TOTBİD DergisiPub Date : 2024-01-01DOI: 10.5578/totbid.dergisi.2024.03
Zafer Soydan
{"title":"Ortopedi ve travmatolojide yapay zekâ ve segmentasyon ağları","authors":"Zafer Soydan","doi":"10.5578/totbid.dergisi.2024.03","DOIUrl":"https://doi.org/10.5578/totbid.dergisi.2024.03","url":null,"abstract":"Yapay zekâ ağları, tüm teknolojik alanlarda olduğu gibi, modern tıpta da gittikçe daha fazla uygulama alanı bulan ve insan zekâsını oluşturan nöral ağları simüle etmeye çalı- şan yapılardır. Tıbbi alanlarda özellikle tanısal görüntüleme, yapay zekâ için çok yüksek bir gelişme potansiyeli barındır- maktadır. Çeşitli tıbbi bölümler gibi ortopedi ve travmatolo- jide de segmentasyon araçlarından faydalanmaktadır. Kas iskelet sisteminin segmentasyonu, bu yapıları değerlendirmek ve olası tıbbi müdaheleleri planlayabilmek için çok önemli bir anahtardır. Görüntülerde var olan çeşitli artefaktlar segmen- tasyonu zorlaştırmaktadır. Bir görüntü içerisinden, istenilen bölgeyi tanımlayıp ayırt etme anlamına gelen segmentasyon, yapay zekâ ağları tarafından büyük bir başarıyla yapılabil- mektedir. Bu ağlar, segmentasyonu insana bağlı kısıtlayıcı faktörlerin etkisinden arındırmış ve otomatize olduğu için de daha yüksek güvenilirlik ve hız sağlamıştır. Güncel literatürde, bu ağların başarısını gösteren çok sayıda çalışma vardır. Bu ağların kullanımı için çalışma prensiplerinin doğru anlaşılması gereklidir. Bu derlemede ortopedi ve travmatolojide yaygın olarak kullanılan segmentasyon uygulamaları ele alınacak ve ağların genel özellikleri, çalışma prensipleri, işleyiş aşamaları ve sonuçlarının değerlendirilmesi süreçleri ortaya konacaktır.","PeriodicalId":413104,"journal":{"name":"TOTBİD Dergisi","volume":"18 11","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-01-01","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"139635034","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
TOTBİD DergisiPub Date : 2024-01-01DOI: 10.5578/totbid.dergisi.2024.08
Erden Kılıç, Özgür Uysal
{"title":"Ortopedi ve travmatoloji ameliyat salonunun yapay zekâ ile optimizasyonu","authors":"Erden Kılıç, Özgür Uysal","doi":"10.5578/totbid.dergisi.2024.08","DOIUrl":"https://doi.org/10.5578/totbid.dergisi.2024.08","url":null,"abstract":"Tıbbın her alanında bilgi büyük bir hızla artmaktadır. Tıbbi karar verme sürecinin de giderek daha çok nicel verilere daya- nılarak yapılması önerilmektedir. Bu durumda klinisyenlerin oluşan bu büyük veriyi geleneksel yöntemlerle işlemesi gittik- çe güçleşmektedir. Bu noktada bu büyük veri setinden klinik olarak anlamlı bilgileri elde edebilmek için yapay zekâ gibi bir teknolojiye ihtiyaç vardır. Yapay zekâ uygulamalarının tıp dâhil birçok alanda yaygın olarak kullanılmasına karşın cerra- hi alanda kullanımı kısıtlıdır. Her ne kadar deneysel çalışmalar yayınlanmış olsa da cerrahide kullanımı onaylanmış bir yapay zekâ henüz yoktur. Teknolojik gelişmelerin cerrahide kullanı- ma girmesi daha zaman almakla birlikte önümüzdeki yıllarda cerrahiyle ilgili yapay zekâ çalışmaları artacak ve ameliyatha- nede kullanılmaya başlanacaktır. Yapay zekâ ile ameliyatha- nenin optimizasyonu daha kolay ve ölçülebilir hâle gelecektir.","PeriodicalId":413104,"journal":{"name":"TOTBİD Dergisi","volume":"12 3","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-01-01","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"139635589","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
TOTBİD DergisiPub Date : 2024-01-01DOI: 10.5578/totbid.dergisi.2024.13
Özkan Köse, Dilek Yapar, Mehmet Boz
