{"title":"Wibroakustyczna komunikacja pszczoły miodnej","authors":"Sylwia Łopuch","doi":"10.36921/kos.2022_2891","DOIUrl":"https://doi.org/10.36921/kos.2022_2891","url":null,"abstract":"Pszczoła miodna (A. m.) wykształciła złożony system porozumiewania się, który pozwala koordynować różne aktywności niezbędne do funkcjonowania rodziny. Sygnały wibroakustyczne odgrywają w nim istotną rolę, ponieważ pozwalają na przekazywanie informacji o położeniu źródeł pożytku i ich zasobności, mobilizowanie pszczół do pracy lub obrony gniazda, synchronizowanie wylotu roju i wiele innych komunikatów. Komunikacja wibroakustyczna pszczoły miodnej wciąż jest jednak słabo poznana. Nie wiadomo, jakie informacje niosą niektóre sygnały, ani kto jest ich nadawcą oraz odbiorcą. Ze względu na trudności napotykane w trakcie badań, poszukiwane są nowe metody. Alternatywą dla dotychczasowych badań, prowadzonych z użyciem głównie mikrofonu, są nagrania szybką kamerą, które pozwalają na precyzyjną analizę zachowania pszczoły wysyłającej sygnał oraz jej otoczenia.","PeriodicalId":86785,"journal":{"name":"Kosmos. Seria A, Biologia","volume":"7 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-12-27","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"88359649","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
Agata Kaczmarek, A. Wrońska, Justyna Sobich, Mikołaj Drozdowski, M. I. Boguś
{"title":"Mechanizmy odpornościowe owadów i ich przełamywanie przez grzyby entomopatogenne","authors":"Agata Kaczmarek, A. Wrońska, Justyna Sobich, Mikołaj Drozdowski, M. I. Boguś","doi":"10.36921/kos.2022_2872","DOIUrl":"https://doi.org/10.36921/kos.2022_2872","url":null,"abstract":"Obecnie najczęściej stosowaną metodą eliminacji owadów szkodliwych ze środowiska są pestycydy. Ich użycie wiąże się z wysoką skutecznością, nie jest jednak pozbawione wad. Wytwarzanie odporności wśród szkodników, niska wybiórczość działania, możliwość kumulacji w wodzie i glebie a także negatywny wpływ na zdrowie ludzi i zwierząt to tylko niektóre zarzuty wobec stosowania pestycydów. Dlatego jako alternatywę proponuje się wykorzystanie organizmów entomopatogennych. W przeciwieństwie do bakterii i wirusów, entomopatogenne grzyby mają zdolność do trawienia kutikuli owadów. Sam proces infekcji jest wieloetapowy. Kluczowym momentem jest adhezja zarodnika do powierzchni kutikuli. Kutikula jest pierwszą mechaniczną barierą, chroniącą przed infekcją grzybową. Drugim ważnym czynnikiem wytworzonym przez owady do walki z patogenami jest układ odpornościowy z mechanizmami obrony komórkowej i humoralnej. Dokładne poznanie zarówno procesu infekcji jak również mechanizmów obronnych owadów przyczyni się do komercyjnego wykorzystania entomopategenów w zwalczaniu owadów szkodliwych.","PeriodicalId":86785,"journal":{"name":"Kosmos. Seria A, Biologia","volume":"50 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-12-27","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"77631292","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
Justyna Kierat, Aleksandra Żmuda, Hajnalka Szentgyörgyi
{"title":"Pszczoły w mieście","authors":"Justyna Kierat, Aleksandra Żmuda, Hajnalka Szentgyörgyi","doi":"10.36921/kos.2022_2892","DOIUrl":"https://doi.org/10.36921/kos.2022_2892","url":null,"abstract":"Miasto, jako siedlisko będące pod bardzo mocnym wpływem człowieka, stawia wiele wyzwań żyjącym w nim gatunkom. Nie wszystkie są w stanie podołać tym wyzwaniom, jednak zaskakująco wiele potrafi się przystosować do miejskich warunków. W artykule przyglądamy się temu zagadnieniu na przykładzie pszczół, grupy znanej ze swojego znaczenia jako zapylacze, charakteryzującej się dużą różnorodnością biologii poszczególnych gatunków. Miasto stwarza tym owadom warunki do życia, czasami lepsze niż sąsiadujące tereny, jednak nie wszystkie pszczoły równie dobrze radzą sobie ze specyfiką miejskiego środowiska. Jednym z czynników mogących negatywnie na nie oddziaływać jest wprowadzanie do miast pszczoły miodnej, co często jest przeprowadzane pod hasłem ochrony zapylaczy. Pszczoła miodna jest jednak dużą konkurencją dla innych gatunków. Efekt takich działań może być więc przeciwny do zamierzonego i wydaje się utwierdzać społeczeństwo w przekonaniu, że w Polsce/ na świecie mamy tylko jeden gatunek