M. Wołos, Małgorzata Gmurczyk-Wrońska, Marek Kornat, Łukasz Adamski
{"title":"Rosyjska edycja dokumentów dyplomatycznych do stosunków polsko-sowieckich. Co nowego?","authors":"M. Wołos, Małgorzata Gmurczyk-Wrońska, Marek Kornat, Łukasz Adamski","doi":"10.12775/kh.2022.129.4.05","DOIUrl":"https://doi.org/10.12775/kh.2022.129.4.05","url":null,"abstract":"Artykuł stanowi krytyczną analizę wydanej w Moskwie w 2017 r. czterotomowej rosyjskiej edycji sowieckich dokumentów dyplomatycznych do stosunków z Polską w latach 1918–1945. Materiał pochodzi niemal w całości ze zbiorów Archiwum Polityki Zagranicznej Federacji Rosyjskiej w Moskwie. Rosyjski zbiór dokumentów przynosi dużo nowych akt archiwalnych, ogłoszonych drukiem po raz pierwszy, Tendencyjny ich dobór jest jednak bardzo wyraźny, zwłaszcza w przypadku 1939 r.","PeriodicalId":81784,"journal":{"name":"Kwartalnik historyczny","volume":" ","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-04-01","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"46248296","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"O różnych koncepcjach i praktykach edytorskich na przykładzie akt sejmiku kowieńskiego z lat 1733–1795","authors":"Grzegorz Glabisz","doi":"10.12775/kh.2022.129.4.04","DOIUrl":"https://doi.org/10.12775/kh.2022.129.4.04","url":null,"abstract":"Wydanie akt sejmikowych kowieńskich z lat 1733–1795 należy uznać za ważne wydarzenie w historii polskiego edytorstwa, gdyż jest to pierwsza nowoczesna edycja części akt sejmikowych z jednego okręgu (powiatu kowieńskiego) dotycząca Wielkiego Księstwa Litewskiego. Celem artykuł jest prezentacja tego zbioru dokumentów, jak również przyjętych w nim rozwiązań edytorskich (zasady gromadzenia materiału, selekcji, porządkowania oraz kwestie redakcyjne) na tle dotychczasowej dyskusji nad wydawaniem tego typu bardzo ważnych źródeł do dziejów dawnej Rzeczypospolitej.","PeriodicalId":81784,"journal":{"name":"Kwartalnik historyczny","volume":" ","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-04-01","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"43505878","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"W kręgu mitów, czyli o tym, co nie zadecydowało o wyborze Augusta II na tron polski w 1697 roku","authors":"Urszula Kosińska","doi":"10.12775/kh.2022.129.4.01","DOIUrl":"https://doi.org/10.12775/kh.2022.129.4.01","url":null,"abstract":"Polskie elekcje wciąż budzą zainteresowanie, a ta z 1697 r. wyróżnia się liczbą przekazów i opracowań. Opisom towarzyszy wyjątkowo zła opinia o poziomie obyczajów polskiej szlachty i jej politycznego wyrobienia, co rzutuje też negatywnie na postrzeganie elekcji jako elementu ustrojowego Rzeczypospolitej. Celem artykułu jest sfalsyfikowanie dotychczasowych sądów historiografii, jakoby w 1697 r. o szansach wyborczych przyszłego króla polskiego Augusta II Wettyna przesądziło szczególnego rodzaju przekupstwo: uczta i pijatyka urządzone na polu elekcyjnym w noc z 26 na 27 czerwca 1697 r.","PeriodicalId":81784,"journal":{"name":"Kwartalnik historyczny","volume":" ","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-04-01","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"43173797","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Listy z celi śmierci – językowy obraz więziennej traumy skazańców komunistycznego aparatu represji","authors":"Danuta Jastrzębska-Golonka, Anna Kęcik","doi":"10.12775/kh.2022.129.4.03","DOIUrl":"https://doi.org/10.12775/kh.2022.129.4.03","url":null,"abstract":"Bojownicy o wolną Polskę, którzy nie pogodzili się z oddaniem wyzwolonej spod niemieckiego okupanta ojczyzny Związkowi Socjalistycznych Republik Sowieckich i komunistycznej władzy, stali się ofiarami nowego systemu. Aresztowani, torturowani, oskarżani o działalność przeciwko nowemu rządowi, dostawali wyroki wieloletniego więzienia lub kary śmierci. Oczekując na egzekucje, pisali do rodzin oficjalne, a więc cenzurowane listy oraz – jeśli były takie możliwości, grypsy. Pierwsze nigdy nie zostały wysłane, drugie czasem docierały do adresatów. Język tych listów stał się materiałem badawczym. Analiza tekstów, wykorzystująca metodologię językowego obrazu świata (JOS), pozwoliła na wyłonienie głównych kręgów tematycznych. Skazańcy pisali prośby, podziękowania i pożegnania, dzielili się swoimi refleksjami na temat Boga i wiary, śmierci, wartości rodzinnych i dramatycznej przyszłości, dając upust swoim emocjom i uczuciom, które dzięki staraniom rodzin oraz historyków przemówiły po latach. Artykuł interpretuje te teksty, wykorzystując metodologię językowego obrazu świata, wypracowaną przez lubelską szkołę etnolingwistyczną.","PeriodicalId":81784,"journal":{"name":"Kwartalnik historyczny","volume":" ","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-04-01","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"41982906","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Primate Stefan Wyszyński’s Pro Memoria Journal as a Historical Source","authors":"Rafał Łatka","doi":"10.12775/kh.2022.129.si.1.05","DOIUrl":"https://doi.org/10.12775/kh.2022.129.si.1.05","url":null,"abstract":"This article is a concise analysis of the value of Primate Stefan Wyszyński’s Pro memoria as a historical source. It presents the most important facts concerning the hierarch’s journal, and proceeds to present a comprehensive discussion of the topics which Wyszyński touched upon in his notes, and of his writing style. The summary indicates fields of research which could utilize Pro memoria to their benefit, and also recapitulates the potential importance of the journal for scholarly research into the history of Poland in the years 1949–81.","PeriodicalId":81784,"journal":{"name":"Kwartalnik historyczny","volume":" ","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-03-16","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"42038320","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"The Impact