{"title":"Halûk Yusuf Şehsuvaroğlu’nun Hayatı, Görevleri Ve Askerî Tarihçiliği","authors":"Salim Aydın","doi":"10.52792/tws.1462374","DOIUrl":"https://doi.org/10.52792/tws.1462374","url":null,"abstract":"Bu çalışmanın amacı, Osmanlı Devleti’ne 18. yüzyılın ikinci yarısından itibaren hizmet eden Sadrazam Koca Yusuf Paşa ahfadından gelen, Haluk Yusuf Şehsuvaroğlu’nun askerî tarih açısından önemli olan yazılarını, görevlerini ve hayatını ele almaktır. Hem yazar hem de müzeci, aynı zamanda Deniz Kuvvetleri’nde Hâkim Albay olan Şehsuvaroğlu, yakın döneme kadar İstanbul ve kültür tarihi yazılarıyla daha çok ön plana çıkmıştır. Bunun nedeni Türkiye’de askerî tarihçilik alanında çalışma yapan araştırmacıların az olmasıdır. Son dönemde Türkiye’de askerî tarihçiliğin ivme kazanmasıyla bu alandaki çalışmalar her geçen gün artmaya başlamıştır. Şehsuvaroğlu’nun askerî tarih makaleleri vefatından sonra Türkiye Cumhuriyeti Deniz Kuvvetleri tarafından toplanarak kitap haline getirilmiştir. Şehsuvaroğlu’nun askerî tarih ile ilgili yazdığı makalelerin içeriği hakkında yeterli derecede çalışma yoktur. Bu makalede, Şehsuvaroğlu’nun yazılarının analizi yanında onun askerî tarih açısından ele aldığı makalelerdeki konuların ayrıntılarına da yer verilmeye çalışılmıştır. Makalelerde içeriğe yer verilmesinin sebebi; hem okuyucuyu aydınlatmak hem de Şehsuvaroğlu’nun bu alana olan hâkimiyetini ortaya koymaktır.","PeriodicalId":160547,"journal":{"name":"Türk Savaş Çalışmaları Dergisi","volume":"12 4","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-04-24","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"140663568","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Türk Ordusunda Küçük Birlik Uyumu: Lider, Görev ve Kültürel Değerler","authors":"Barış Ateş, M. Akal","doi":"10.52792/tws.1451436","DOIUrl":"https://doi.org/10.52792/tws.1451436","url":null,"abstract":"Bu makalede Türk Ordusunda küçük birlik uyumunun hangi faktörler sonucunda ortaya çıktığı incelenmektedir. Türkiye’de bu konuda daha önce yapılmış bir çalışma yoktur. Buna karşın yabancı kaynaklarda askeri uyumun sebeplerine dair sayısız araştırma sosyal ilişkiler, eğitim ve görevin önemi gibi faktörlere odaklanmaktadır. Bu alandaki veri toplama zorluğu, konuya dair akademik altyapı eksikliği gibi nedenler bir araya geldiğinde araştırmanın anlamlı bir sonuç üretebilmesi için birkaç araştırma metodu bir arada kullanılmıştır. Ayrıca Türkçe literatüre sağlıklı bir başlangıç yapabilmek adına geniş bir literatür taraması ile kavramların tartışması yapılmıştır. Katılımcı-gözlemci, anket ve mülakat metotlarını kullanarak karma bir yöntemle 1980’ler ve 1990’larda farklı bölge ve şartlarda görev yapmış iki tip bölük üzerinde yapılan çalışma neticesinde Türk Ordusunda küçük birlik uyumunun liderlik, görevin önemi ve askerliğe atfedilen kutsal değerlerden etkilendiği sonucuna varılmıştır. Bu üç faktörden askerliğe atfedilen önem genel bir kültürel değer olarak genellemeye açık olduğundan dolayı askeri uyum seviyesi yüksek birlikler yaratmak için liderlik ve görevin öneminin ana belirleyiciler olduğu değerlendirilmektedir.","PeriodicalId":160547,"journal":{"name":"Türk Savaş Çalışmaları Dergisi","volume":"127 41","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-04-23","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"140668917","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Otobiyografiler Üzerinden Balkan Savaşı Sürecinde Çocukluk Algısının Değerlendirilmesi","authors":"Emine Ak, Ali Çapar","doi":"10.52792/tws.1443058","DOIUrl":"https://doi.org/10.52792/tws.1443058","url":null,"abstract":"Bu makale, Balkan Savaşları boyunca çocukluk algısının siyasi, sosyal ve kültürel açıdan nasıl şekillendiğini incelemektedir. Osmanlı