Acta Polono-Ruthenica最新文献

{"title":"Niewerbalne treści kulturoznawcze w podręczniku do nauki języka rosyjskiego w szkole podstawowej","authors":"Diana Sankowska","doi":"10.31648/APR.5943","DOIUrl":"https://doi.org/10.31648/APR.5943","url":null,"abstract":"Podręcznik do nauki języka obcego ma wpływać na kształcenie umiejętności językowych, ale i rozwój kompetencji interkulturowej. W celu zdiagnozowania obecności niewerbalnych treści podręcznikowych, dotyczących kultury rosyjskiej, w podręcznikach do nauki języka rosyjskiego przeprowadzono badanie. Jako metodę zastosowano analizę dokumentów. Materiał badawczy stanowiła seria podręczników „Всё просто!” kiero-wanych do uczniów klas VII–VIII oraz wyniki wcześniejszej analizy 100 prac plastycz-nych uczniów na temat Rosji i Rosjan (będącej przedmiotem rozważań innego artykułu). Szczególną uwagę zwrócono na obraz niewerbalny Rosji i Rosjan przedstawiony w serii podręczników, tj. fotografie, obrazki, rysunki, ilustracje oraz inne elementy wchodzące w skład szaty graficznej podręczników. Obraz Rosji i jej mieszkańców według uczniów rozpoczynających naukę języka rosyjskiego jest przeważnie stereotypowy, a wiedza na temat jej mieszkańców z reguły podstawowa. Okazuje się, że podręcznik, z którego korzy-stają uczniowie, może mieć decydujący wpływ na postrzeganie obcej kultury szczególnie w sytuacji, kiedy jest wiodącą pomocą dydaktyczną.","PeriodicalId":403626,"journal":{"name":"Acta Polono-Ruthenica","volume":"47 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2020-12-30","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"134295835","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}

{"title":"Національна українська традиція розвою теолінгвістики: дорадянський і радянський періоди (критичний огляд)","authors":"Наталія Піддубна","doi":"10.31648/APR.5946","DOIUrl":"https://doi.org/10.31648/APR.5946","url":null,"abstract":"На теренах славістики чи не найбільш активними в обстоюванні теолінгвістики як окремої наукової дисципліни виявилися польські вчені, в Україні донедавна глобальна проблема «Мова і релігія» перебувала на маргінесі. Однак українська теолінгвістикамає тривалу й складну історію, оскільки бере початок з ХІХ ст. Дослідження питань теолінгвістики здійснювалося насамперед представ-никами потебнянської школи та вченими діаспори, які зосередили увагу на аналізі давньої релігійної лексики. У радянські часи в Україні теолінгвістика розвива-лася завдяки працям з історії мови й загального мовознавства. На тлі українських радянських дослідників вивищується постать Булаховського, який наголошував на взаємозв’язку мови і релігії, аналізував вплив релігійних чинників на розвиток літературних мов, а також зворотний вплив мови на релігію.","PeriodicalId":403626,"journal":{"name":"Acta Polono-Ruthenica","volume":"37 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2020-12-30","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"128337782","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}

