{"title":"Amerikan Belgeleri Işığı Altında Cumhuriyetin İlk Yıllarında Türkiye’de Eğitim","authors":"Hikmet Öksüz, Ülkü Köksal","doi":"10.19060/gav.504405","DOIUrl":"https://doi.org/10.19060/gav.504405","url":null,"abstract":"Osmanli Devleti’nde 18. yuzyilin sonundan itibaren egitim alaninda yapilan yeniliklerle Cumhuriyet Donemi’ne bir alt yapi olusturulmussa da bati tarzi yeni kurumlarin acilmasi egitimde ikiligi ortaya cikardigi gibi mevcut kurumlarin islah edilememesi ve 20. yuzyilin basinda art arda devam eden savaslar egitim-ogretim faaliyetlerini onemli olcude sekteye ugratmistir. Cumhuriyetin ilaninin ardindan egitim ogretim faaliyetlerinin cagdas bir duzeye ulastirilmasi amaciyla koklu degisiklikler yapilmistir. 3 Mart 1924 tarihinde kabul edilen Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile egitim ogretim kurumlari birlestirilerek Milli Egitim Bakanligina baglanmis, ayrica bu kanunla mektep-medrese ikiligine son verilerek milli kulturun gelistirilmesi ve yabanci okullarin denetlenmesi amaclanmistir. Harf Inkilabindan sonra ulkenin dort bir yaninda okuma yazma seferberligi baslatilarak Millet Mektepleri kurulmustur. Oncelikle okuma yazma ogretme amaci guden bu mektepler ilerleyen donemlerde gundelik yasamda faydalanilacak bilgileri de halkin hizmetine sunmustur. Ulkenin sosyal ve kulturel yonden kalkinmasi ve Cumhuriyetin getirdigi yeniliklerin halka ulastirilmasi amaciyla kurulan Halkevleri; tarih, edebiyat, folklor, guzel sanatlar gibi alanlarda halkin egitilmesine buyuk katki saglamistir. Bunun yaninda gerceklestirilen Universite Reformu ile 1 Ocak 1933’te Istanbul Universitesi acilmis, modern bir yuksekogretim yapisi olusturulmaya calisilmistir. Cumhuriyet doneminde Ogretmen Okullarinin nitelik ve nicelik olarak duzenlenmesi, Koy Enstitulerinin kurulmasi topluma cagdas bireyler kazandirmak ve halkin egitim ve kultur seviyesini yukseltmek icin gerceklestirilen faaliyetler arasindadir. Bu calismada, Cumhuriyetin ilk yillarinda Turkiye’deki egitim faaliyetleri, egitime verilen onem, azinlik okullari, bu okullarda egitim goren ogrenci sayilari, okuma-yazma oranlari, halkin sosyal ve kulturel baglamda kalkindirilmasi icin yapilan calismalar Amerikan belgeleri isigi altinda degerlendirilecektir.","PeriodicalId":41235,"journal":{"name":"Gazi Akademik Bakis-Gazi Academic View","volume":" ","pages":""},"PeriodicalIF":0.1,"publicationDate":"2018-12-10","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"49360258","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Osmanlı İdaresi’nde Kıbrıs’ta Kasap Esnafı ve Faaliyetleri","authors":"Ali Efdal Özkul","doi":"10.19060/GAV.503961","DOIUrl":"https://doi.org/10.19060/GAV.503961","url":null,"abstract":"Osmanli Devleti’nde esnaf teskilatinin kokenleri Turk-Islam devletlerine kadar geriye gitmektedir. Osmanli sehirlerinde yaygin olarak gorulen bu sistem aslinda Anadolu’daki Ahi teskilatinin bir uzantisi veya devami niteligindedir. Osmanli Devleti’nin kurulusundan itibaren sehirlerde orgutlenen esnaf teskilati belirli bir disiplin icerisinde yuzyillar boyunca uretime devam etmistir. Osmanli idaresinde Kibris’ta esnaf teskilati ile ilgili olarak kaynaklarda degerli bilgiler bulunmaktadir. Soz konusu donemde Kibris’ta faaliyet gosteren esnaf dallarindan birisi de kasap esnafidir. Kasap esnafi halkin temel tuketim maddelerinden birisi olan et