{"title":"Historical implications of the Western Basque Tonal Accent [1975]","authors":"William H. Jacobsen, Jr., J. Hualde","doi":"10.1387/asju.23472","DOIUrl":"https://doi.org/10.1387/asju.23472","url":null,"abstract":"types and of","PeriodicalId":33418,"journal":{"name":"Anuario del Seminario de Filologia Vasca Julio de Urquijo","volume":"12 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-05-27","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"89321391","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Oyarzun, Oyarzo y Oyarzún","authors":"P. Pérez","doi":"10.1387/asju.23421","DOIUrl":"https://doi.org/10.1387/asju.23421","url":null,"abstract":"El objetivo de este trabajo es exponer las corrientes etimológicas del topónimo (y luego apellido) Oyarzun, individualizando cada una de las variantes de este apellido toponímico encontradas en distinta documentación en la zona histórica de Chiloé (Chile), lugar donde existe descendencia actual de un emigrante vasco originario del valle homónimo. Se da cuenta del descubrimiento y análisis de variantes gráficas con tilde en la penúltima o en la última sílaba, lo que certifica que la primera pronunciación (conforme al uso vascongado) existía todavía en la segunda mitad del siglo XIX, y la segunda (que es la denominación usual hoy en día en Chile) ya aparece documentada a fines del siglo XVIII.","PeriodicalId":33418,"journal":{"name":"Anuario del Seminario de Filologia Vasca Julio de Urquijo","volume":"41 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-05-20","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"76827567","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"NOR-NORK saileko \"egin\"-en hedadura geografikoa Gipuzkoan: ondorio batzuk testu zaharren azterketatik","authors":"Olatz Leturiaga Angoitia","doi":"10.1387/asju.23401","DOIUrl":"https://doi.org/10.1387/asju.23401","url":null,"abstract":"Saio honetan, Gipuzkoako testuetan ageri diren nor-nork saileko *ezan eta, batik bat, egin-dun adizkiei erreparatzen diet. XVI.- XVIII. mendeetako testuetako (eta bestelako monografietako) datuak sakon aztertuta, honako hau da ondorioztatu dudana: alde batetik, ez dirudi nor-nork irrealisetako egin Beterrin eta Gipuzkoa (ipar)ekialdean erabili denik. Beste aldetik, badirudi mendebaleko euskararekin harreman estuena izan duten Urola eta Goierri eskualdeetan ez zela eskualde osora hedatzen egin XVII.-XVIII. mendeetan, eta geroago iritsi dela alderdi horietako zenbait herritara: demagun, XIX. edo XX. mendeetan. Bestalde, baliteke Goierritik iritsi izana Tolosalde hego-erdialdera. Hori horrela izanik, mendebaleko berrikuntzaren espazio eta hedaduraren inguruan planteatu ez diren galdera batzuk eskaintzen ditut, aukera horietan pentsatzea ere interesgarri delakoan.","PeriodicalId":33418,"journal":{"name":"Anuario del Seminario de Filologia Vasca Julio de Urquijo","volume":"36 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-05-09","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"76467597","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Algunos vasquismos en la correspondencia de Miguel Basterrechea (1650-1659)","authors":"Josu M. Zulaika","doi":"10.1387/asju.23387","DOIUrl":"https://doi.org/10.1387/asju.23387","url":null,"abstract":"Los documentos antiguos escritos en castellano por vascoparlantes se constituyen en ocasiones en una importante fuente de examen y recuperación de vasquismos. Este el caso de las alrededor de 350 cartas que, entre 1650 y 1659, el aulestiarra Miguel Basterrechea escribió a su cuñado lekeitiarra José Beingolea. En dichos escritos, hemos localizado cerca de un centenar de voces vascas que constituirán el objeto del presente trabajo. Además de algún hápax, un tercio de los vasquismos que inserta Basterrechea en su correspondencia se constituyen en los primeros testimonios conocidos de estas palabras vascas.","PeriodicalId":33418,"journal":{"name":"Anuario del Seminario de Filologia Vasca Julio de Urquijo","volume":"33 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-05-04","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"81303007","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Vinsonen eta van Eysen arteko gutunak","authors":"Manex Munduate Ugartemendia","doi":"10.1387/asju.23369","DOIUrl":"https://doi.org/10.1387/asju.23369","url":null,"abstract":"Lan honen helburua XIX. mendeko bi euskalariren arteko gutunak arakatuz horien edizioa osatzea da, garai hartako euskalaritza eta hizkuntza-ideien inguruan gutxi gorabeherako ikuspegi bat eduki ahal izateko. Hautatu dudan gutun-sorta 1868tik 1901era Julien Vinsonek eta Willem Jan van Eysek elkartrukatutako ehun eta hiru gutunek osatzen dute.