toplumunda, özellikle 19. yüzyılın ikinci yarısından itibaren, barış zamanındaki çocukluk algısı ile savaş zamanındaki çocukluk algısı arasında önemli farklılıklar olmuştur. Savaş dönemindeki çocukluk algısı, siyasi gelişmelerden etkilenmiş ve bazı çocukların rejimin ideolojisi ve dönemin koşulları bağlamında militarizasyonu ile sonuçlanmıştır. Balkan Savaşları boyunca çocuklar, ebeveynlerinin sorumluluklarını büyük ölçüde üstlenmişlerdir, bu da çocukluk ile yetişkinlik arasındaki ayrımın bulanıklaşmasına neden olmuştur. Savaşın sosyal sonuçları, çocukların yaşamlarını olumsuz yönde etkilemiş ve eğitim, oyun ve hikâye anlatımı gibi alanlara sirayet etmiştir. Makale boyunca, çeşitli yöntemler kullanılarak Balkan Savaşı'nın çocukların yaşamları üzerindeki etkisi ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çocukların bütün deneyimlerini resmi belgeler aracılığıyla yansıtmak mümkün olmadığından, onların deneyimlerini daha kapsamlı bir şekilde yansıtabilmek için anılar, biyografiler ve dönemin etkisi altında kurgulanan edebi eserler kaynak olarak tercih edilmiştir. Ayrıca, çocukluk algısını yansıtan farklı disiplinlerden çeşitli kaynakların incelenmesi nedeniyle, kaynak kullanımında disiplinler arası bir yaklaşım benimsenmiştir. Sonuç olarak, dönem politikalarının ve egemen çocukluk algısının hem kişisel anlatılarda hem de kurgusal metinlerde kendini gösterdiği görülmüştür. Bu durum, çocukluk tarihinin ve çeşitli kaynakların kullanımının önemini vurgulamakta ve alandaki potansiyel araştırma konularına örnekler sunmayı hedeflemektedir.","PeriodicalId":160547,"journal":{"name":"Türk Savaş Çalışmaları Dergisi","volume":"95 3","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-04-23","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"140670089","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Erken-Modern Bir Askerî Tarihçi Olarak Kâtip Çelebi","authors":"Dindar Negiş","doi":"10.52792/tws.1403726","DOIUrl":"https://doi.org/10.52792/tws.1403726","url":null,"abstract":"Osmanlı Klasik Çağı’nın önde gelen entelektüellerinin başında gelen Kâtip Çelebi; Tarih, coğrafya, biyografi, bibliyografya, siyaset bilimi ve daha birçok alana ilgi duymuş ve bu ilgisini eserleriyle ölümsüzleştirmiştir. Her ne kadar kimi eserlerinin bugün için bir nüshası dahi bulunamasa da yapıtlarının toplam el yazması kopyalarının beş yüzden fazla olduğu bilinmektedir. Kitapların ancak yazma eserler halinde meydana gelip çoğaldığı Klasik Çağ düşünüldüğünde beş yüzden fazla el yazmanın müellifi olmak, halkın ve aydın çevrenin gözünde Çelebi’nin ne denli değer gördüğünü gösteren bir olgudur. Üstelik bu takdir ve geçmişten beri süren akademik ilgi, yalnızca Osmanlı-Türk sahasında değil Batı’da da söz konusudur. Her ne kadar Kâtip Çelebi’ye olan ilgi bugün devam etse de onun eserlerinde hatırı sayılır bir yer kaplayan askerî tarih ürünlerine ve onun askerî tarihçiliğine hakkıyla değinilmiş değildir. Bu çalışmada, kısa bir hayat hikayesine ve konumuz harici eserleri hakkında genel bir mâlumata müteakip Çelebi’nin özellikle Tuhfetü’l-kibâr ve Fezleke gibi eserlerindeki askerî tarih niteliği, Çelebi’nin bu eserlerindeki üslubu, izlediği yol, kaynakları ve modern askerî tarih metinleriyle kıyası neticesinde; kendisinin askerî tarihçi yönüne dikkat ve ilgi çekilmiştir. Bu vesileyle de Türk askerî tarihindeki önemi ve alana katkısına dair bir değerlendirme yapılmıştır.","PeriodicalId":160547,"journal":{"name":"Türk Savaş Çalışmaları Dergisi","volume":"92 12","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-04-23","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"140670237","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Russian operational art for attrition in Ukraine","authors":"Ali Cenk