ile ilgili uretim yaptiklarindan dolayi ozel bir oneme sahip bulunmaktaydi. Kasaplar bu ozel onemden dolayi idareciler tarafindan siki bir sekilde denetlenmekte ve kurallara uymayan kasaplar cesitli cezalara carptirilmaktaydi. Calismada ana kaynak olarak kullanilan Lefkosa Şer‘iye Sicillerinde adada faaliyet gosteren kasap esnafi ile ilgili cok degerli bilgiler bulunmaktadir. Osmanli idaresinde adada yaklasik olarak 405 kasabin gorev yaptigi sicillerden anlasilmaktadir. Sicillerdeki narh kayitlari bize adada tuketilen et cesitleri ve fiyatlari hakkinda da bilgiler sunmaktadir. Narh kayitlarindan anlasildigi uzere adada kucukbas hayvanlarin sutunden oldugu gibi etinden ve derisinden de faydalanilmaktadir. Ayrica sicildeki cesitli belgelerden kasaplarin adadaki faaliyetleri hakkinda da bilgi sahibi olunmaktadir. Bu arada kasaplar, adada faaliyet gosteren debbâg, cangar, haffâf, mumcu gibi bircok esnaf dallari ile siki bir is birligi icerisindeydiler. Lefkosa’da kasaplarin kullandiklari salhane ise Hala Sultan hazretlerinin turbesinin gelir kaynaklari arasinda yer almaktaydi. Bugun dahi Osmanli idaresinde kasaplarin kullandiklari etle ilgili terminolojinin adada kullanildigi gunumuz kasaplari ile ilgili yapilan gorusmelerde anlasilmistir. Sonuc olarak Kibris adasinda faaliyet gosteren kasap esnafi adanin sosyo-ekonomik tarihine onemli katkilar yapmislardir.","PeriodicalId":41235,"journal":{"name":"Gazi Akademik Bakis-Gazi Academic View","volume":" ","pages":""},"PeriodicalIF":0.1,"publicationDate":"2018-12-10","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"49282405","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"“Padişahım Çok Yaşa!” Sosyal ve Siyasî Yönleriyle II. Abdülhamid İçin Yapılan Doğum Günü Kutlamaları","authors":"Said Olgun","doi":"10.19060/GAV.503953","DOIUrl":"https://doi.org/10.19060/GAV.503953","url":null,"abstract":"Osmanli Devleti’nde padisahlar icin dogum gunu kutlamalari yapilmasi II. Mahmud doneminde baslamistir. Boylece II. Mahmud’dan VI. Mehmed Vahdeddin’e kadar tahta gecen son yedi Osmanli padisahi icin dogum gunu kutlamalari yapilmasi bir protokol kurali haline gelmistir. Soz konusu kutlamalarin en belirgin ve dikkat cekici olanlari, II. Abdulhamid doneminde gerceklestirilmis olanlardir. Bu durumun arkasindaki en onemli nedenlerden biri, Abdulhamid’in otuz uc yil gibi uzun bir sure tahtta kalmis olmasiyken bir digeri yapilan kutlamalarin bu donemde yalin, sekilsel uygulamalardan ote bir takim sosyal ve siyasi gayelere yonelik yapilmis olmasidir. Bu calismada II. Abdulhamid icin yapilan dogum gunu kutlamalarinin merkezde, tasrada ve yurtdisinda nasil duzenlendigi ve bunlarin sosyal ve siyasi yansimalarinin neler oldugu uzerinde durulmaya calisilmistir.","PeriodicalId":41235,"journal":{"name":"Gazi Akademik Bakis-Gazi Academic View","volume":"1 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.1,"publicationDate":"2018-12-10","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"68333871","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"KKTC’de Ekonomik Büyüme ve Sektörel Gelişimin Büyümeye Etkileri","authors":"Demet Beton Kalmaz, Nuru Giritli","doi":"10.19060/GAV.504389","DOIUrl":"https://doi.org/10.19060/GAV.504389","url":null,"abstract":"Bu calismanin amaci KKTC ekonomisindeki buyume ile sektorel buyume arasindaki iliskiyi incelemek ve elde edilen