\u0000Oro har, Vinsonen hizkuntzalaritza ikuspegiak van Eysenarekin bat egiten du, besteak beste euskoiberismoaren auziari eta euskal gramatikaren eta aditz ereduaren orokortasunei dagokienez. Alabaina, badira euren artean eztabaida sortzen duten gai zehatzagoak ere.\u0000Gainera, gutunetan batez ere Vinsonek garaiko hizkuntzalari nahiz euskalariekin izandako aurrez aurrekoak ere azaleratzen dira.\u0000Amaitzeko, ezin alde batera utzi batak zein besteak euskal testu zaharren bilketa eta edizioan eginiko lanak. Gutunetan zehar aipamen ugari jasotzen dituzte edizioen bilketa eta prestaketa lanek.","PeriodicalId":33418,"journal":{"name":"Anuario del Seminario de Filologia Vasca Julio de Urquijo","volume":"1 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-05-02","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"78723249","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Euskal lexiko etnometeorologikoaren azterketa: kultura eta kognizioa","authors":"Kepa Dieguez","doi":"10.1387/asju.23359","DOIUrl":"https://doi.org/10.1387/asju.23359","url":null,"abstract":"“Euskal lexiko etnometeorologikoaren azterketa” deritzon tesiaren laburpen moldatua da artikulu hau. Horretarako, azaltzen da zein testuinguru teorikotan kokatzen den eta zein jakintzaz baliatzen den; ondoren, metodologia etnolinguistikoaren berri ematen da, datuak sailkatu, interpretatu eta azaltzeko. Behin hori eginda, fenomeno atmosferiko nagusien lexikoaren azterketaren emaitza behinenak adierazten dira, eta, azkenik, lexiko guztia aintzat harturik, ondorio nagusien berri ematen da.\u0000 ","PeriodicalId":33418,"journal":{"name":"Anuario del Seminario de Filologia Vasca Julio de Urquijo","volume":"48 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-04-28","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"86051196","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Zenbait ezaugarri araberaren definiziorako","authors":"Iker Ondartza","doi":"10.1387/asju.23151","DOIUrl":"https://doi.org/10.1387/asju.23151","url":null,"abstract":"Araban hitz egiten zen —eta egiten den— euskara dialektalaz arituko gara lan honetan. Azken urteotan honen inguruan aurrerapen handiak egiten ari dira, eta baita araberak Euskal Herriko mendebaldeko dialektoen bilakabidea ulertzeko duen garrantzia argitzen ere. Hala ere, araberak definitu gabe jarraitzen du. Hori izango da lan honetako helburu nagusia: araberaren definizio linguistiko eta geografikoan aurreratzea. Bada, Arabako euskarari buruz orain arte esandakoaz hasi gara (§ 1), honen gaineko ideia nagusien berrikuste labur bat eginez eta lanaren lan-lerroak eta corpusa aurkeztuz. Ondoren, ezaugarri linguistikoen analisia egin dugu, hauek 4 multzo nagusitan sailkatuz: MEZren ezaugarriak (§ 2.1), Arabako euskara Bizkaikoarekin lotzen duten ezaugarriak (§ 2.2), bereizten dutenak (§ 2.3) eta araberaren ezaugarri esklusiboak diratekeenak (§ 2.4). Azkenik, analisitik ateratako ondorioak aurkeztu ditugu, arabera definitzeko zenbait ezaugarri aukeratuz eta geografikoki kokatuz.","PeriodicalId":33418,"journal":{"name":"Anuario del Seminario de Filologia Vasca Julio de Urquijo","volume":"90 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-03-09","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"80409351","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Notas sobre toponimia de origen romano en Álava, complementarias a la obra \"Álava / Araba. Los nombres de nuestros pueblos\" (2015) de P. Salaberri","authors":"Valeriano Yarza Urquiola","doi":"10.1387/asju.23417","DOIUrl":"https://doi.org/10.1387/asju.23417","url":null,"abstract":"En este trabajo presentamos nuestra interpretación y explicación sobre los nombres de las localidades alavesas que proceden del legado de la colonización romana en el territorio, incluido el Condado de Treviño. Tales nombres se extienden por todo el espacio alavés en armonía con los nombres, sobre todo, de origen eusquérico, conformando una realidad histórica que se remonta a 2000 años.