Çakıroğlu","doi":"10.52792/tws.1467513","DOIUrl":"https://doi.org/10.52792/tws.1467513","url":null,"abstract":"Originally intended as a swift regime-change operation by the Russian leadership, the Russo-Ukrainian War has evolved into a prolonged war of attrition. In that sense, this paper reassesses the transformation of the Russian way of warfare during the war through a focus on the battles of Severodonetsk-Lysychansk, Kharkiv, Kherson, Bakhmut, Avdiivka, and the Ukrainian Summer Offensive. Accordingly, the theoretical underpinnings of Russian strategy, particularly the enduring influence of Soviet-era legacy, are highlighted in the first part. In the second part, this research offers insights into the Russian military praxis during the war by drawing on various sources, including Telegram channels. It is shown that the Russian army has focused on the combined employment of a new reconnaissance-fire system (ROS), reconnaissance-strike system (RUS), infantry assaults, and umbrella of integrated air defence and electronic warfare systems for force protection and attrition during costly offensives like Bakhmut and Avdiivka. Consequently, this paper asserts that the Russian war machine effectively responded to the necessities of attrition warfare by updating its operational art, drawing on the Soviet legacy.","PeriodicalId":160547,"journal":{"name":"Türk Savaş Çalışmaları Dergisi","volume":"7 11","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-04-23","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"140671640","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Fahri Belen: Asker, Siyasetçi ve Askerî Tarihçi","authors":"M. Baş","doi":"10.52792/tws.1278642","DOIUrl":"https://doi.org/10.52792/tws.1278642","url":null,"abstract":"Balkan Savaşı, Birinci Dünya Savaşı ve Türk İstiklâl Harbi gazisi bir subay olan Fahri Belen, Türk askerî tarihçiliğinin en önemli şahsiyetlerinden biridir. Harp Akademisi’nde öğretmenlik yaptığı dönemde Çanakkale muharebeleri hakkında yayımladığı ders kitabıyla ilk eserlerini vermiştir. Yazmaya devam etmek istese de tayin edildiği, ülkenin farklı yerlerindeki komutanlık görevleri sırasında buna fırsat bulamamıştır. Emekliliğinin ardından siyasete atılmış ve 7 yıl milletvekilliği yapmıştır. Bu esnada hükümet ve meclis içindeki sorumluluklarından ötürü askerî tarih yazımıyla arzu ettiği ölçüde ilgilenememiştir. Siyasetten çekilmesinin ardından vaktinin büyük kısmını Birinci Dünya Savaşı ve Türk İstiklâl Harbi hakkında askerî tarih çalışmalarına ayırabilmiştir. Fahri Belen’i Cumhuriyet dönemindeki diğer askerî tarihçiler arasında önemli bir konuma yükselten en büyük eseri ise Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı cephelerindeki askerî harekâtı kaleme aldığı, Birinci Cihan Harbi’nde Türk Harbi isimli 5 ciltlik çalışmasıdır. Belen’in bu eseri resmî askerî tarih yazımında kalıcı bir etki yaratarak sonradan Genelkurmay Harp Tarihi Dairesi tarafından 2002 yılına kadar ciltler halinde yayımlanacak resmî tarih ciltlerine de bir şablon teşkil etmiştir. Bu çalışmada Fahri Belen’in hayatı, Türk askerî tarihi alanında verdiği eserleri ve bu eserlerin Türk askerî tarih yazımına etkisi incelenmiştir.","PeriodicalId":160547,"journal":{"name":"Türk Savaş Çalışmaları Dergisi","volume":"36 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-04-30","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"129514796","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"A Military Historian from Fronts to Museology: Feridun Dirimtekin (1894-1976)","authors":"Ahmet Özcan","doi":"10.52792/tws.1283161","DOIUrl":"https://doi.org/10.52792/tws.1283161","url":null,"abstract":"1912’de Harbiye Mektebi’nden mezun olduktan sonra Balkan Savaşı, Birinci