TOTBİD DergisiPub Date : 2024-02-27DOI: 10.5578/totbid.dergisi.2024.23
Sadettin Çiftci, Hakan Şenaran
{"title":"Tedavi edilen kalçada femur başı osteonekrozu ve redislokasyon: Neden olur, nasıl yönetilir?","authors":"Sadettin Çiftci, Hakan Şenaran","doi":"10.5578/totbid.dergisi.2024.23","DOIUrl":"https://doi.org/10.5578/totbid.dergisi.2024.23","url":null,"abstract":"","PeriodicalId":413104,"journal":{"name":"TOTBİD Dergisi","volume":"76 7","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-02-27","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"140426731","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
TOTBİD DergisiPub Date : 2024-01-01DOI: 10.5578/totbid.dergisi.2024.09
Halis Atıl Atilla, Fatih Barça
{"title":"Eklem koruma ve yapay zekâ","authors":"Halis Atıl Atilla, Fatih Barça","doi":"10.5578/totbid.dergisi.2024.09","DOIUrl":"https://doi.org/10.5578/totbid.dergisi.2024.09","url":null,"abstract":"Yapay zekânın tıbbi alanda kullanımı konusunda çalışmalar, özellikle elektronik ortamdaki klinik ve radyografik verilerin birikmeye başlamasıyla, gün geçtikçe artmaktadır. Geleneksel istatistiğin sınırlarının yapay zekâ yardımıyla kolaylıkla aşıl- ması ve daha büyük veri setlerinin daha hızlı analizi mümkün olabilmektedir. Teknolojik gelişmelerin en yakından takip edildiği tıp alanlarından biri olan ortopedi ve travmatolojide bu konuya bir ilgi mevcuttur. Daha çok çalışmanın olduğu artroplasti ve omurga cerrahisi yanında eklem koruyucu teda- viler alanında da yapay zekânın deneysel uygulamaları bulun- maktadır. Özellikle kıkırdak kaybı, menisküs ve ön çapraz bağ yırtığı, rotator manşet lezyonları ve kalça eklemi sorunlarında tanı koymaya yardımcı uygulamalar olduğu gibi cerrahi tedavi planlama ve prognoz öngörmede yapay zekânın başarılı oldu- ğu çalışmalar literatüre kazandırılmaya devam etmektedir. Bununla beraber, yapay zekânın bu alanlarda klinisyenin standart uygulamasına dâhil olmasının önünde çeşitli engel- ler vardır. Yapay zekâ konusunda yayınlanmış çalışmaların standardizasyonunun sağlanması ve kalitelerinin arttırılması, bununla birlikte ilerleyen teknolojinin diğer unsurlarından da faydalanılması, gelecekte yapay zekânın eklem koruyucu tedavide klinik uygulamada daha önemli bir yer edinmesine yardımcı olacaktır.","PeriodicalId":413104,"journal":{"name":"TOTBİD Dergisi","volume":"2 11","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-01-01","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"139631988","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
TOTBİD DergisiPub Date : 2024-01-01DOI: 10.5578/totbid.dergisi.2024.11
Tolga Kurtuluş Çapın
{"title":"Sanal ve artırılmış gerçekliğin ortopedi ve travmatolojide uygulama alanları","authors":"Tolga Kurtuluş Çapın","doi":"10.5578/totbid.dergisi.2024.11","DOIUrl":"https://doi.org/10.5578/totbid.dergisi.2024.11","url":null,"abstract":"Sanal gerçeklik ve artırılmış gerçeklikteki son teknolojik geliş- meler, bu çözümleri ortopedi ve travmatoloji uygulamaların- da kullanmayı mümkün kılmıştır. Sanal gerçeklik, cerrahların operasyonel teknikleri uygulamalarına ve prosedür beceri- lerini geliştirmelerine olanak tanımaktadır. Sanal gerçeklik teknolojileri tıp araştırmalarında, ağrı yönetimi, rehabilitas- yon ve travmatik beyin yaralanması gibi çeşitli alanlarda ve klinik uygulamalarda kapsamlı bir şekilde araştırılmış ve kullanılmıştır. Öte yandan, artırılmış gerçeklik sistemleri, kul- lanıcının çevresinden kopmadan sanal ortamın gerçek ortam üzerine bindirildiği çözümler sunar. Ortopedik cerrahide klinik artırılmış gerçeklik (augmented reality, AR) uygulamalarını sunan son çalışmalar, omurga, osteotomi, artroplasti, travma ve onkoloji alanlarında kategorize edilmiştir. Bu derlemenin amacı, sanal gerçekliği ve artırılmış gerçekliği tanımlamak, bu teknolojilerin ortopedi ve travmatoloji alanındaki kullanım alanlarını özetlemek ve güncel örnekler sunmaktır.","PeriodicalId":413104,"journal":{"name":"TOTBİD Dergisi","volume":"46 4","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-01-01","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"139637055","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