bulgulardan yararlanarak istikrarli bir buyumenin gerceklesebilmesi icin oneriler uretmektir. Calismada kullanilan veriler KKTC Devlet Planlama Orgutunden (DPO) elde edilmis olmakta ve 1977-2016 yillarini kapsamaktadir. Veriler 1977 yili baz alinarak TL cinsinden olculmustur. Serilerin duraganlik duzeyinin tespit edilmesi icin Phillips-Perron (PP), Augmented Dickey Fuller (ADF), Kwiatkowski-Phillips-Schmidt-Shin (KPSS) birim kok ve Zivot-Andrews yapisal kirilma birim kok testi kullanilmis, bulgular bagimli degiskenimiz olan GSYIH serisinin birinci farkinin duragan, yani I(1) oldugunu, isaret ederken, bagimsiz degiskenlerin farkli seviyelerde duragan oldukalari tespit edilmistir. Bu nedenle uzun ve kisa donem iliskileri ortaya koymak icin seriler arasinda esbutunlesme iliskisi ARDL sinir testi yaklasimiyla arastirilmistir. Degiskenler arasindaki uzun ve kisa donem iliskilerinin tespitinin ardindan Granger nedensellik testi kullanilarak seriler arasindaki iliskinin yonunun analizi yapilmis, GSYIH, tarim sektoru, insaat sektoru ve imalat sektoru gelirlerinden, hizmetler sektoru gelirlerine dogru tek yonlu Granger nedensellik tespit edilmistir. Modelin iyiligi ve uyumunun test edilmesi icin otokorelasyon, normallik, degisen varyans ve yapisal istikrar testleri yapilmis, secilen donem icerisinde hesaplanan katsayilarin istikrarli olup olmadigini gormek icin ise CUSUM ve CUSUMSQ testleri kullanilmistir. Sonuclar modelin guvenirliligi ve parametrelerin secilen donem icin istikrarli oldugunu desteklemistir. Elde etmis oldugumuz sonuclar uzun vadede sanayi sektorunun ekonomik buyume arkasindaki en etkin sektor oldugunu ortaya koymustur. KKTC’de one cikan hizmet sektorunun yani sira sanayi ve insaat sektorlerinin gelistirilmesi ve yerli istihdam saglanmasi ile surdurulebilir bir ekonomik buyume elde edilebilir. Ekonomik buyume politikalari uzun vadede kalici etki yaratacak sekilde planlanmalidir ve ozellikle sanayi sektorunun gelistirilmesine oncelik taninmalidir.","PeriodicalId":41235,"journal":{"name":"Gazi Akademik Bakis-Gazi Academic View","volume":"1 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.1,"publicationDate":"2018-12-10","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"68334263","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"The Effects of the Second World War on Wheat Production in Turkey: Cobweb Theorem","authors":"Pakize Çoban Karabulut","doi":"10.19060/gav.437798","DOIUrl":"https://doi.org/10.19060/gav.437798","url":null,"abstract":"","PeriodicalId":41235,"journal":{"name":"Gazi Akademik Bakis-Gazi Academic View","volume":" ","pages":""},"PeriodicalIF":0.1,"publicationDate":"2018-06-27","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"48929710","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"XVI. Yüzyılın İkinci Yarısında Osmanlı Devleti’nde Vergi Muâfiyeti: Derbendçilik","authors":"Almıla Gökçe Özcan","doi":"10.19060/gav.437828","DOIUrl":"https://doi.org/10.19060/gav.437828","url":null,"abstract":"","PeriodicalId":41235,"journal":{"name":"Gazi Akademik Bakis-Gazi Academic View","volume":"1 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.1,"publicationDate":"2018-06-27","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"68332695","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Arşiv Vesikaları Işığında Yavuz Sultan Selim Dönemi Seferlerinin İaşe