{"title":"Bratankowie Karola Wielkiego i rytuał królewskiego namaszczenia","authors":"Zbigniew Dalewski","doi":"10.12775/kh.2022.129.2.01","DOIUrl":"https://doi.org/10.12775/kh.2022.129.2.01","url":null,"abstract":"Wychodząc od zawartej w Liber Pontificalis relacji o zabiegach władcy Longobardów Dezyderiusza, zmierzających do skłonienia papieża Hadriana I do namaszczenia na królów Franków bratanków Karola Wielkiego, artykuł podejmuje kwestię znaczenia rytuału królewskiego pomazania w legitymizacji władzy pierwszych karolińskich monarchów. Pokazuje, w jaki sposób zarówno na dworze karolińskim, jak i papieskim w drugiej połowie VIII w. i w początkach IX postrzegano ceremonię namaszczenia i udział w niej papieża oraz jakie treści łączono z nią w praktyce działań politycznych.","PeriodicalId":81784,"journal":{"name":"Kwartalnik historyczny","volume":" ","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-07-29","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"48400095","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Stan wojenny w Królestwie Polskim (1861). Pierwsze przymiarki","authors":"Stanisław Wiech","doi":"10.12775/kh.2022.129.2.03","DOIUrl":"https://doi.org/10.12775/kh.2022.129.2.03","url":null,"abstract":"Jednym ze skutków przegranej przez Rosję wojny krymskiej (1853–1856) było widoczne w Królestwie Polskim ożywienie polityczne. Liczne na początku lat sześćdziesiątych XIX w. demonstracje patriotyczno-religijne zmusiły władze rosyjskie do szukania sposobów powstrzymania polskich aspiracji politycznych, np. poprzez zaprowadzenie rządów wojskowo-policyjnych. Pierwsze przymiarki do wprowadzenia stanu wojennego w Królestwie Polskim i stanu oblężenia w Warszawie podjął w marcu 1861 r. namiestnik Michaił Gorczakow.","PeriodicalId":81784,"journal":{"name":"Kwartalnik historyczny","volume":" ","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-07-29","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"46364396","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Spór o chińską republikańską rewolucję Xinhai (1911–1912) w zachodniej historiografii","authors":"Jakub Polit","doi":"10.12775/kh.2022.129.1.04","DOIUrl":"https://doi.org/10.12775/kh.2022.129.1.04","url":null,"abstract":"Chińska rewolucja republikańska z 1911 r. (zwana rewolucją Xinhai) była krytykowana jako „niedokończona” rewolucja burżuazyjna, jako rewolucja dynastyczna, która obaliła dynastię Qing, a nawet jako fikcyjna rewolucja. Od lat siedemdziesiątych XX w. wielu autorów zaczęło dostrzegać, że republikański ruch rewolucyjny w Chinach był słaby i podzielony, a także doceniać wagę i znaczenie reform wprowadzonych przez Qingów.","PeriodicalId":81784,"journal":{"name":"Kwartalnik historyczny","volume":" ","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-04-25","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"46845438","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Stosunki Piastów z Rurykowiczami w kompilacji historiograficznej. Współczesna „kolekcja historyczna”","authors":"Adrian Jusupović","doi":"10.12775/kh.2021.128.4.06","DOIUrl":"https://doi.org/10.12775/kh.2021.128.4.06","url":null,"abstract":"Niniejszy tekst jest rozważaniem nad sytuacją polskiej humanistyki oraz nad współczesnym warsztatem historyka w zakresie cyrylicznego źródłoznawstwa na przykładzie pracy Krzysztofa Benyskiewicza. Koncentruje się na coraz częstszym problemie funkcjonowania w środowisku naukowym warsztatu opartego na zestawianiu (kompilowaniu) i omawianiu tez różnych autorów z pominięciem solidnej pracy źródłoznawczej.","PeriodicalId":81784,"journal":{"name":"Kwartalnik historyczny","volume":" ","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-01-14","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"48812927","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Paweł Rzechowski vel Rechowski, pisarz grodzki kijowski – adaptacja Polaka do funkcjonowania w środowisku szlachty ruskiej na Kijowszczyźnie w czasach Zygmunta