{"title":"Aleviliğin Doğuşu: Kızılbaş Sufiliğinin Toplumsal ve Siyasal Temelleri 1300-1501","authors":"A. Alici","doi":"10.18403/EMAKALAT.571233","DOIUrl":"https://doi.org/10.18403/EMAKALAT.571233","url":null,"abstract":"Bu calisma, Riza Yildirim tarafindan 2017 yilinda yazilan \"Aleviligin Dogusu: Kizilbas Sufiliginin Toplumsal ve Siyasal Temelleri 1300-1501\" kitabinin incelemesini yapmayi hedeflemektedir.","PeriodicalId":309461,"journal":{"name":"e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi","volume":"13 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2019-06-30","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"131869001","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"İhtilâfu'l-Fukahâ Eserleri Üzerine İnceleme","authors":"Esma Çubukcu","doi":"10.18403/EMAKALAT.467508","DOIUrl":"https://doi.org/10.18403/EMAKALAT.467508","url":null,"abstract":"Bu makalede, Ihtilâfu’l Fukahâ eserlerinin tarihi, literaturu ve sistemlesme surecine yer verilmistir. Hilâf ilminin tarihi hakkindaki bilgiler, Ferhat Koca’nin tercume ettigi Mukayeseli Islam Hukuk Dusuncesinin Temellendirilmesi ve Şukru Ozen’in yazmis oldugu Diyanet Islam Ansiklopedisi “Hilâf” maddesi esas alinarak duzenlenmistir. Tarihi surecte, ihtilafa dair eserlerin sistemlesme surecini gorebilmek icin dort eser incelenmis ve karsilastirilmistir. Calismamizda incelemis oldugumuz eserler: Tahâvi (o. 321), Ihtilâfu’l-Ulemâ Taberi (o. 310), Ihtilâfu’l-Fukahâ Debusi (o. 430), Kitâbu Te’sisi’n-Nazar Ibn Rusd (o. 595), Bidâyetu’l-Muctehid ve’n-Nihâyeti’l-Muktesid","PeriodicalId":309461,"journal":{"name":"e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi","volume":"70 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2018-12-30","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"114929860","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"İmam Mâturîdî'nin Siyaset Anlayışında Öne Çıkan Yönetim İlkeleri","authors":"Mehmet Şaşa","doi":"10.18403/emakalat.441509","DOIUrl":"https://doi.org/10.18403/emakalat.441509","url":null,"abstract":"Mâturidi’nin gunumuze ulasan eserlerine bakildiginda onun, klasik kelam eserlerinde oldugu gibi “imamet/hilafet” seklinde mustakil baslik acmak suretiyle bu konuyu ele almadigi gorulmektedir. Ancak onun boyle bir tutum sergilemis olmasi, siyaset ve yonetim meseleleri ile ilgilenmedigi anlamina gelmez. Cunku o, ozellikle de bazi ayetlerin tefsirinde bir takim evrensel yonetim ilkeleri cikarmis ve onermistir. Tespit ettigimiz kadariyla mutevatir haberi ilham almak suretiyle onun one surdugu en onemli yonetim ilkeleri sunlardir: Adalet, sura/istisare, emaneti ehline verme, ulu’l-emre itaat, din ve vicdan ozgurlugu, dini hukumlerin uygulanmasi, biat. Bu ilkeler baglaminda onun ifade ettigi hususlar, gunumuz siyaset ve yonetim anlayisina da isik tutabilecek duzeydedir. Bununla beraber dar cercevede dusunuldugunde bu ilkelerin, sadece her hangi bir toplumun yonetimi ve idaresi ile ilgili oldugu anlasilabilir. Ancak genis cercevede dusunuldugunde ise yonetim ve idarenin soz konusu oldugu her yerde gecerli olabilecek evrensel nitelige sahip oldugu anlasilmaktadir. Dolayisiyla onun, mikro hem de makro olcekte yani en kucuk yerlesim birimi olan koy idaresi ve yonetiminden tutun dunya siyasetine ve yonetimine kadar uzanan genis yelpazeli siyaset anlayisinin temel ilkelerini tespit