{"title":"Rosja i Słowiańszczyzna w oglądzie Wacława Aleksandra Maciejowskiego (do połowy lat 40. XIX w.)","authors":"P. Koprowski","doi":"10.31648/APR.5941","DOIUrl":"https://doi.org/10.31648/APR.5941","url":null,"abstract":"Wacław Aleksander Maciejowski (1792–1883) to ważna postać XIX-wiecz-nego polskiego i europejskiego życia naukowego oraz intelektualnego. Był on historykiem prawa, przedstawicielem szkoły historycznej w prawoznawstwie, założonej przez uczonych niemieckich Karla Friedricha Eichhorna i Friedricha Carla von Savigny’ego. Preferował badanie historii ustroju i prawa oraz ściśle z nią związaną historię kultury. Pozostawił po sobie również około 240 prac i artykułów z zakresu słowianoznawstwa. Tezy i opinie zawarte w slawistycznych pracach Maciejowskiego zdobyły znaczny rozgłos w świecie słowiańskim. W niniejszym artykule przybliżono poglądy uczonego na temat dawnej Rosji i Słowiańszczyzny, zawarte przezeń w najważniejszych dziełach powstałych w okresie do połowy lat 40. XIX wieku. Maciejowski żywił określoną sympatię do Rosji i podziw dla jej dokonań. Warto jednak podkreślić, że podobny stosunek widać u uczonego do Sło-wiańszczyzny w ogóle. Opowiadał się on za współpracą między narodami słowiańskimi. Realizację idei kulturalnej „wzajemności słowiańskiej” dostrzegał w bezpośrednich kontak-tach między Słowianami – przedstawicielami nauki i kultury. Sam miał rozległe kontakty naukowo-towarzyskie z uczonymi, z ludźmi pióra. W Rosji do grona jego intelektualnych dyskutantów i zarazem przyjaciół należeli m.in. Michaił Pogodin, Piotr Kiriejewski, Stie-pan Szewyriow. O ile w rzeczonym okresie Maciejowski jako rusofilizujący słowianofil był narażony na krytykę ze strony Polaków, o tyle w Rosji bardzo pozytywnie oceniano jego dzieła, predyspozycje naukowe oraz fakt, że jak podkreślił Szewyriow – „pracuje z samozaparciem i służy szlachetnej sprawie słowiańskiej”. Duża popularność polskiego uczonego w państwie rosyjskim wynikała z wymowy jego dzieł i nie chodzi tutaj tylko o takie ich fragmenty, które można było wyzyskać do celów doraźnych. Wskazywano przede wszystkim na bardziej uniwersalne walory prac Maciejowskiego: na akcentowanie pierwiastka ogólnosłowiańskiego (Historia prawodawstw słowiańskich) i na fakt zary-sowania prymatu żywiołu rosyjskiego w świecie słowiańskim (głównie w Pamiętnikach o dziejach, piśmiennictwie i prawodawstwie Słowian).","PeriodicalId":403626,"journal":{"name":"Acta Polono-Ruthenica","volume":"81 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2020-12-30","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"122587750","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}

{"title":"Funkcjonowanie angielskiego wyrażenia golden parachute w języku polskim i rosyjskim","authors":"Jolanta Miturska-Bojanowska","doi":"10.31648/APR.5391","DOIUrl":"https://doi.org/10.31648/APR.5391","url":null,"abstract":"Wraz z przejściem polskiej i rosyjskiej gospodarki na kapitalistyczny model rozwoju gospodarczego w języku polskim i rosyjskim pojawiło się nowe słownic-two odnoszące się do tej sfery, głównie o anglojęzycznej proweniencji. Zasoby leksykalne obu języków wzbogaciły się o kalki frazeologiczne złoty spadochron (parasol) i золо-той парашют, rozpowszechnione w środowisku ekonomiczno-finansowo-biznesowym. Internacjonalny charakter tego typu reproduktów świadczy o globalizacji praw i dzia-łań w sferze finansowej. Za sprawą elit symbolicznych (dziennikarzy), wypowiadają-cych się na łamach prasy niespecjalistycznej (ogólnopolskiej), frazeologizmy te znane są także szerokiemu kręgowi odbiorców-niespecjalistów. W polszczyźnie i ruszczyźnie, jak zaświadczają to konteksty w prasie niespecjalistycznej (2019/2020), wyrażenie to zaczyna też funkcjonować w dodatkowym nieekonomicznym (nieterminologicznym) znaczeniu.","PeriodicalId":403626,"journal":{"name":"Acta Polono-Ruthenica","volume":"23 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2020-03-31","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"132200601","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}

