{"title":"Franciszek Naróg (1891-1969)","authors":"A. Grzybowski, Witold Pactwa","doi":"10.12797/ahifm.86.2023.86.14","DOIUrl":"https://doi.org/10.12797/ahifm.86.2023.86.14","url":null,"abstract":"Artykuł przedstawia biografię oraz dorobek naukowy polskiego okulisty Franciszka Naroga (1891-1969). Pracował w Klinice Okulistycznej we Lwowie oraz był lekarzem okulistą Państwowej Pomocy Lekarskiej Wojskowej.","PeriodicalId":77910,"journal":{"name":"Archiwum historii i filozofii medycyny","volume":"110 S135","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-04-08","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"140731876","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Factors that Contributed to the Good Condition of Nicolaus Copernicus’s Teeth","authors":"Mateusz Mikołajczyk","doi":"10.12797/ahifm.86.2023.86.05","DOIUrl":"https://doi.org/10.12797/ahifm.86.2023.86.05","url":null,"abstract":"Nicolaus Copernicus was not only a world-famous astronomer but a physician as well. He was born on 19th February 1473 in Toruń and died on 24th May 1543 in Frombork. His remains were found in 2005 in Frombork Cathedral. The aim of this work is to identify the reasons for mild tooth loss in the maxilla of 70-year-old Nicolaus Copernicus. This study analyzed the photos of the maxilla with the following teeth (according to the FDI notation): 22, 13, 23, 14, 24, 15, 25, and 26 from Copernicus’s second funeral in 2010. After analysis of the historical texts, it was confirmed that Copernicus had broad knowledge of various subjects, including medicine, which may have influenced his awareness of dental hygiene and healthy lifestyle. His diet and general health condition were also scrutinized. The very good state of the teeth of 70-year-old Nicolaus Copernicus may be connected to his high education and social background, wide knowledge of medicine and oral hygiene, proper dietary and lifestyle habits, and good general health. It is probable that the above-mentioned factors had a major impact on Copernicus’s longevity. This study is the first to find reasons for the good condition of Nicolaus Copernicus’s teeth on the day of his death. The improvement of knowledge about Nicolaus Copernicus’s prevention of dental disease may be important for the good condition and longevity of the current human population.","PeriodicalId":77910,"journal":{"name":"Archiwum historii i filozofii medycyny","volume":"16 4","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-04-08","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"140727816","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Starość. Niechęć czy pesymistyczna aprobata stanu… (Problem w publicystyce medycznej XIX i początków XX wieku)","authors":"B. Urbanek","doi":"10.12797/ahifm.86.2023.86.07","DOIUrl":"https://doi.org/10.12797/ahifm.86.2023.86.07","url":null,"abstract":"Starość. Niechęć czy fatalistyczna akceptacja? W tak dwojaki sposób starość przedstawiana była w publicystyce medycznej na przełomie XIX i XX w. Zagadnienie podejmowali filozofowie i XIX-wieczni lekarze, wychodząc z przesłanek medycznych, ale nieraz i z własnych obaw i niepokojów. Autorka próbuje je poznać, studiując ówczesne piśmiennictwo na ten temat.","PeriodicalId":77910,"journal":{"name":"Archiwum historii i filozofii medycyny","volume":"90 4","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-04-08","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"140728808","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Chirurgia w czasach wojny – losy majora lekarza Henryka Mazanka, kierownika grupy chirurgicznej Szpitala Ewakuacyjnego nr 21 w Lublinie, podczas kampanii wrześniowej 1939 roku","authors":"Michał Korab","doi":"10.12797/ahifm.86.2023.86.12","DOIUrl":"https://doi.org/10.12797/ahifm.86.2023.86.12","url":null,"abstract":"W artykule przedstawiono losy wojenne mjr. lek. Henryka Mazanka, starszego ordynatora oddziału chirurgicznego Szpitala Okręgowego nr 5 w Krakowie, jednego z pionierów krwiolecznictwa w Polsce. We wrześniu 