III","authors":"H. Litwin","doi":"10.12775/kh.2021.128.4.02","DOIUrl":"https://doi.org/10.12775/kh.2021.128.4.02","url":null,"abstract":"Paweł Rzechowski, zmarły w 1629 r., długoletni pisarz grodzki kijowski, jest przykładem adaptacji na ziemiach ukrainnych przybysza z ziem polskich. Jego kariera zaczęła się od działań o charakterze adwokackim w sądach wołyńskich i doprowadziła Rzechowskiego do pozycji lidera szlacheckiego w województwie kijowskim, wybieranego na posła i deputata do Trybunału. Rzechowski dostosował się do wymogów środowiska – znajomość języka ruskiego, lokalnego systemu prawnego (tzw. Statutu Wołyńskiego), szacunek dla prawosławia. Podobnych przykładów Polaków działających w pierwszej połowie XVII w. na ziemiach ukrainnych Rzeczypospolitej jest wiele.","PeriodicalId":81784,"journal":{"name":"Kwartalnik historyczny","volume":" ","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-01-14","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"45069881","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"O religii poczciwych ludzi Stanisława Konarskiego – między historiografią a nowymi ustaleniami na podstawie akt Kongregacji Świętego Oficjum","authors":"P. Zając","doi":"10.12775/kh.2021.128.4.03","DOIUrl":"https://doi.org/10.12775/kh.2021.128.4.03","url":null,"abstract":"W historiografii przeważa opinia, że oskarżenie książki Stanisława Konarskiego O religii poczciwych ludzi jako zawierającej błędy doktrynalne było przesadą niechętnych autorowi kręgów. Nie potrafiono jednak dotąd opisać następstw denuncjacji złożonej przez nuncjusza Angelo Marię Duriniego w Rzymie, ani też genezy łacińskiej wersji dzieła. Wykorzystane po raz pierwszy źródła archiwalne Kongregacji Doktryny Wiary pozwalają na szczegółowy opis procesu, jaki miał miejsce w Świętym Oficjum. Zlecono tam włoskie i łacińskie tłumaczenie książki, poddano je ocenie rzymskich teologów, zalecono Konarskiemu precyzyjną korektę oraz przygotowanie drugiego poprawionego wydania. Oczyszczono go z wielu zarzutów postawionych mu przez teologów w Polsce, lecz zakwalifikowano książkę do indeksu ksiąg zakazanych, o ile autor nie zgodzi się na jej poprawienie. Decyzja ta pozostała jednak utajniona, ponieważ autor poddał się nakazowi i przygotował drugie poprawione wydanie w języku łacińskim.","PeriodicalId":81784,"journal":{"name":"Kwartalnik historyczny","volume":" ","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-01-14","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"43174101","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Stosunki władzy na linii Smetona–Voldemaras. Rola organizacji Żelaznego Wilka w litewskim systemie politycznym","authors":"Martinas Malužinas","doi":"10.12775/kh.2021.128.4.04","DOIUrl":"https://doi.org/10.12775/kh.2021.128.4.04","url":null,"abstract":"Podejmując problematykę rozwoju i roli stosunków między Antanasem Smetoną a Augustinasem Voldemarasem oraz grup ich zwolenników w litewskim systemie politycznym w latach 1926–1940, należy wskazać podstawowe elementy, które przyczyniły się do wywołania konfliktu pomiędzy dwoma przywódcami Związku Narodowców, a mianowicie znaczenie tajnych organizacji paramilitarnych (takich jak Żelazny Wilk) w reżimie Smetony i Voldemarasa, kwestię ideologii i myśli politycznej oraz politykę wewnętrzną wobec mniejszości narodowych na Litwie. Zakres przedmiotowy artykułu wytycza konflikt w łonie partii rządzącej. Zakres podmiotowy natomiast odnosi się do prezydenta Republiki Litewskiej Antanasa Smetony, premiera Augustinasa Voldemarasa oraz działalności organizacji voldemarystów. Zakres terytorialny obejmuje ziemie litewskie oraz obszary będące pod administracją litewską (m.in. obszar Kłajpedy). Ramy chronologiczne pola badawczego wyznaczają lata 1926–1940.","PeriodicalId":81784,"journal":{"name":"Kwartalnik historyczny","volume":"1 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-01-14","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"66596986","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"W drodze do domu. Kultury pamięci przymusowej migracji Niemców po 