TOTBİD DergisiPub Date : 2024-01-01DOI: 10.5578/totbid.dergisi.2024.07
İsmail Demirkale
{"title":"Ortopedi ve travmatolojide karar destek, tedavi başarı tahmini ve ölçme aracı olarak yapay zekâ","authors":"İsmail Demirkale","doi":"10.5578/totbid.dergisi.2024.07","DOIUrl":"https://doi.org/10.5578/totbid.dergisi.2024.07","url":null,"abstract":"Bilgisayar sistemleri aracılığıyla yazılım düzeyinde modelle- meler olarak tanımlanabilecek yapay zekâ (YZ) ile YZ’nin maki- ne öğrenimi (MÖ) ve derin öğrenme gibi alt kümesinde yer alan uygulamalar büyük veri setlerini işleyebilirler. Ortopedi ve travmatoloji cerrahisinde işlevsel iyileşme ve iş yükünde hafifleme YZ’nin maliyet analizi, taburculuk süresi tahmini, hasta seçimi ve cerrahi planlamayla hasta takibi gibi idari ve klinik karar destek uygulamaları ile mümkün olmuştur. Klinik karar verme sürecine yardımcı olmak için üç ana türde MÖ yöntemi bulunmaktadır. Bunlar; doğal dil işleme, tanısal ve öngörüsel sonuç uygulamaları içeren klinik tahmin ve sonuç hesaplayıcısıdır. Makine öğreniminin klinik karar verme sürecine entegrasyonu, büyük miktarda bilgiyi işleyebilme ve karmaşık desenleri tanımlayabilme yeteneğiyle güçlü bir öngörü aracı olmasını sağlamıştır. Bu uygulamalar, ortopedi ve travmatoloji alanında hastaların daha iyi tedavi edilmesini, hastane yönetiminin daha verimli çalışmasını ve tedavi sonuç- larının iyileştirilmesini amaçlasa da rastgele olmayan eksik veriler, sınırlı örneklem büyüklüğü, hastalık sınıflandırmasının yanlış yapılması ve ölçümlerde uyumsuzluk gibi bazı ön yar- gılara açık olduğu da bilinmelidir. Ayrıca, bu modellemelerle elde edilen algoritmalardan elde edilen verilerin hem farklı popülasyonlardan veya katmanlardan gelen verilerle hem de klinik tecrübelerle uyumu sorgulanmalıdır.","PeriodicalId":413104,"journal":{"name":"TOTBİD Dergisi","volume":"53 s47","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-01-01","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"139633710","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
TOTBİD DergisiPub Date : 2024-01-01DOI: 10.5578/totbid.dergisi.2024.10
Cemil Yıldız, M. Yılmaz, Yasemin Yılmaz
{"title":"Yapay zekâ ve makine öğrenmesi yaklaşımları ile yürüyüş analizi","authors":"Cemil Yıldız, M. Yılmaz, Yasemin Yılmaz","doi":"10.5578/totbid.dergisi.2024.10","DOIUrl":"https://doi.org/10.5578/totbid.dergisi.2024.10","url":null,"abstract":"Yürüyüş analizi (YA) bize kas iskelet sistemiyle ilgili akademik veya pratik olarak değerli bilgiler vermektedir. Özel olarak kurgulanmış sentetik laboratuvar koşullarında üç boyutlu (enstrümantal) veya günlük doğal ortamda farklı cihazlar ve yöntemlerle yapılabilmektedir. Son yıllarda sağlık bilgi tekno- lojilerinde birçok farklı alanda yapay zekâ (YZ) uygulamaları çözümler sunmaktadır. Aşağıdaki derleme makalede YZ ve makine öğrenmesi temelli YA yaklaşımları hakkında güncel literatürleri içeren bilgiler verilecektir. Ayrıca alternatif yön- temlerle karşılaştırmaları yapılarak avantajları, kısıtlılıkları tartışılacak ve günlük pratiğimizde nasıl yer alabileceği hak- kında genel bir bakış sunulacaktır.","PeriodicalId":413104,"journal":{"name":"TOTBİD Dergisi","volume":"49 2","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-01-01","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"139634835","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
