{"title":"TÜRK DEVLET YÖNETİMİ GELENEĞİNDE İSTİŞARE FONKSİYONU: GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE BİR ANALİZ","authors":"Ferit İzci̇, Zeynep Karhan","doi":"10.38004/sobad.1169649","DOIUrl":"https://doi.org/10.38004/sobad.1169649","url":null,"abstract":"Türkler ilk yerleşim yerleri olan Orta Asya’dan başlayarak günümüze kadar farklı coğrafyalarda birçok devlet kurmuş köklü bir medeniyetin temsilcisi olan bir millettir. Gerek İslamiyet’in kabulünden önce gerekse de İslamiyeti kabul ettikten sonra kurulan bu devletlerin birçoğunun uzun ömürlü ve benzer teşkilat yapısına sahip olmaları ortak bir devlet geleneğinin olduğunu göstermiştir. Bu geleneğin başında devletin kurulma amacı gelir. Türklerde devlet, halka haktan alınan yetki ile adil bir düzen oluşturarak hizmet etmekle mükellef bir kurum olarak ortaya çıkmıştır. Dolayısıyla Türk devletlerinde yöneten ve yönetilenler arasındaki denge her dönem kanunlarla şekillenmiş bir sistem olarak tezahür etmiştir. İslamiyet’in kabulünden önce töre, İslamiyet’in kabulünden sonra ise törenin devamı niteliğinde olan örf-i kanunların yanında temelini İslam hukukundan alan şer-i kanunların, başta yönetenler olmak üzere herkesi bağlayıcı özelliğe sahip olması, devletin var olma amacı ile bütünsel bir ilişki kurmaktadır. Türk devletlerinde kanunların bağlayıcılığının yanında Türk siyasal hayatına yön veren ve gelenekselleşen kurumlar da bulunmaktadır. Bu kurumların başında ise istişare meclisleri gelmektedir. İslamiyet öncesi Türk devletlerinde kurultay ve toy olarak adlandırılan bu kurumlar İslamiyet’in kabulünden sonra idari yapı içinde divan ve meşveret meclisleri olarak yer almıştır. Bu çalışmada ilk Türk devletlerinden başlamak üzere Selçuklular, Devlet-i Aliyye-i Osmaniye ve Türkiye’nin yeni yönetim modeli olan Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde istişare kurumlarının geçirdiği değişim analiz edilmiştir.","PeriodicalId":32495,"journal":{"name":"Adam Akademi Sosyal Bilimler Dergisi","volume":"4 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-10-23","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"77480302","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Türkiye’de Yaşayan Göçmenlere Yönelik Tutumlar: Üniversite Öğrencileri Örneği","authors":"F. Şengül","doi":"10.38004/sobad.1145410","DOIUrl":"https://doi.org/10.38004/sobad.1145410","url":null,"abstract":"Bir bireyin ya da grubun çeşitli sebeplerden ötürü yaşamış olduğu bölgeyi terk ederek farklı bölgelere doğru gerçekleştirmiş olduğu her türlü fiziksel hareket göç kapsamında değerlendirilmektedir. Türkiye, içinde bulunduğu gerek stratejik konumu gerek sosyolojik, kültürel ve dini konumu itibariyle bazen göç sürecinde geçiş ülkesi bazen de göç edilen mekân olma özelliğini taşımaktadır. Son yıllarda ise bu göç hareketleri özellikle dış göç ve düzensiz göçmen şeklinde görülmektedir. Çalışma kapsamında Türkiye’de bulunan vakıf ve devlet üniversitelerinde önlisans ve lisans düzeyinde eğitim gören 386 üniversite öğrencisinin göçmenlere yönelik tutumları ve bu tutumların bazı demografik değişkenlere farklılıkları açıklanmaktadır. Araştırmada metot olarak dokümantasyon ve ilişkisel tarama yöntemleri birlikte kullanılmış ve nicel araştırma yöntemine ait anket tekniğinden yararlanılmıştır. Covid-19 salgını nedeniyle anket metni üniversite öğrencilerine online iletilmiştir. Kartopu ve kolayda örneklem yöntemleri kullanılarak evreni temsil edebilecek sayıda örneklem grubuna ulaşılmıştır. Çalışmanın sonucundan üniversite öğrencilerinin göçmenlerden rahatsız olduğu, en fazla rahatsızlık duydukları göçmenlerin Afgan, Suriye, Irak ve