Dünya Savaşı ve İstiklal Savaşı’nda birçok muharebeye katılan bir subay olan Feridun Dirimtekin, Kıdemli Yüzbaşılıktan ayrıldıktan sonra çeşitli kurumlarda yönetici olarak görev yapmıştır. Dirimtekin, bu görevleri sırasında çalıştığı kurumlarla ilişkilendirilebilecek makale ve kitap türünden birçok esere imza atmıştır. Askeri Tarih, Arkeoloji, Sanat Tarihi ve Mimarlık Tarihi konularını ele aldığı eserlerinin bir kısmı askeri tarihe dairdir. Muvazzaf subay olduğu yıllarda kaleme aldığı ilk eserler dönemin Harp Tarihi tetkikleri metodolojisi ve anlayışına uygun olarak yazılan farklı cephelerdeki muharebeler üzerinedir. Harp Akademisi’nde Harp Tarihi dersleri de vermiştir. Yazar, ordudan ayrıldıktan sonra da askeri tarih konularıyla ilgilenmiş ve yönde yayınlar yapmıştır. Bu konuda onlarca eseri olmasına rağmen birçok askeri tarihçi gibi çok az tarihçinin hatırladığı isimler listesine yazılmıştır. Dirimtekin’in askeri tarihçiliğine odaklanan bu makaleyle yazarın hayatı ve eserleri ortaya konularak onun genel olarak tarih disiplinini özel olarak da askeri tarih disiplinindeki yerini ortaya koymak amaçlanmıştır. Bu yapılırken dolaylı olarak yazarın diğer disiplinlerdeki araştırmaları da gündeme gelecektir. Yazarın kısa biyografisini de içeren makale aynı zamanda onun çalıştığı kurumların ve bu kurumlar vasıtasıyla yürüttüğü faaliyet alanlarının da tarihçesine katkı sağlayacaktır.","PeriodicalId":160547,"journal":{"name":"Türk Savaş Çalışmaları Dergisi","volume":"9 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-04-30","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"129315880","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Cumhuriyet Donanması’nın Yeni bir Yavuz Edinme Girişimleri: Harekât İhtiyaçları mı, Donanma Sembolizmi mi?","authors":"M. Özel","doi":"10.52792/tws.1286538","DOIUrl":"https://doi.org/10.52792/tws.1286538","url":null,"abstract":"Ülkelerin önemli dış politika uygulama araçlarından olan donanmalar, özellikle görkemli muharebe gemileri ile yakın geçmişte ülke niyet ve taahhütlerinin, diğer bir deyişle, egemenlik, milli güç ve uluslararası itibarının temsilcisi olarak tarih sahnesinde boy göstermiştir. İhtişamlı ‘yüzer kalelere’ sahip olma arzusu, Birinci Dünya Harbiyle sonuçlanan tırmanmada denizde silahlanma yarışını tetiklemiştir. Deniz aşırı topraklarını ve adalarını ‘donanmasızlıktan’ yitiren Osmanlı Devleti, bu rekabetin dışında kalamamıştır. Cumhuriyet Donanması da deniz hak ve menfaatlerini koruma görevini kurumsal kimliğinin özü olarak benimsemiş, açık deniz donanması geliştirmeyi ısrarla ve devamla hedeflemiştir. Dünya donanmalarıyla etkileşimle gelişen bahriye kültürüne dayanan bu strateji, tehdit, yapısal değişim ve ekonomik menfaat odaklı gerçekçi paradigmaların yalınlığına karşın, kültürel sembollerin öne çıktığı sosyolojik temelli kurumsalcı yaklaşımlar ile daha iyi açıklanabilmektedir. Bu makalede, Cumhuriyet Donanması’nın “ana kuvveti” olan Yavuz’u yenilemek için yarım asır sonra gösterdiği gayretler, Amerikan arşiv belgeleri ve dönemin tanıklarının anılarına dayanılarak incelenmiştir.","PeriodicalId":160547,"journal":{"name":"Türk Savaş Çalışmaları Dergisi","volume":"53 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-04-29","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"117336935","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"KAMU DİPLOMASİSİ VE SİYASİ PROPAGANDA: KAVRAMSAL BİR TARTIŞMA","authors":"Haluk Karadağ","doi":"10.52792/tws.1277477","DOIUrl":"https://doi.org/10.52792/tws.1277477","url":null,"abstract":"1965 yılında Tufts Üniversitesi Dekanı Edmund Gullion tarafından isimlendirilen “kamu diplomasisi” 20. Yüzyıl siyasi tarihinde önemli bir pay sahibi olmuştur. Bahis konusu kavram özellikle Soğuk Savaş