\u0000Está también presente en la toponimia alavesa la huella céltica, la más antigua, a lo que parece, en esta zona, anterior en todo caso a romanos y vascones, según se desprende de los testimonios literarios antiguos. Incluimos en el artículo sus nombres de lugar conservados e incorporamos igualmente unos pocos topónimos galorromanos, que parecen haber sido implantados en el dominio alavés en un momento cercano a la caída del Imperio Romano por gentes procedentes de Aquitania.","PeriodicalId":33418,"journal":{"name":"Anuario del Seminario de Filologia Vasca Julio de Urquijo","volume":"26 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-02-09","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"77904371","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Mikoletaren 1653ko elkarrizketa itzulien espainolezko jatorrizkoez, eta haien (in)dependentzia mailaz jatorrizko hizkuntzaren aldean","authors":"Bittor Hidalgo Eizagirre","doi":"10.1387/asju.23411","DOIUrl":"https://doi.org/10.1387/asju.23411","url":null,"abstract":"Behin finkatuta ezagutzen dugun Mikoletaren eskuizkribua Sainthill jaunaren eskukoa dela (Hidalgo argitaratzeko a; Ibarra & Hidalgo 2020), artikuluan erakutsitako ikerketa lanaren helburu izan da ahalik eta zehatzen finkatzea Mikoletak itzulitako elkarrizketen jatorrizko testua, ondoren xehe hausnartu ahal izateko hauen itzulpen hizkeraren fidagarritasunaz eta balioaz garaiko eta inguruko hizkeraren lekuko gisa (Hidalgo argitaratzeko b). Horretarako, lehenik, elkarrekin konparatuz Mikoletarenetiko espainolezko eskuizkribua honen aukerako iturriekin, zehaztuz hauekiko aldeak, eta bereziki azpimarratuz aldeok bide duten eragina euskarazko itzulpenean. Bigarrenik, elkarrekin parekatuz euskarazko testuaren eta balizko espainolezko jatorrizkoaren hainbat parekotasun eta alde nabarmen, ideia argiagoa egiteko Mikoletak erabilitako itzulpen eredu eta prozedurez, eta hala, xede hizkuntzako emaitzaren fideltasun, mendekotasun, malgutasun, askatasun mailaz, sorburu hizkuntzako testuen aldean.","PeriodicalId":33418,"journal":{"name":"Anuario del Seminario de Filologia Vasca Julio de Urquijo","volume":"11 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-02-07","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"86712204","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Ohar filologikoak Azkoitiko testu aurkitu berriaz: irakurketa proposamena","authors":"Borja Ariztimuño López","doi":"10.1387/asju.23317","DOIUrl":"https://doi.org/10.1387/asju.23317","url":null,"abstract":"Lan honetan, 1515 inguruko Azkoitiko poemen edizio kritikoa eskaintzen da, testuon aurkezpenean plazaratu transkripzio paleografikotik eta behin-behineko azterketa filologikotik abiatuta, helburua izanik alderdi ilunak argitzeko proposamenak aurkeztea eta hizkuntzaren analisi zehatzagoa egitea. Hala, poemen banaketa eta haien barneko egitura berria proposatzen da. Halaber, lehenago identifikatu ez diren ezaugarri batzuk deskribatu dira eta oro har, zailtasunak zailtasun, testua Gipuzkoa mendebaleko euskara arkaikoaren barruan koka daitekeela defendatu (batik bat aditz morfologiari erreparatuz; cf. eztet, naçu, niagon, çatan, vanijoean); hala ere, ustekabeko bequela ‘bezala’ aldaera azaltzeko, isoglosen aldakortasun diakronikoa ez ezik, poemen beren edota idatziz paratu zituen pertsonaren jatorria gehiago ikertzea ezinbestekotzat jotzen da, emaitza fidagarriagoak erdieste aldera.","PeriodicalId":33418,"journal":{"name":"Anuario del Seminario de Filologia Vasca Julio de Urquijo","volume":"PP 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2021-12-30","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"84360941","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}