2022 онд Архангай аймгийн Хашаат сумын Номгоны хөндийд эртний Түрэгийн үеийн тахилын онгон цогцолборт археологийн хайгуул, малтлага судалгааг хийсэн юм. «Номгон-2» тахилын онгон цогцолборт хийсэн малтлагын явцад Түрэгийн хожуу хаант улсыг сэргээн тохинуулагч Кутлук хаанд зориулсан дурсгал болох нь тодорхой болсон. Кутлук «Элтэрис» хаан нь алдарт Билгэ хаан, Күлтегин жанжины эцэг юм. Малтлагаар хүн чулуун хөшөөний малгайтай толгойн болон доод хэсэг, хүн чулууны хоёр толгойн хугархай, хоёр чулуун хонь, хоёр гүентэй чулуун арслан, дээврийн ваар, нүүр ваар, тоосго, дундаа нүхтэй тахилын шоо чулуу зэрэг эд өлгийн зүйлийг илрүүлсэн юм. Мөн зэл чулуунаас «эшир» (ашина) аймгийн янгир тамга олдсон. Нүүдлчдийн түүхэнд тэр тусмаа Түрэг судлалын хувьд бичээстэй гэрэлт хөшөө шинээр олдож байгаа нь онцгой шинэ нээлт болж байна. Археологийн малтлагын явцад гэрэлт хөшөөний дээд хэсэгт нь хос чоно, бадамлянхуа цэцгийн дүрс сийлсэн бөгөөд эртний Түрэг, Согд, Брахми бичгээр сийлсэн хос хэлний бичээс бүхий гэрэлт хөшөө анх удаа олдож байгаа юм. «Кутлук каган» гэсэн бичээс нь эртний Түрэг, Согд бичгийн хэсэгт хос хэлээр тод бичигджээ. \u0000Кутлуг хааны тахилын онгон цогцолбор, гэрэлт хөшөө \u0000Түлхүүр үгс: Кутлук каган, Елтерис каган, эртний Түрэг бичиг, Согд бичиг, Брахми бичиг, гэрэлт хөшөө, эртний түрэгийн тахилын онгон цогцолбор, чулуун арслан, чулуун хонь, шоо чулуу, дээврийн нүүр ваар, тоосго","PeriodicalId":38679,"journal":{"name":"Studia Antiqua et Archaeologica","volume":"32 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-12-29","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"84001290","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}

{"title":"Newly discovered anthropomorphic Stone Statue fromterritory of Khӧvsgӧl aimag","authors":"Ankhbayar Batsuuri, Bayarsaikhan Jamsanjav, Ankhsanaa Ganbold","doi":"10.5564/sa.v41i1.2491","DOIUrl":"https://doi.org/10.5564/sa.v41i1.2491","url":null,"abstract":"In 2020, these 3 anthropomorphic stone stelae and their ritual components were registered and documented during the fieldwork to rescue very rare and valuable historical finds of the Bronze and Early Iron Ages which were randomly found by local people in Khӧvsgӧl aimag. It was able to date these anthropomorphic stones back to the time of the ancient Tureg Khaganate of Inner Asia based on their form, depictions, and compositions. One of them is clearly representing that the monument for the high-ranking person in terms of components such as a stone box, an earthen wall, and a line of standing stones as known as balbal. This pilot study will help to clarify the issues of early medieval history and culture in the northern part of Mongolia. \u0000Хөвсгөл аймгийн нутгаас шинээр илрүүлсэн хүн чулууд \u0000Товчлол. 2020 онд Хөвсгөл аймгийн нутгаас иргэдийн санамсаргүй олсон олдворууд хүрэл, төмрийн түрүү үеийн ховор, түүхийн үнэт дурсгал болох нь тодорхой болсон тул тэдгээрийн олдсон газрыг нарийвчлан нягтлан судлах зайлшгүй авран хамгаалах ажлын явцад 3 хүн чулуу, тахилын онгоныг бүртгэн баримтжууллаа. Тэдгээр хүн чулуудын дүрслэл, дүр байдал, бүрэлдэхүүн нь Эртний Түрэгийн хаант улсын үед холбогдож байна. Зарим хүн чулуунд чулуун хашлага, шороон хэрэм, зэл чулуу бүхий тахилын онгонтой тул өндөр язгууртай хүнд зориулсан дурсгал болохыг илтгэж байлаа. Дээрх хэрэглэгдэхүүн Монгол орны умар нутаг дахь дундад эртний түүх соёлын асуудлуудыг тодруулахад нэмэр болох нь дамжиггүй. \u0000Түлхүүр үгс: Хөвсгөл аймаг, хүн чулуу, түрэг \u0000 ","PeriodicalId":38679,"journal":{"name":"Studia Antiqua et Archaeologica","volume":"84 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-12-29","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"83884201","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}