of Climate Change on Witch Trials: Myth or Reality? The Example of Royal Prussia in the Sixteenth–Eighteenth Centuries","authors":"J. Wijaczka","doi":"10.12775/kh.2022.129.si.1.01","DOIUrl":"https://doi.org/10.12775/kh.2022.129.si.1.01","url":null,"abstract":"The early modern period was also a period of a ‘little ice age’. The sudden fluctuations in climatic conditions that occurred at the time greatly impacted the everyday living conditions of all people of Europe. They also affected, though not to the same degree in all European regions, the perception of the activities of alleged witches.","PeriodicalId":81784,"journal":{"name":"Kwartalnik historyczny","volume":" ","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-03-16","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"43693272","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Planning for a Landing Operation of the Polish People’s Army on the Danish Isles during the Cold War","authors":"J. Pałka","doi":"10.12775/kh.2022.129.si.1.04","DOIUrl":"https://doi.org/10.12775/kh.2022.129.si.1.04","url":null,"abstract":"During the Cold War, the Polish People’s Army (hereinafter: PPA) planned to occupy Denmark, the northern regions of the Federal Republic of Germany, the Netherlands and Belgium through an offensive campaign. An essential element of this scheme was air and seaborne landing operations aimed at capturing the Danish island of Zealand and the country’s capital, Copenhagen. The actions undertaken by the PPA were intended to comprise part of a large-scale campaign of the allied forces of member states of the Warsaw Pact against NATO. In the mid-1980s, the landing tasks of the PPA were limited to the occupation of the Danish island of Bornholm.","PeriodicalId":81784,"journal":{"name":"Kwartalnik historyczny","volume":" ","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-03-16","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"46313444","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Western Europe as a Model for Polish Defenders of Animal Welfare prior to 1939","authors":"Remigiusz Kasprzycki","doi":"10.12775/kh.2022.129.si.1.03","DOIUrl":"https://doi.org/10.12775/kh.2022.129.si.1.03","url":null,"abstract":"This article looks at how Western Europe served as a model for Polish animal advocates before 1939. France and Great Britain inspired the greatest respect among Polish animal defenders. Polish animal lovers, fascinated by the French and English treatment of animals, discovered the effectiveness of grassroots initiatives, rather than legal resolutions and acts, for the welfare of animals. This article attempts to explain why the endeavour to copy the treatment of animals by wealthy Germans, French, and above all English and introduce it to economically poor Poland proved to be utopian.","PeriodicalId":81784,"journal":{"name":"Kwartalnik historyczny","volume":" ","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-03-16","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"48369819","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Apples, Books, Fruit Preserves… Cultivating a History by Countess Ludwika Ostrowska, Lady of the Maluszyn Manor – in Search of the Anthropological Dimension of Historiography","authors":"Karolina Studnicka-Mariańczyk, N. Morawiec","doi":"10.12775/kh.2022.129.si.1.02","DOIUrl":"https://doi.org/10.12775/kh.2022.129.si.1.02","url":null,"abstract":"The article presents an analysis of the history included in a history textbook for peasant children, entitled ‘Stories from World History for Country Folk’, written by a landowner, domain manager, social activist, writer and historian – Ludwika Ostrowska of Maluszyn (1851–1926). The authors hypothesize that the cultural model of the Polish landed gentry played a crucial role in Ostrowska’s work. During their research, they wanted to show that the multiple social relations of the Polish gentry in the second half of the nineteenth century became a mirror image of the subjective aspects of human activity created in Ostrowska’s narrative. They point out that farm management (filled with a resource that creates a model of landowning culture) became the fundamental category of all intellectual reflections of Ludwika, outlining the general framework for her thinking about the world (both present and past). By suggesting that Ostrowska ‘cultivated’ history, they wish to draw attention to the need to search – supported by broader source research and methodological reflection – into the anthropological dimension of historiography.","PeriodicalId":81784,"journal":{"name":"Kwartalnik historyczny","volume":" ","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-03-16","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"44821970","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Czy u schyłku XVIII wieku miasta leżące w najdalej na wschód wysuniętej części Galicji rzeczywiście były miastami?","authors":"K. Ślusarek","doi":"10.12775/kh.2022.129.3.04","DOIUrl":"https://doi.org/10.12775/kh.2022.129.3.04","url":null,"abstract":"Ostatnie ćwierćwiecze XVIII w. to w dziejach Galicji czas intensywnych reform ustrojowych. Najważniejsze z nich dotyczyły m.in. prawnego położenia ludności chłopskiej, szlachty i duchowieństwa, organizacji aparatu administracyjnego i skarbowego, a przede wszystkim systemu poboru podatków. Reformy te zapoczątkowały proces głębszych zmian, które objęły wiele dziedzin życia społecznego, politycznego i gospodarczego. Wpłynęły one także na miasta, co po kilkudziesięciu latach doprowadziło do ograniczenia liczby miejscowości oficjalnie uznawanych za miasta lub miasteczka.","PeriodicalId":81784,"journal":{"name":"Kwartalnik historyczny","volume":" ","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-12-09","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"47467306","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}