{"title":"Ortopedi ve travmatoloji araştırmalarında yapay zekâ uygulamaları: Doğal dil işleme potansiyeli","authors":"Özkan Köse, Dilek Yapar, Mehmet Boz","doi":"10.5578/totbid.dergisi.2024.13","DOIUrl":"https://doi.org/10.5578/totbid.dergisi.2024.13","url":null,"abstract":"","PeriodicalId":413104,"journal":{"name":"TOTBİD Dergisi","volume":"31 20","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-01-01","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"139631130","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
TOTBİD DergisiPub Date : 2024-01-01DOI: 10.5578/totbid.dergisi.2024.05
Murat Yüce
{"title":"Kas-iskelet sistemi görüntülemesinde yapay zekâ uygulamaları: Makine öğrenmesi ve derin öğrenme teknikleri","authors":"Murat Yüce","doi":"10.5578/totbid.dergisi.2024.05","DOIUrl":"https://doi.org/10.5578/totbid.dergisi.2024.05","url":null,"abstract":"TOTBİD Dergisi 2024;23:24-32 https://doi.org/10.5578/totbid.dergisi.2024.05Derleme / Review Kas-iskelet sistemi görüntülemesinde yapay zekâ uygulamaları: Makine öğrenmesi ve derin öğrenme teknikleri Artificial intelligence in musculoskeletal system imaging: Machine learning and deep learning techniques Murat Yüce, Gül Gizem Pamuk İstanbul Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Radyoloji Kliniği, İstanbul İletişim / Contact: Uzm. Dr. Murat Yüce • E-posta / E-mail: muratyuce.dr@gmail.com ORCID iD: Murat Yüce, 0000-0003-0619-5868 • Gül Gizem Pamuk, 0000-0002-8326-7506 Geliş / Received: 29 Ağustos 2023 • Revizyon / Revised: 7 Kasım 2023, 23 Kasım 2023 • Kabul / Accepted: 26 Kasım 2023 Yapay zekâ teknikleri, makine öğrenmesi ve derin öğrenme yoluyla geliştirilmiş olup, sağlık hizmetlerinde, özellikle tıbbi görüntü analizinde en umut verici yenilik alanlarından biri ola- rak ortaya çıkmıştır. Bu derlemede, kas-iskelet sistemi görüntü- lemeye yönelik geliştirilen makine öğrenmesi ve derin öğrenme algoritmalarını değerlendirerek radyoloji hekimi ile ortopedi ve travmatoloji hekimi okurlara güncel bir bakış açısı sunmayı amaçladık. Son yıllarda kas-iskelet sistemi görüntüleme ala- nında yapılan yapay zekâ çalışmalarının sayısı gün geçtikçe art- makta ve bu çalışmalar klinik uygulamalarda önemli avantajlar yaratmaktadır. Bu alandaki çalışmalar, görüntüleme protokol- lerini optimize etme, iş akışı verimliliğini arttırma, otomatik lezyon tespiti ve sınıflandırma, otomatik ölçüm ve klinik sonla- nım veya prognoz tahmini gibi amaçlara hizmet etmektedir. Bu teknolojilerin kullanımıyla, tıbbi görüntüleme alanında önemli gelişmelere yol açma, hastaların tedavi süreçlerini ve sonuçla- rını tahmin etmede fayda sağlama amaçlanmaktadır. Yine de klinik pratikte rutin kullanım için uygun modeller henüz yay- gınlaşmamıştır. Gelecekte bu tarz modellerin geliştirilmesiyle ortopedi ve travmatoloji hekimi ile radyologların iş akışında pozitif yönde değişiklikler beklenilmektedir.","PeriodicalId":413104,"journal":{"name":"TOTBİD Dergisi","volume":"3 6","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-01-01","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"139631784","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
TOTBİD DergisiPub Date : 2024-01-01DOI: 10.5578/totbid.dergisi.2024.02
Murat Korkmaz, Muhammed Sarıkaya, Enes Erdi Kapukaya