döneminde Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB) arasında cereyan eden rekabette kullanılan bir dış politika tekniği olarak ortaya çıkmıştır. Yumuşak güç kavramını literatüre kazandıran Joseph S. Nye’ın 2004 yılında yayımladığı “Dünya Siyasetinde Başarının Rolü: Yumuşak Güç” adlı eserinde yer verdiği ve çok kısa olarak akılların ve gönüllerin fethedilmesi şeklinde ifade edilebilen kamu diplomasisi kavramı ise söz konusu ilgiyi giderek artırarak kavramın Uluslararası İlişkiler disiplininde daha fazla zikredilmesine yol açmıştır. Genel olarak insan faaliyetlerini manipülasyon yoluyla etkileme tekniği şeklinde ifade edilebilen propaganda kavramı hakkında da yazılmış epey miktarda eser mevcuttur. Bununla birlikte, II. Dünya Savaşı sürecinde Hitler Almanya’sının propaganda bakanlığı ihdas etmesiyle birlikte kurumsallaşmada zirve yaparak uygulamaya soktuğu yöntemlerle bahse konu literatürün zenginleşmesine katkı sağladığı bir vakıadır. Fakat günümüzde henüz görece yeni ortaya çıkan kamu diplomasisi kavramı zaman zaman Uluslararası İlişkiler disiplini çalışanları tarafından propaganda kavramsallaştırması ile bir birine karıştırılır hale gelmiştir. Bu makale, söz konusu kavramları hem etimolojik, hem de tarihsel bağlamları içerisinde karşılaştırmak suretiyle analiz ederek benzerliklerini ve farklı taraflarını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Böylece her iki kavramın doğru biçimde kullanılmasını sağlayarak ortaya çıkan anlamsal karmaşıklıkların önüne geçmeyi hedeflemektedir.","PeriodicalId":160547,"journal":{"name":"Türk Savaş Çalışmaları Dergisi","volume":"92 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-04-26","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"133760301","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"In Terms Of Our Mılıtary Hıstory Şânî-Zâde M. ‘Ataullah Efendi And Hıs Works","authors":"Dindar Negi̇ş","doi":"10.52792/tws.1267329","DOIUrl":"https://doi.org/10.52792/tws.1267329","url":null,"abstract":"19. asır Osmanlı vak’anüvislerinden biri olan Şânî-zâde Mehmed ‘Ataullah Efendi, çeşitli alanlarda eserler kaleme almış, tercümeler yapmış; bu vesileyle döneminin maruf şahsiyetlerinden biri olmayı başarmıştır. Velut yönüyle emsallerinden sıyrılarak Osmanlı’nın büyük bir askerî, siyasi ve toplumsal değişim ve dönüşüme tâbi olduğu yılların başlangıcında bu farklılaşmanın devlet kademelerindeki şahitlerinden biri olmakla kalmayıp söz konusu değişime eserleriyle katkıda bulunmaya çabalamıştır. Kendisi Sultan III. Selim devrinde ciddi anlamda hız kazanan Fransız modeli askerî yenilik ve ıslahatlara destek olma gayesi ve o dönem için uygun görülmesi üzerine yeni yeni yükselen bir ulus şeklinde tanımlanan Almanların “büyük” lakaplı kralı II. Friedrich’ten tercümeler yapmıştır. Onun şairliği, müderrisliği, hekimliği ve tarihçiliği bir yana, askerî tarihimiz için önemi ve modern askerî tarihçiliğimizin ilk nüvelerinin kendisinin kalemiyle atıldığı olgusu pek bilinmez. Ne yazık ki askerliğe dair tercümelerinden sadece Vesâyânâme-i Seferiyye (Tenbîhât-ı Hükümrân bâ-Ser‘askerân) günümüze ulaşabilmiştir. Bu çalışmada Vesâyânâme-i Seferiyye’yi merkeze alıp eserin yazım süreci, dili ve askerî bilimler açısından önemi çerçevesinde; bir hekim, hakim, müderris, mühendis ve mütercim olan Şânizâde’nin bilim çevrelerince bugüne kadar üzerinde pek düşünülmediği bilinen bir yönüne, yani askerî tarihimizdeki önemi ve alana katkısına dair bir değerlendirme yapılmıştır.","PeriodicalId":160547,"journal":{"name":"Türk Savaş Çalışmaları Dergisi","volume":"131 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-04-14","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"127375907","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}