İran’dan gelen göçmenler olduğu ve en az rahatsızlık duydukları göçmenlerin Batı Avrupa’dan gelen göçmenler olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Ayrıca cinsiyete göre göçmenlere yönelik tutumlar değişmezken, dini tutumu yüksek olanların, hayatlarının çoğunu köyde geçirenlerin ve devlet üniversitesinde eğitim görenlerin göçmenlere yönelik tutumlarının daha olumlu olduğu görülmüştür.","PeriodicalId":32495,"journal":{"name":"Adam Akademi Sosyal Bilimler Dergisi","volume":"149 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-10-04","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"85386421","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"ANADOLU TÜRK BEYLİKLERİNDE SAVAŞ DÜZENİ, SANAT VE TAKTİKLERİ (XIV. VE XV. YÜZYILLAR)","authors":"Kerim Köksal Kaya","doi":"10.38004/sobad.1178078","DOIUrl":"https://doi.org/10.38004/sobad.1178078","url":null,"abstract":"Anadolu Türk beyliklerinin kuruluş dinamikleri göz önüne alındığında Türkiye Selçuklu Devleti’nin uç bölgelerinde gaza ve fetih faaliyetlerini yürütmek ve vatan savunması yapmak büyük öneme sahipti. Nitekim bu önemin farkında olarak Anadolu Türk beyleri her türlü askerî faaliyetinde köklü bir geçmişe sahip olan ve sağlam temellere dayanan Türk savaş düzenini, sanatını ve taktiklerini başarıyla uygulamışlardı. Savaşın meydan, kuşatma veya savunma savaşı olmasına göre ordularını düzenleyen ve taktikler uygulayan Anadolu Türk beyleri yeryüzü ve iklim koşulları gibi maddî unsurlara ve psikolojik savaş unsurlarına dikkat etmişlerdir. Meydan savaşı, kuşatma savaşı veya savunma savaşı olması fark etmeksizin o anki şartların gerektirdiği tuzak kurma, sürpriz baskınlar yapma, hendekler kazma, düşmanın ulaşabileceği su ve gıda kaynaklarını zehirleme, düşmanı kışkırtma gibi askerî faaliyetler bu unsurların bazılarını teşkil etmektedir. Bunların yanı sıra Anadolu Türk beylerinin düşmanın savaş hilelerine karşı önlemleri bağlamında bu hileleri lehlerine çevirdikleri görülmektedir. Yapılan bu çalışmada Anadolu Türk beyliklerinin bazılarından örneklerle meydan, kuşatma ve savunma savaşlarında orduların düzeni, savaş taktikleri ve nitekim Türk savaş dinamizminin ilgili beyliklerdeki tezahürleri araştırılmış ve değerlendirilmeye çalışılmıştır.","PeriodicalId":32495,"journal":{"name":"Adam Akademi Sosyal Bilimler Dergisi","volume":"21 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-10-01","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"82405548","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"FİNANS SEKTÖRÜNDE BAZI DAVRANIŞSAL BAĞIMLILIKLAR; PATOLOJİK TİCARET, SORUNLU BORSA VE SORUNLU KRİPTO PARA KULLANIMI","authors":"Mahmut Bulut, Nurettin Menteş","doi":"10.38004/sobad.1054202","DOIUrl":"https://doi.org/10.38004/sobad.1054202","url":null,"abstract":"The financial world has been attracting great attention with its changing instruments in recent years. With the advent of technology, people from almost all walks of life gained the opportunity to invest in financial instruments. With this aspect, both small and large investors gained the ability to act in international markets. In general, although the ease of access brought some conveniences for the investor, it also brought some problems. 