1945 roku w kinematografiach niemieckich","authors":"A. Gwóźdź","doi":"10.12775/kh.2021.128.4.05","DOIUrl":"https://doi.org/10.12775/kh.2021.128.4.05","url":null,"abstract":"Artykuł podejmuje kwestie filmowej reprezentacji przymusowych wysiedleń Niemców ze wschodnich terenów Rzeszy po 1945 r. w kontekście kultur pamięci medialnej kinematografii niemieckich (alianckich stref okupacyjnych, Niemieckiej Republiki Demokratycznej, Republiki Federalnej Niemiec i zjednoczonych Niemiec). Autor wskazuje na podległość strategii artystycznych przywołanych filmów wobec aktualnych dyskursów pamięci i lansowanych modeli państwowotwórczych. Identyfikuje grupę filmów tużpowojennych, zabezpieczających ślady pamięci migracyjnej, wskazuje na mechanizmy pamięci przesiedleń w kinie NRD (zadekretowany antyfaszyzm) oraz narratywy wypędzeń w kinie Niemiec Zachodnich (nostalgia za utraconą ojczyzną, kolumny wypędzonych w drodze), zwraca wreszcie uwagę na pracę pamięci leżącą u podstaw praktyk wspominania.","PeriodicalId":81784,"journal":{"name":"Kwartalnik historyczny","volume":" ","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-01-14","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"44415355","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"The Motif of the ‘Bloodbath of Toruń’ in Voltairean Writings Concerning the Dissident Question of 1767/68 and the First Partition of Poland","authors":"Jacek Kordel","doi":"10.12775/kh.2021.128.si.1.02","DOIUrl":"https://doi.org/10.12775/kh.2021.128.si.1.02","url":null,"abstract":"The ‘Tumult of Toruń’ of 1724, which resulted in the sentencing to death of the mayor and a dozen or so townsmen (the so-called ‘bloodbath’ or ‘bloody court’), brought about a veritable deluge of publications. It has become widely accepted in literature that these writings fundamentally impacted the development in Western public opinion of the notion that eighteenth-century Poland was an intolerant country. In 1767–71, Voltaire placed his pen at the service of the Russian empress, and his propaganda texts provided support for the diplomatic and military offensive of the court of Saint Petersburg in Poland. One of the more significant themes that appeared in the papers commissioned by the Russians and also in the philosopher’s correspondence was that of the ‘Tumult of Toruń’ of July 1724 and the death sentences that were passed against the city’s mayor and a dozen or so townspeople.","PeriodicalId":81784,"journal":{"name":"Kwartalnik historyczny","volume":" ","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-01-02","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"44664365","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Difficult Unions: Marital Cases Before the Consistorial Court of Poznań at the Beginning of the Fifteenth Century","authors":"Krzysztof Bracha","doi":"10.12775/kh.2021.128.si.1.07","DOIUrl":"https://doi.org/10.12775/kh.2021.128.si.1.07","url":null,"abstract":"The utilization of consistorial sources is a research postulate that has been voiced repeatedly over the years. These materials comprise a compact volume of data that are both organized serially and mass-produced, while the fact that they touch upon a wealth of topics and thus have considerable cognitive value for interdisciplinary studies cannot be overestimated. Magdalena Biniaś-Szkopek’s book is a pioneering study and, at the same time, a successful attempt at making comprehensive use of the nine oldest registers of the consistorial court of Poznań. The ledgers cover the years 1404–26 and contain entries devoted to ‘marital issues’ in the broadest meaning of the term, with particular consideration being given to the complex position of women who took part in proceedings before mediaeval ecclesiastical courts.","PeriodicalId":81784,"journal":{"name":"Kwartalnik historyczny","volume":"1 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-01-02","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"66596995","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}