1939 r. kierował zespołem chirurgicznym szpitala nr 21 w Lublinie. Na kanwie jego doświadczeń ukazano trudności w pracy szpitala i pomocy ofiarom wojny oraz wnioski dotyczące niedostatków organizacji opieki medycznej w kampanii wrześniowej. Major lekarz Henryk Mazanek był chirurgiem wojskowym. W pierwszych dniach wojny otrzymał przydział mobilizacyjny do Szpitala Ewakuacyjnego nr 21 w Lublinie. Szpital został uruchomiony w nocy z 7 na 8 września, od razu przyjmowano w nim pacjentów, którzy byli opatrywani i operowani. Przez cały okres pracy zmagano się z niedoborami materiałowymi i osobowymi. Placówkę ewakuowano do Lwowa rankiem 13 września, od tego momentu nie rozwinęła się ponownie aż do końca wojny. 18 września w Śniatyniu personel szpitala na rozkaz komendanta przejechał przez granicę rumuńską. Relacje mjr. Mazanka ukazują niedostatki w działalności służby zdrowia w początkowym okresie wojny. Braki kadrowe i logistyczne były potęgowane przez złą organizację pracy, a także nieprzemyślaną ewakuację szpitala. Te doświadczenia powinny być nauką dla osób odpowiadających za system ochrony zdrowia, którego dobra organizacja może bardzo pomóc działać lekarzom w sytuacjach kryzysowych.","PeriodicalId":77910,"journal":{"name":"Archiwum historii i filozofii medycyny","volume":"165 5","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-04-08","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"140731272","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Konrad Dzięgielewski (1903-1977)","authors":"A. Grzybowski, Agnieszka Rabiza","doi":"10.12797/ahifm.86.2023.86.08","DOIUrl":"https://doi.org/10.12797/ahifm.86.2023.86.08","url":null,"abstract":"Celem pracy była analiza biografii oraz dorobku naukowego Konrada Dzięgielewskiego, poznańskiego okulisty i kierownika Kliniki Okulistycznej Akademii Medycznej w Poznaniu w latach 1951-1955. Konrad Dzięgielewski urodził się w 1903 r. w Malborku. Otrzymał tytuł doktora wszechnauk lekarskich na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Poznańskiego w 1931 r. Był członkiem Polskiego Towarzystwa Okulistycznego, kierownikiem poznańskiego oddziału towarzystwa w latach 1951-1956. Został odznaczony m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Medalem Zwycięstwa i Wolności. Napisał kilka prac naukowych.","PeriodicalId":77910,"journal":{"name":"Archiwum historii i filozofii medycyny","volume":"17 3","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-04-08","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"140727813","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Konrad Mikołaj Rumszewicz (1850-1927) – docent okulistyki z Kijowa","authors":"A. Grzybowski, Witold Pactwa","doi":"10.12797/ahifm.84.2021.84.09","DOIUrl":"https://doi.org/10.12797/ahifm.84.2021.84.09","url":null,"abstract":"Artykuł opisuje biografię oraz dorobek naukowy polskiego okulisty Konrada Mikołaja Rumszewicza (1850‒1927). W 1874 roku ukończył studia na Uniwersytecie św. Włodzimierza w Kijowie. W latach 1877‒1879 był kierownikiem oddziału ocznego Szpitala Wojskowego w Kijowie. W 1880 roku uzyskał stopień doktora medycyny. W 1904 roku został wiceprezesem Towarzystwa Lekarskiego Oftalmologicznego w Kijowie. W 1907 roku został prezesem Polskiego Towarzystwa Lekarskiego w Kijowie.","PeriodicalId":77910,"journal":{"name":"Archiwum historii i filozofii medycyny","volume":" ","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-07-05","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"43322749","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Marian Henryk Antoni Zachert (1894-1944) – wybitny znawca jaglicy i organizator systemu leczenia jaglicy w Polsce","authors":"A. Grzybowski, Witold Pactwa","doi":"10.12797/ahifm.85.2022.85.10","DOIUrl":"https://doi.org/10.12797/ahifm.85.2022.85.10","url":null,"abstract":"Artykuł przedstawia biografię oraz dorobek naukowy polskiego okulisty Mariana Zacherta (1894‒1944). Zachert był asystentem Kliniki Okulistycznej Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. W 