pszczoły.","PeriodicalId":86785,"journal":{"name":"Kosmos. Seria A, Biologia","volume":"71 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-12-27","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"77967279","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Barciak większy (Galleria mellonella) jako organizm modelowy w badaniach biomedycznych","authors":"Bartłomiej Iwański, M. Andrejko","doi":"10.36921/kos.2022_2878","DOIUrl":"https://doi.org/10.36921/kos.2022_2878","url":null,"abstract":"Barciak większy (Galleria mellonella) jest coraz częściej stosowanym owadzim organizmem modelowym. Do zalet gatunku można zaliczyć powszechność występowania, krótki cykl życiowy, oraz stosunkowo duży rozmiar gąsienic, znacznie ułatwiający manipulacje laboratoryjne. Istotne jest to, że owady mogą być inkubowane w temperaturze 37oC, koniecznej w badaniach dotyczących ludzkich patogenów. Warto wspomnieć, że wykazano pozytywną korelację między odpowiedzią gospodarza a wirulencją wielu patogenów w modelach ssaków i owadów. Gąsienice G. mellonella z powodzeniem są wykorzystywane w badaniach interakcji patogen-gospodarz, mechanizmów patogenezy i czynników wirulencji drobnoustrojów chorobotwórczych dla człowieka, m.in. Staphylococcus aureus, Pseudomonas aeruginosa i Candida albicans. Owady okazały się również odpowiednie do testowania skuteczności substancji biologicznie czynnych czy też w terapiach alternatywnych mających na celu zastąpienie antybiotyków.","PeriodicalId":86785,"journal":{"name":"Kosmos. Seria A, Biologia","volume":"151 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-12-27","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"73752180","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Wykorzystanie mikrotomografii rentgenowskiej, nieinwazyjnej techniki przestrzennego obrazowania, w badaniach owadów","authors":"Marcin Raś, D. Iwan","doi":"10.36921/kos.2022_2896","DOIUrl":"https://doi.org/10.36921/kos.2022_2896","url":null,"abstract":"Mikrotomografia rentgenowska wykorzystuje promieniowanie X do obrazowania struktur biologicznych na podstawie różnic gęstości poszczególnych elementów badanego obiektu. Tworzenie cyfrowych modeli przestrzennych (3D) owadów polega na złożeniu uzyskanych podczas skanowania obrazów dwuwymiarowych (2D) poprzecznych przekrojów badanych obiektów tzw. tomogramów. Zastosowanie micro-CT do obrazowania owadów stało się bardziej powszechne dopiero na początku XXI wieku. Technika ta umożliwia przeprowadzenie badań przyżyciowo, bądź materiałów przechowywanych w kolekcjach. Bezinwazyjne skanowanie organizmów pozwala na uniknięcie deformacji i uszkodzeń wynikających z zastosowania metod preparacji, stąd micro-CT jest techniką badawczą umożliwiającą obserwację naturalnych korelacji pomiędzy poszczególnymi narządami ciała owada. Modele uzyskane w wyniku skanowania mogą posłużyć do badań morfologicznych, anatomicznych, fizjologicznych, a także przeprowadzenia symulacji komputerowych różnych procesów zachodzących w obrębie ciała, np. przepływu płynów ustrojowych, funkcjonowania mięśni, czy też mechaniki ruchu. Cyfrowe kopie zeskanowanych owadów zobrazowanych w skali mikro doskonale nadają się do wykorzystania w wirtualnym systemie sieci informacyjnej. Mogą być przechowywane, udostępniane, powielane, czy też wykorzystywane do analiz, a także tworzenia wydruków 3D. Atrakcyjność uzyskiwanych wyników (przestrzenne modele i animacje cyfrowe) powoduje wzrost zainteresowania nimi w procesie edukacji, promowaniu nauki, prowadzeniu działalności popularnonaukowej, a także w kulturze i sztuce. Zastosowanie technik rentgenograficznych do digitalizacji materiałów znajdujących się w kolekcjach entomologicznych umożliwia zabezpieczenie dla wiedzy szerokiego spektrum informacji o okazach w razie ich zniszczenia lub uszkodzenia w przypadku wystąpienia zdarzeń losowych lub klęsk żywiołowych, a także zagrożeń związanych z działaniami wojennymi. ","PeriodicalId":86785,"journal":{"name":"Kosmos. Seria A, Biologia","volume":"21 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-12-27","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"85165954","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Insects in research and practice - Introduction","authors":"M. Polańska","doi":"10.36921/kos.2022_2911","DOIUrl":"https://doi.org/10.36921/kos.2022_2911","url":null,"abstract":"Introduction","PeriodicalId":86785,"journal":{"name":"Kosmos. Seria A, Biologia","volume":"26 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-12-27","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"83434438","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Owady w badaniach naukowych i praktyce - Wstęp","authors":"M. Polańska","doi":"10.36921/kos.2022_2910","DOIUrl":"https://doi.org/10.36921/kos.2022_2910","url":null,"abstract":"Owady Wstęp","PeriodicalId":86785,"journal":{"name":"Kosmos. Seria A, Biologia","volume":"33 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-12-27","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"84250943","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Hemocyty i ich udział w odporności owadów","authors":"Sylwia Stączek, A. Zdybicka-Barabas, M. Cytryńska","doi":"10.36921/kos.2022_2883","DOIUrl":"https://doi.org/10.36921/kos.2022_2883","url":null,"abstract":"Owady należą do najliczniejszej grupy zwierząt zamieszkujących Ziemię. Sukces ewolucyjny zawdzięczają między innymi sprawnie funkcjonującym mechanizmom odpornościowym. W przebiegu większości z nich kluczową rolę odgrywają hemocyty, które są zaangażowane w odpowiedź komórkową polegającą na fagocytozie, nodulacji i inkapsulacji, prowadzącą do eliminacji patogenów obecnych w hemocelu owada. Hemocyty zaangażowane są również w proces melanizacji, są również miejscem syntezy peptydów przeciwdrobnoustrojowych, które uszkadzają i w efekcie zabijają komórki patogenów. Biorą także udział w procesie krzepnięcia hemolimfy, prowadzącym do gojenia ran. \u0000W zależności od rzędu owadów, w procesach odpornościowych biorą udział różne typy hemocytów. W związku z tym w pracy zawarto również charakterystykę i schemat różnicowania hemocytów wybranych gatunków owadów, w tym przedstawicieli rzędu Lepidoptera (Galleria mellonella, Bombyx mori), Diptera (Drosophila melanogaster i gatunków z rodziny komarowatych), Coleoptera (Tenebrio molitor) i Hymenoptera (Apis mellifera). ","PeriodicalId":86785,"journal":{"name":"Kosmos. Seria A, Biologia","volume":"1 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-12-27","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"84616485","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Leczenie otyłości. Dlaczego „silna wola” to za mało? Część II: Metody leczenia otyłości","authors":"Patryk Reimisz","doi":"10.36921/kos.2022_2860","DOIUrl":"https://doi.org/10.36921/kos.2022_2860","url":null,"abstract":"Otyłość jest chorobą wieloczynnikową, trudną do leczenia, wiążącą się z silną stygmatyzacją społeczną. W przypadku wielu chorych zastosowanie tradycyjnego jadłospisu o obniżonej kaloryczności jest nieskuteczne albo skutkuje jedynie krótkotrwała utratą masy ciała. Skuteczność leczenia otyłości może być uzależniona od zastosowania właściwej strategii. Celem drugiej części artykułu jest przegląd współczesnych metod leczenia otyłości. Strategie leczenia otyłości dzieli się na zachowawcze i inwazyjne. Podstawą zachowawczego leczenia otyłości jest wymagająca systematycznej pracy modyfikacja stylu życia obejmująca zmianę sposobu żywienia i zwiększenie aktywności fizycznej. Jego skuteczność jest zależna od jakości wsparcia specjalistycznego. Leczenie zachowawcze może być uzupełnione o odpowiednie suplementy diety oraz środki farmakologiczne. Leczenie inwazyjne odnosi się głównie do zabiegów bariatrycznych. Jego zastosowanie jest zawsze poprzedzone wprowadzeniem strategii o charakterze zachowawczym.","PeriodicalId":86785,"journal":{"name":"Kosmos. Seria A, Biologia","volume":"1 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-08-06","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"84043622","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Communication among mammals – Introduction","authors":"Patrycja Popiel, L. Rychlik","doi":"10.36921/kos.2022_2875","DOIUrl":"https://doi.org/10.36921/kos.2022_2875","url":null,"abstract":"Introduction","PeriodicalId":86785,"journal":{"name":"Kosmos. Seria A, Biologia","volume":"3 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-08-06","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"81891647","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
求助内容：
应助结果提醒方式：
京公网安备 11010802042870号