ettigi gorulmektedir. Bu ilkelerin, -gozetildigi takdirde- problemlerin minumum seviyeye dusuruldugu, hak ve hukukun gozetildigi daha huzurlu bir dunya insa etmede ciddi anlamda katki sunacagi soylenebilir.","PeriodicalId":309461,"journal":{"name":"e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi","volume":"23 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2018-12-30","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"131448611","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"XVIII. Yüzyıl Eş’arî Geleneğin Temsilcilerinden Ahmed ed-Derdīr ve Ḫarīdetü’l-Behiyye’si","authors":"Kamile Ünlüsoy","doi":"10.18403/EMAKALAT.442540","DOIUrl":"https://doi.org/10.18403/EMAKALAT.442540","url":null,"abstract":"Ehl-i Sunnet’in iki onemli ekolunden biri olan Es‘arilik, Ebu’l-Hasan el-Es‘ari’nin (v.324/935) gorusleri etrafinda IV/X.-V/XI. yy.’larda sistemlesmeye baslamis ve gunumuze kadar varligini devam ettirmistir. Es‘ariligin XII./XVIII. yy. temsilcilerinden Ahmed ed-Derdīr (v. 1201/1786) Misir’da Maliki mezhebine bagli bir fakih ve Halvetiyye’nin kendisine nispetle adlandirilan Derdīriyye kolunun kurucusudur. Ḫarīdetu’l-Behiyye adli 71 beyitlik akaid metninde uzerinde durdugu temel konular ilahiyyat, nubuvvet, sem’iyyat ve tasavvufa dair bazi meselelerdir. Ahmed ed-Derdīr sade bir dille hazirladigi bu eserine Şerḥu’l-Ḫarīdeti’l-Behiyye isimli bir de serh yazmistir. Ḫarīdetu’l-Behiyye doneminde Ezher alimleri tarafindan itibar goren bir eser oldugu icin iki yuzyil gerek Ahmed ed-Derdīr’in evinde gerekse Ezher ogrencilerine okutulmustur. Eser Es’ari zihniyetinin XII/XVIII. yy.’daki tezahurlerini gostermesi bakimindan onem arzetmektedir. Calismada Ḫarīdetu’l-Behiyye metni tercume edildikten sonra Ahmed ed-Derdīr’in kendi eserine hazirladigi serhinde ele aldigi Es’ari inanc esaslarinin Islam Mezhepleri Tarihi metodolojisiyle incelenecektir.","PeriodicalId":309461,"journal":{"name":"e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi","volume":"86 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2018-12-30","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"127032573","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Yaltkaya’nın “Bâtınîlik Tarihi” Makalesi (Tahlil Değerlendirme ve Neşir)","authors":"H. Bulut","doi":"10.18403/emakalat.460387","DOIUrl":"https://doi.org/10.18403/emakalat.460387","url":null,"abstract":"Osmanli’nin son doneminde yetisen ve Cumhuriyetin ilk yillarinda onemli vazifelerde bulunan Mehmet Şerefettin Yaltkaya, hem Darulfunun Ilahiyat Fakultesinde hocalik yapmis hem de Diyanet Isleri Baskanligi gorevini ifa etmistir. Bir muderris olarak ozellikle Kelam Ilmi ve Islam Mezhepleri Tarihi sahasinda ozgun arastirmalar yayimlamis ve onemli ceviriler nesretmistir. C alismalarinin onemli bir kismi 1928 yili oncesine aittir, yani eski harflerle nesredilmistir. Bu calismalarin gunumuz Turkcesine kazandirilmasi bir ihtiyactir. Biz, Yaltkaya'nin 1928 yilinda Osmanlica nesrettigi \"Batinilik Tarihi\" adli makalesini latinize edip tahlil ve degerlendirmesini yapmak suretiyle gunumuz okuyucusuna kazandirmak istedik. Bu makalesinde o, Batiniyye’nin tarihini konu edinmis; meseleyi Sâbiilik ve Mecusilikten baslatmak suretiyle kokenini aciklamaya calismistir. Islam dunyasinda Batiniligin ilk defa Ebu’l-Hattab Esedi tarafindan temsil edildigini belirten yazar, bunlarin