Organizasyonuna Dair Yeni Tespitler","authors":"S. Polat","doi":"10.19060/gav.437803","DOIUrl":"https://doi.org/10.19060/gav.437803","url":null,"abstract":"Osmanli tarihine genel olarak bakildiginda savaslarla gelisen, genisleyen ve yine savaslarla gerileyen, kuculen bir devlet goruntusu karsimiza cikmaktadir. Ozellikle siyasal ve politik alanda hizli bir yukselis gosterdigi donem XVI. yuzyildir. Nitekim bu yukselisin en onemli nedeni Yavuz Sultan Selim doneminden itibaren atesli silahlari etkin kullanan bir ordunun varligidir. Osmanli askeri teskilatiyla ilgili yapilmis olan calismalarda Yavuz donemi ordunun ates gucunden ve diger ozelliklerinden bahisler bulunmakla birlikte, sefer lojistigi icerisinde ordunun iasesinin nasil saglandigi konularina ya yer verilmemis ya da siyasi tarih anlatimi icerisinde yuzeysel bilgiler verilerek gecistirilmistir. Bu calismada, Yavuz Sultan Selim donemi Osmanli ordusunun savaslarda ihtiyac duydugu temel iase maddelerinin nasil temin edildigi, olaganustu vergiler kapsaminda incelenecektir. Bu dogrultuda Yavuz donemi Osmanli ordusunun Dogu seferlerindeki iase organizasyonuna dair birtakim tespitlerde bulunulacaktir.","PeriodicalId":41235,"journal":{"name":"Gazi Akademik Bakis-Gazi Academic View","volume":"247 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.1,"publicationDate":"2018-06-10","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"68332860","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Birinci Dünya Harbi Sonunda Maraş’ın İtilaf Devletlerince İşgali ve Maraş Savunması","authors":"F. Ünalp","doi":"10.19060/GAV.437809","DOIUrl":"https://doi.org/10.19060/GAV.437809","url":null,"abstract":"Birinci Dunya Harbi sonunda Itilaf Devletlerinin Mondros Ateskes Antlasmasi’nin 7’nci maddesine dayanarak ateskes cizgisini asmalari ve Anadolu’nun guney bolgesini isgale girismeleri bu bolgede direnis hareketlerini baslatti. Bolge once Ingilizler tarafindan isgal edildi, daha sonra Ingiltere ile Fransa arasinda yapilan bir antlasmayla Adana, Maras, Antep ve Urfa Fransizlara birakildi. Ingiliz isgali sirasinda gerek halkin isgalin gecici olduguna inanmasi, gerekse Ingilizlerin halkin tepkisine yol acabilecek hareketlerden kacinmalari nedeniyle onemli bir direnis hareketi gorulmedi. Ancak Ingilizlerin yerini alan Fransizlarin Ermeni azinlikla isbirligi yaparak halki sindirmek istemesi bu durumu degistirdi. Bolgedeki ilk direnis ve teskilatlanma faaliyetleri kendini savunmak durumunda olan bolge halkindan geldi. Sivas Kongresinde Kuvayi Milliye kurulmasi ve bolgeye en yakin askeri birliklerin yardimda bulunmasi kararlastirildi. Bu makalede Maras’in Fransizlar tarafindan isgal edilmesinden tahliyesine kadar olan surede cereyan eden olay ve carpismalara yer verilecektir. Maraslilarin mucadele bayragini acmalarinin ilk adimi olan Sutcu Imam olayindan, Mustafa Kemal’in bolgeye gonderdigi Kilic Ali ve diger subaylarin direnis ve teskilatlandirma faaliyetlerinden, yerli halkin kahramanliklariyla one cikan onemli sahsiyetlerinden bahsedilecek, sonuc bolumunde Fransizlarin bolgeyi tahliye etmelerinin nedenleri degerlendirilecektir.","PeriodicalId":41235,"journal":{"name":"Gazi Akademik Bakis-Gazi Academic View","volume":"1 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.1,"publicationDate":"2018-06-10","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"68332931","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"One