TOTBİD DergisiPub Date : 2024-01-01DOI: 10.5578/totbid.dergisi.2024.01
Cemil Yıldız, İrfan Esenkaya
{"title":"Ortopedi ve travmatolojide yapay zekâ: Gelecekte bizi neler bekliyor?","authors":"Cemil Yıldız, İrfan Esenkaya","doi":"10.5578/totbid.dergisi.2024.01","DOIUrl":"https://doi.org/10.5578/totbid.dergisi.2024.01","url":null,"abstract":"Yapay zekâ (YZ) kaçınılamaz bir şekilde mesleki ve özel haya- tımızın her alanına hızla girmektedir. Şu an için etkilerinin nasıl olacağını bilmek ve hangi alanlarda daha fazla gelişece- ğini tahmin etmek oldukça zordur. Yapay zekâyı anlayabildi- ğimiz ve geliştirebildiğimiz ölçüde geleceğini belirleyebiliriz. Aşağıdaki derleme makalede YZ’nin günümüzdeki en önemli dönüştüreceği alanlardan birisi olan tıp ile ilgili etkileri ve uygulama alanları genel bilgiler ve örnekler ile anlatılacaktır. Ayrıca YZ uygulamalarının özellikle sağlık alanındaki berabe- rinde getirebileceği riskler tartışılacaktır.","PeriodicalId":413104,"journal":{"name":"TOTBİD Dergisi","volume":"30 7","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-01-01","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"139633257","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Ortopedi ve travmatoloji asistan eğitiminde yapay zekâ: Deneyim aktarımından geleceğe yolculuk","authors":"Salih Beyaz, Alaaddin Levent Özgözen, Necmettin Turgut","doi":"10.5578/totbid.dergisi.2024.12","DOIUrl":"https://doi.org/10.5578/totbid.dergisi.2024.12","url":null,"abstract":"Usta-çırak ilişkisi uzun yıllardır cerrahi eğitiminde, tecrübenin bir sonraki nesle aktarılması için kullanılan temel eğitim metodudur. Ancak son yıllarda, her alanda olduğu gibi, veri hızındaki artışa eşlik eden eğitim maliyetleri, teknolojik uygu- lamaların bu alana da girmesine neden olmuştur. Yapay zekâ uygulamalarının bir uzman doktor kadar başarılı olduğunu gösteren çalışmalara, maliyet/etkinlik çalışmaları da destek vermektedir. Bu uygulamaların başarılı sonuçları tanıdan tedavi planlamasına, komplikasyonların önceden öngörüle- bilmesine ve simülasyon uygulamalarına kadar geniş bir yel- pazede kendine yer bulmaktadır. Miller’in öğrenme piramidi- nin en tepesinde yer alan klinik uygulamalara geçmeden önce asistanların sınırsız bir şekilde kendilerini test edebilecekleri simülasyon uygulamaları, özellikle motor becerinin ön planda olduğu artroskopi ve artroplasti alanında daha etkin biçim- de kullanılmaktadır. Çalışmalar simülasyon uygulamalarıyla el-göz koordinasyonu sağlama eğitimlerinde başarılı sonuçlar elde edildiğini göstermektedir. Her yeni teknolojide olduğu gibi; güvenlik, maliyet ve etkinlik üzerine sorunların aşılmasıy- la, eğitimde, ortopedi ve travmatoloji uzmanlık eğitiminde de kalitenin arttırılması hedeflenmektedir. Yeni nesil cerrahların teknolojilere uyumu ve teknolojileri aktif kullanabilmeleri için, bu uygulamaların eğitimlerinin bir parçası hâline getirilmesi gerekir. Yeni nesil cerrahların bu teknolojilerin çalışma şekil- lerini bilmeleri, gerektiği zamanlarda müdahale edebilecek kapasitede olmaları, muhtemel hataların önüne geçecektir. Her yeni teknolojiye yine de temkinli yaklaşmak gerekmekte- dir. Eğitim açığından kaynaklanacak hataların gelecek nesil- lere aktarılacağı unutulmamalıdır. Bu konudaki stratejilerin geliştirilmesi ve denetlenmesinde en büyük sorumluluk mes- lek örgütlerine ve eğitim sorumlularına düşmektedir.","PeriodicalId":413104,"journal":{"name":"TOTBİD Dergisi","volume":"22 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-01-01","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"139636856","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}