felsefelerini de izah etmistir. Yaltkaya makaleyi Hasan Sabbâh donemiyle sinirlandirmistir.","PeriodicalId":309461,"journal":{"name":"e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi","volume":"1 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2018-12-30","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"130471594","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Alevî Nitelemeli Ocak / Gruplara Ait Tekke, Zâviye ve Dergâhlardaki Cami ve Mescidler","authors":"Cenksu Üçer","doi":"10.18403/emakalat.479134","DOIUrl":"https://doi.org/10.18403/emakalat.479134","url":null,"abstract":"Bu calismada gunumuzde daha cok Alevi nitelemesi kullanilan gruplara ait tekke, zâviye ve dergâhlarda bulunan cami ve mescid varligi ele alinmaktadir. Bilindigi gibi soz konusu bu gruplar gecmiste her biri Bektâsi, Erdebil Sufiyân Suregi Mensubu (Kizilbas), Tahtaci, Dede Garkinli, Hubyarli, Kececi Babali gibi mensup oldugu ocak ismiyle isimlendirilmistir. Soz konusu bu ocaklarin her biri, butun telakkilerini tasavvuf ve tarikat hayati kaliplarinda anlamlandirmistir. Alevi nitelemeli ocak ve gruplar gecmiste iclerinde “tevhid” kisminin da bulundugu âdâb ve erkâni, diger tasavvufi ekollerde ya da tarikatlarda oldugu gibi, tekke, zâviye ve dergâhlarda; tekke, zâviye ya da dergâhin bulunmadigi yerlesim yerlerinde ise gerekli buyuklukte evi olan bir dede ya da talibin evinde toplanip yurutmuslerdir. Tarihi surece ve pratik uygulamaya bakildiginda, tasavvuf ekolleri ve tarikatlara ait tekke, zâviye ve dergâhlarin yaninda namaz kilmak icin bir cami ve mescit bulundugu bilinmektedir. Bu pratik durumun Haci Bektâs Veli, Seyyid Battal Gazi, Şucâaddin Veli, Abdal Musa, Kececi Baba gibi Alevi nitelemeli ocak ve gruplarin geleneksel âdâb ve erkân merkezleri tekke, zâviye ve dergâhlarda da soz konusu oldugu gorulmektedir. Bu konuda yapilacak calisma ve degerlendirmelerin bu gercekligi dikkate almasi yerinde olacaktir.","PeriodicalId":309461,"journal":{"name":"e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi","volume":"9 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2018-12-30","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"127822691","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Almanya'da ve Avrupa'da Aleviliğin Kurumsallaşması – Zorlukler ve Fırsatlar Sempozyumu","authors":"Bülent Keleş","doi":"10.18403/EMAKALAT.503425","DOIUrl":"https://doi.org/10.18403/EMAKALAT.503425","url":null,"abstract":"Delil Egitim Akademisi’nin Duisburg-Essen Universitesi Protestan Teoloji Enstitusu ile birlikte organize ettigi ve Avrupa Alevi Birlikleri Konfederasyonu, Weingarten Pedagoji Yuksekokulu, Hamburg Universitesi ve Akademie der Weltreligionen (Dunya Dinleri Akademisi) isbirligi ile gerceklesen I. Delil Egitim Akademisi Sempozyumu, “Almanya’da ve Avrupa’da Aleviligin Kurumsallasmasi – Zorluklar ve Firsatlar” basligi altinda yapildi. Duisburg-Essen Universitesi’nin Essen Kampusu’nde gerceklesen sempozyum 1-2 Aralik 2017 tarihleri arasinda gerceklestirilen sempozyumun tanitimini icermektedir.","PeriodicalId":309461,"journal":{"name":"e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi","volume":"84 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2018-12-30","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"114749007","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}