Size Does Not Fit All: An Analysis of US and EU Democracy Promotion in the Western Balkans","authors":"Murat Önsoy, Gürol Baba","doi":"10.19060/GAV.437759","DOIUrl":"https://doi.org/10.19060/GAV.437759","url":null,"abstract":"In the post-Cold War era, with democratic peace theory on the rise, efforts to promote democracy around the world have flourished. Western and Western democratic values-oriented states in particular have acted on the belief that democracy promotion would contribute to world peace. Yet this process is not as utopian as described; it is also highly contingent, with no single prescription for success nor common idea of what the end result should look like. This study elaborates the problematic aspects of democracy promotion by examining the case of US and EU democracy promotion in the Western Balkans. The problems uncovered in this analysis fall into three categories: 1) those stemming from the very nature of democracy promotion as an exercise, 2) those specific to the promoters of democracy and 3) those relating to the particular characteristics or circumstances of the target state or region. Based on the analysis, this study concludes that such problems will continue to arise so long as the promoters of democracy continue to approach the process monolithically, without sensitivity to, and synchronization with, the cultural and political realities on the ground in target states.","PeriodicalId":41235,"journal":{"name":"Gazi Akademik Bakis-Gazi Academic View","volume":" ","pages":""},"PeriodicalIF":0.1,"publicationDate":"2018-06-10","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"49496977","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Cumhuriyet Döneminde Azınlık ve Türkleştirme Politikaları Bağlamında 1934 Trakya Yahudilerinin Göç Olayına İlişkin İddialar ve Cevaplar","authors":"Özgür Mert","doi":"10.19060/GAV.437789","DOIUrl":"https://doi.org/10.19060/GAV.437789","url":null,"abstract":"Trakya Yahudileri 1934 Haziran ayinin sonundan itibaren ilk olarak Canakkale’den baslayip sonrasinda Tekirdag, Edirne ve Kirklareli’ de Trakya Bolgesi’nde yasayan Turk halki ile yasadiklari sorunlar sonucunda kitleler halinde ilk olarak Istanbul’a daha sonra Filistin’e goc etmislerdir. Cumhuriyet donemi azinlik politikalarini hedef alan bazi yayinlarda tarihi olaylar ve belgeler tek tarafli olarak yorumlanarak Trakya bolgesinde yasayan Yahudilerin bu tarihte donemin Turk hukumeti tarafindan el altindan desteklenen kasitli saldirilar sonucunda zorunlu olarak goce tabi tutuldugu iddia edilmistir. Calismada Trakya Yahudilerinin 1934 yilinda Trakya’dan Istanbul’a ve daha sonrasinda Filistin’e goclerinin nedenleri, sonuclari bu konu ile ortaya atilan iddialar elestiriyel bir bakis acisiyla ele alinmistir. Calismada, Turk basininda Trakya Yahudilerinin goc hareketi ile ilgili yer alan haberlerden, hukumetin yayinlanmis olan resmi raporlardan ve Trakya Olaylari ile ilgili ortaya atilan iddialardan yola cikilarak tahlillerde bulunulmustur.","PeriodicalId":41235,"journal":{"name":"Gazi Akademik Bakis-Gazi Academic View","volume":"1 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.1,"publicationDate":"2018-06-10","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"68332852","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}