{"title":"Малоизвестные страницы публицистики Русского Зарубежья: «Русские уголки» Франции в очерках Константина Парчевского","authors":"Joanna Mianowska","doi":"10.31648/APR.5382","DOIUrl":"https://doi.org/10.31648/APR.5382","url":null,"abstract":"Очерки малоизвестного эмигрантского публициста первой волны русского исхода ХХ века К.К. Парчевского По русским углам печатались в парижской газете «Последние новости» с 9 августа 1936 года по 4 июля 1937 и вышли отдельной книгой в 2002 году. У каждого из них свое лицо (их свыше 30). Они вписываются в раздел поэтики, имеющий своим предметом анализа образы географического пространства в индивидуальном творчестве. Эта поэтика сложилась уже в каче-стве академической науки как раздел культурологии и часть литературоведения. Очерки Парчевского составлены по географическому принципу, но представляют также интерес и в отношении статистики. Их фактология и информационность позволяют сделать вывод о наличии нового угла зрения и нового ракурса о судьбах русской диаспоры в разных уголках Франции. В анализируемых очерках осмыслена природная данность и историко-творческая заданность этого периода.","PeriodicalId":403626,"journal":{"name":"Acta Polono-Ruthenica","volume":"12 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2020-03-31","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"134191617","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}

{"title":"Клиповые мемные тексты. Часть 1. Иконоидные тексты","authors":"Olga Makarowska","doi":"10.31648/APR.5390","DOIUrl":"https://doi.org/10.31648/APR.5390","url":null,"abstract":"В данной статье рассматривается клиповый иконоидный текст как один из новых видов текстов, создаваемых и функционирующих в Интернете. Основными составляющими иконоидных текстов являются мемы. Подчеркивается, что интерес к исследованию мемов велик, но при этом мемы и мемосфера слабо изучены. Указывается, что ученые приписывают интернет-мемам черты мемов, которые выделил Ричард Докинз в своей книге Эгоистичный ген (1976), но многие интернет-мемы ими не обладают. При уточнении понятия интернет-мем учитывается ряд особенностей мемов. Например, что мемы используются не только в виртуальной, но и реальной действительности; что мемы могут создаваться не основе шаблона и без него; что мемами могут являться картинки, слова, знаки и т.д.; что мемы могут содержать другие мемы, а также могут быть анимированными. Представляется общая типология интернет-мемов. В соответствии с ней мемы разделяются на визуальные, аудиальные и аудиовизуальные. Приводится также классификация мемов с визуальной и вербальной частью, которые получают названия иконоид и текстонсоответственно. Введение этих понятий необходимо для точного описания главных компонентов мемов. Ранее Катажина Марак обращала внимание на то, что отсутствует лексика для точного описания мемов. Обращается внимание на основные функции клипового иконоидного текста, т.е. релаксационную, интерактивную и когнитивную. Выделяются общие и отличительные признаки клипового иконоидного текста и музыкального видеоклипа. В работе раскрывается механизм создания иконоидных текстов, выявляются их особенности и описываются главные признаки.","PeriodicalId":403626,"journal":{"name":"Acta Polono-Ruthenica","volume":"31 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2020-03-31","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"116776446","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}

{"title":"Filmowe Tbilisi, Moskwa i Warszawa we wspomnieniach Heleny Amiradżibi-Stawińskiej","authors":"Liliana Kalita","doi":"10.31648/apr.4878","DOIUrl":"https://doi.org/10.31648/apr.4878","url":null,"abstract":"Amiradżibi-Stawińska (1932–2017), a director born in Tbilisi, was educated in Moscow Film Institute. She came to Poland with her first husband, Jerzy Ziarnik, where she made a dozen or so documentaries and feature films. However, she reached the peak of her career when she was married to her second husband – a screenwriter and director, Jerzy Stefan Stawiński. In Poland, Amiradżi-bi-Stawińska published three memoirs: Słodkie życie księżniczki (1996), Książka antykucharska(2007) and Moja filmowa Moskwa. Białym pociągiem dookoła wódki... i nie tylko (2011), where we can find many interesting comments on life in Georgia, Russia and Poland in the 30s–70s in the 20thcentury. The text concentrates on the subject of film that is present in all her books, which shows cultural relationships and habits of the artistic circles in those years and in each of the three coun-tries. In the memoirs we can see the director’s artistic path against the background of the turbulent events of the 20th century; they are also a source of information about important figures in the film industry in Georgia, Russia and Poland.","PeriodicalId":403626,"journal":{"name":"Acta Polono-Ruthenica","volume":"42 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2019-12-30","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"124756826","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}