1 Prof. Dr., Dicle Üniversitesi, Tıp Fakültesi, drmahmutbulut@yahoo.com, ORCID: 0000-0002-6008-378X 2 Dr. Öğr. Üyesi, Dicle Üniversitesi, İİBF, mentesnurettin@gmail.com, ORCID: 0000-0002-7181-8681 Mahmut BULUT, Nurettin MENTEŞ 2 Especially high gains or losses directly affect the mood of people. In addition, sudden rises and falls in investments that are open to outside intervention necessitate intense follow-up by investors. The concept of addiction, which was initially only associated with substances, brought up the issue of addictions, which were not directly related to substance intake, but were demonstrating related characteristics with substance in “Substance-related and addictive disorders” category of DSM-5. In particular, the pathological gambling habit is a pioneer in this regard. In addition, there are increasing studies in the literature towards behaviors in daily life such as gaming and internet shopping demonstrate some characteristics of addictions caused by substances. In this study, it is aimed to present compiled information about the problematic cryptocurrency habit, which has been widely used recently and has high risk factors, while at the same time, studies on behavioral addictions encountered in the financial sector have been tried to be revealed.","PeriodicalId":32495,"journal":{"name":"Adam Akademi Sosyal Bilimler Dergisi","volume":"19 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-05-15","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"75465108","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"ONLİNE ALIŞVERİŞTE MARKA İMAJININ ONLİNE SATIN ALMA NİYETİ VE AĞIZDAN AĞIZA İLETİŞİM DAVRANIŞI ÜZERİNE ETKİSİ; AMPRİK BİR ÇALIŞMA","authors":"Reha Saydan, Bulut Dülek","doi":"10.38004/sobad.1083760","DOIUrl":"https://doi.org/10.38004/sobad.1083760","url":null,"abstract":"","PeriodicalId":32495,"journal":{"name":"Adam Akademi Sosyal Bilimler Dergisi","volume":"7 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-05-01","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"87257514","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"CEMİL SENA ONGUN’UN “FİKİR KIRINTILARI”NDA SOSYAL DARWİNİST YANSIMALAR","authors":"Ragıp Ergün","doi":"10.38004/sobad.1026851","DOIUrl":"https://doi.org/10.38004/sobad.1026851","url":null,"abstract":"","PeriodicalId":32495,"journal":{"name":"Adam Akademi Sosyal Bilimler Dergisi","volume":"91 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-05-01","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"76817597","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"KOBİ’LERDE KURUMSAL YÖNETİM FARKINDALIĞI: VAN ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ ÖRNEĞİ","authors":"Uğur Tatlı, Aysel Öztürkçü Akçay","doi":"10.38004/sobad.1098242","DOIUrl":"https://doi.org/10.38004/sobad.1098242","url":null,"abstract":"","PeriodicalId":32495,"journal":{"name":"Adam Akademi Sosyal Bilimler Dergisi","volume":"1 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-04-25","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"84016235","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"TÜRK BORÇLAR HUKUKUNDA MANEVİ YANSIMA ZARARI VE GİDERİMİ","authors":"Gaye TUĞ LEVENT","doi":"10.38004/sobad.1090130","DOIUrl":"https://doi.org/10.38004/sobad.1090130","url":null,"abstract":"","PeriodicalId":32495,"journal":{"name":"Adam Akademi Sosyal Bilimler Dergisi","volume":"10 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-04-21","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"86745109","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"AYRILMA KAYGISI BOZUKLUĞU ÜZERİNE BİR İNCELEME","authors":"Mehmet Kaya","doi":"10.38004/sobad.989592","DOIUrl":"https://doi.org/10.38004/sobad.989592","url":null,"abstract":"","PeriodicalId":32495,"journal":{"name":"Adam Akademi Sosyal Bilimler Dergisi","volume":"12 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2021-11-07","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"75573534","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}