{"title":"Yapay zekâ: Temel bilgiler ve önemli algoritmalar","authors":"Murat Korkmaz, Muhammed Sarıkaya, Enes Erdi Kapukaya","doi":"10.5578/totbid.dergisi.2024.02","DOIUrl":"https://doi.org/10.5578/totbid.dergisi.2024.02","url":null,"abstract":"Yapay zekâ (YZ), bilgisayar sistemlerinin insan benzeri zekâ yeteneklerini simüle etmeyi amaçlayan bir multidisipliner alandır. Yapay zekâ, modern teknolojinin önemli bir alanıdır ve hayatımızın birçok yönünü etkilemektedir. Yapay zekâya ilişkin temel kavramları anlamak ve bu alandaki önemli algoritmaları bilmek, yapay zekânın potansiyelini daha iyi kavramamıza yardımcı olur. Bu bağlamda yapay zekâ işleyiş, prensip ve kavramları ile ilgili optimal düzeyde bilgi sahibi olunması büyük önem arz etmektedir. Tıp alanında tanı, tedavi ve takip sürecinin tamamında farklı yaklaşımlar kullanılarak faydalı olabilecek yapay zekâ algoritmaları sağlık sistemini önemli ölçüde geliştirebilir. Derlememiz ile ortopedi ve travmatoloji alanında kullanılabilecek yapay zekâ algoritmalarını ve bu algoritmaların ortopedi ve travmatoloji alanında nasıl faydalar sağlayacağını göstermeyi hedefledik.","PeriodicalId":413104,"journal":{"name":"TOTBİD Dergisi","volume":"172 4","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-01-01","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"139637767","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
TOTBİD DergisiPub Date : 2024-01-01DOI: 10.5578/totbid.dergisi.2024.06
Özhan Pazarcı, Serkan Akkoyun
{"title":"Ortopedi ve travmatoloji pratiğinde yapay zekâ uygulamaları","authors":"Özhan Pazarcı, Serkan Akkoyun","doi":"10.5578/totbid.dergisi.2024.06","DOIUrl":"https://doi.org/10.5578/totbid.dergisi.2024.06","url":null,"abstract":"Yapay zekânın (YZ) kullanımı, tıbbın diğer alanlarının yanı sıra ortopedi ve travmatoloji uygulamalarını da önemli ölçüde değiştirmiştir. Bu makale, yapay zekânın ortopedi, travma- toloji ve ilişkili alanlardaki çeşitli kullanımlarını incelemekte ve cerrahi operasyonlarda, tedavi planlamasında ve tahmine dayalı analitikte kullanımını vurgulamaktadır. Yapay zekâ teknolojisinin bu alanlarda uygulanması, hasta sonuçlarını iyileştirme, karar alma süreçlerini kolaylaştırma ve genel ola- rak sağlık hizmeti sunumunu ilerletme potansiyeline sahiptir.","PeriodicalId":413104,"journal":{"name":"TOTBİD Dergisi","volume":"4 12","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-01-01","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"139635122","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
TOTBİD DergisiPub Date : 2024-01-01DOI: 10.5578/totbid.dergisi.2024.04
Adil Alpkoçak
{"title":"Sağlıkta açıklanabilir yapay zekâ","authors":"Adil Alpkoçak","doi":"10.5578/totbid.dergisi.2024.04","DOIUrl":"https://doi.org/10.5578/totbid.dergisi.2024.04","url":null,"abstract":"Bu makale, öncelikle sağlık alanında yapay zekâ (YZ) kul- lanımıyla ortaya çıkabilecek potansiyel riskleri inceleyerek mevcut yasal ve etik değerler üzerinden durumunu inceler. Ardından sağlık sektöründe gelecekteki YZ kullanımının etki- lerini ve bu etkilerin giderilmesi için açıklanabilir YZ’nin kilit rolünü ele alır. Hasta memnuniyetini arttırmak, sağlık profes- yonellerine destek olmak ve genel sağlık sonuçlarını iyileştir- mek için YZ’nin potansiyel risklerini en aza indirgeyerek nasıl kullanılabileceğini tartışır.","PeriodicalId":413104,"journal":{"name":"TOTBİD Dergisi","volume":"15 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-01-01","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"139632997","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
TOTBİD DergisiPub Date : 2023-08-15DOI: 10.5578/totbid.dergisi.2023.78
B. Erol, Ömer Sofulu
{"title":"Treatment method in soft tissue sarcoma with bone invasion","authors":"B. Erol, Ömer Sofulu","doi":"10.5578/totbid.dergisi.2023.78","DOIUrl":"https://doi.org/10.5578/totbid.dergisi.2023.78","url":null,"abstract":"","PeriodicalId":413104,"journal":{"name":"TOTBİD Dergisi","volume":"26 1 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-08-15","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"129137414","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}