{"title":"Samuel Bogumił Linde w dziejach recepcji twórczości Nikołaja Karamzina (wokół polskiego przekładu Rysu historycznego literatury rosyjskiej Nikołaja Grecza)","authors":"M. Dąbrowska","doi":"10.31648/apr.4663","DOIUrl":"https://doi.org/10.31648/apr.4663","url":null,"abstract":"The paper presents annex no. 1 to the Historical background of the Russian literatureby Nikolay Gretsch, translated and edited by Samuel Bogumił Linde (Warszawa, 1823). The annex, entitled About the story “The Igor’s Campaign” by Karamzin, is a translation of the excerpt from the History of the Russian state (chap. 7, vol. III), which was published in another work of Gretsch, the Scientific book of the Russian literature (vol. 1–4, Saint-Petersburg, 1819–1822). It concerns the masterpiece of the Old-Russian literature The Tale of Igor’s Campaign. The paper presents the place of Karamzin’s work in the structure of the Polish edition of the “Historical background of the Russian literature”. An interpretive context is Linde’s correspondence with Vasily Anasta-syevitch.","PeriodicalId":403626,"journal":{"name":"Acta Polono-Ruthenica","volume":"12 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2019-09-30","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"126809857","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}

{"title":"Особенности идиолекта главной героини мультфильма «Маша и медведь» и их передача в переводе на польский язык","authors":"N. Didenko","doi":"10.31648/apr.4664","DOIUrl":"https://doi.org/10.31648/apr.4664","url":null,"abstract":"This paper deals with the properties of the idiolect used by the main character of Masha and the Bear animated film and the ways in which they are rendered into the Polish language. In the film, the properties of Masha’s idiolect have a characterising function. They are as follows: (1) the repetitiveness of syntactical structures (including exclamatory sentences); (2) linguistic creativeness (i.e. creating occasional vocabulary); (3) the use of colloquial lexis; (4) grammatical and lexical mistakes. The properties of Masha’s idiolect are not always rendered in translation. Therefore, in the target text, there is a character whose linguistic properties are different from the ones she has in the source text. However, the primary task of the translator is to create an equivalent which could be perceived by the target audience as belonging to their native language, devoid of artificiality (especially for children). It is thus frequently related to the necessity to introduce some modifications of the idiolectal properties of the main characters.","PeriodicalId":403626,"journal":{"name":"Acta Polono-Ruthenica","volume":"11 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2019-09-30","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"130328714","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}

{"title":"Kilka uwag o subkompetencji frazeologicznej tłumacza","authors":"Tomasz Szutkowski","doi":"10.31648/apr.4666","DOIUrl":"https://doi.org/10.31648/apr.4666","url":null,"abstract":"The topic of this article is a diagnosis of the level of a phraseological sub-competence of a translator conducted on the basis of a survey carried out among students of neophilology with the translator specialization. The aim of the study is to determine the level of linguistic awareness of the surveyed in the area of phraseological sub-competence. The question posed is in what way they comprehend the essence of the multi-word linguistic units and if they can extract supra-lexical units of a translation. As such, the accuracy of a translation is dependent on the correct segmentation of the original. Those surveyed, faced with a 99-word text containing 25 multi-word linguistic units (75% of the whole text), extracted only seven of such structures in at least 50% of their answers. It can be deduced that the students consider phraseological units extremely idiomatic. In most cases, they do not notice other, less prototypical structures in the text, which should be considered globally in the process of translation. This conclusion justifies the undertaking of firm action in the area of phraseodidactics and phrasal translation as part of a philological academic education.","PeriodicalId":403626,"journal":{"name":"Acta Polono-Ruthenica","volume":"217 2","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2019-09-30","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"113980670","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}