1924 przedstawił opis ulepszonego przez siebie elektromagnesu. Był wybitnym znawca jaglicy i redaktorem „Przeglądu Trachomatologicznego i Okulistyki Społecznej”. Był stypendystą Fundacji Rockefellera. Organizował w Polsce system ośrodków diagnozujących i leczących jaglicę. Był członkiem Armii Krajowej i został zamordowany wraz z żoną podczas Powstania Warszawskiego.","PeriodicalId":77910,"journal":{"name":"Archiwum historii i filozofii medycyny","volume":" ","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-07-05","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"41549437","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Profesor Wacław Franciszek Bartłomiej Kuśnierczyk (1908-1997). Próba portretu","authors":"A. Kierzek, J. Kozakiewicz","doi":"10.12797/ahifm.85.2022.85.02","DOIUrl":"https://doi.org/10.12797/ahifm.85.2022.85.02","url":null,"abstract":"Jednym z wybitniejszych otorynolaryngologów lwowskich okresu Drugiej Rzeczypospolitej Polskiej oraz otorynolaryngologów śląskich w czasie po drugiej wojnie światowej był profesor Wacław Franciszek Barłomiej Kuśnierczyk (1908-1997). Szeroko przedstawiono jego rodowód, tradycje rodzinne, dzieciństwo, lata szkolne oraz uniwersyteckie w Uniwersytecie Jana Kazimierza. Przedstawiono drogę zawodową i naukową tego lekarza, wykształconego także w ośrodkach zagranicznych, w okresie lwowskim, warszawskim w czasie drugiej wojny światowej oraz w Nowym Sączu po drugiej wojnie światowej. Szczególnie dokładnie zanalizowano jego działalność naukową w Śląskiej Akademii Medycznej oraz Instytucie Onkologii w Gliwicach. Ta działalność doprowadziła go do tytułu profesora i kierownika Kliniki Otolaryngologicznej w Katowicach. Ukazano profesora Kuśnierczyka jak człowieka dużego formatu, poświęcającego także wiele czasu rodzinie, człowieka taktownego, wrażliwego, przyjaznego pacjentom i młodym lekarzom, jego zainteresowania muzyką, literaturą, turystyką etc.","PeriodicalId":77910,"journal":{"name":"Archiwum historii i filozofii medycyny","volume":" ","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-07-05","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"44157209","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"„Regimen Sanitatis” dla osób w podeszłym wieku w medycynie XIII-XVI w.","authors":"Artur Katolo","doi":"10.12797/ahifm.85.2022.85.04","DOIUrl":"https://doi.org/10.12797/ahifm.85.2022.85.04","url":null,"abstract":"Osoby w wieku podeszłym, w ujęciu medycyny XIII-XVI w., cierpią na obniżenie temperatury oraz wilgotności organizmu, co wpływa również na zaburzenia fizjologiczne. Bardzo ważnym zagadnieniem było środowisko życia: powietrze, wiatry, pory roku, budynek mieszkalny oraz odzienie. Zdrowe życie osoby starszej to przechodzenie od aktywności fizycznej do wypoczynku, i od wypoczynku do aktywności fizycznej. W celu utrzymania dobrego zdrowia zwracano szczególną uwagę na dietę i sen.","PeriodicalId":77910,"journal":{"name":"Archiwum historii i filozofii medycyny","volume":" ","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-07-05","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"46865571","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Wiktor Arkin (1894-1982) – pionier transplantologii rogówki w Polsce","authors":"Katarzyna Pawlikowska-Łagód, A. Grzybowski","doi":"10.12797/ahifm.85.2022.85.12","DOIUrl":"https://doi.org/10.12797/ahifm.85.2022.85.12","url":null,"abstract":"Celem pracy jest przybliżenie sylwetki i dorobku naukowego Wiktora Arkina (1894-1982). Był lekarzem okulistą, kierownikiem Kliniki Okulistycznej Instytutu Doskonalenia i Specjalizacji Kadr Lekarskich (w późniejszym okresie Studium Doskonalenie Lekarzy Akademii Medycznej w Warszawie) oraz pionierem transplantologii rogówki w Polsce.","PeriodicalId":77910,"journal":{"name":"Archiwum historii i filozofii medycyny","volume":" ","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-07-05","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"45181290","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}