{"title":"Wojna. Sztuka. Dekolonizacja","authors":"Tomasz Szerszeń","doi":"10.36744/k.2563","DOIUrl":"https://doi.org/10.36744/k.2563","url":null,"abstract":"Pełnoskalowa rosyjska inwazja na Ukrainę wywołała nie tylko bezprecedensową erupcję cierpienia, której symbolem stała się Bucza; przywołała dawno niewidziane stare-nowe obrazy, ale stała się również punktem zwrotnym wprawiającym w ruch całą dyskursywną mapę. Ten zwrot w myśleniu wiąże się z powrotem wojny jako centralnej figury ramującej świat, w którym przyszło nam żyć.\u0000Wojna w Ukrainie uruchomiła również głębokie procesy, w których centrum stoi dekolonizacja. Dekolonizowanie polityki Rosji, rosyjskiego imperializmu i rosyjskiej kultury (jej „niewinności”) nie jest jednak – znów – wyabstrahowanym z szerszego tła gestem, lecz na naszych oczach staje się częścią zwrotu, którego celem jest przywrócenie epistemicznej sprawiedliwości.\u0000Dekolonizować oznacza być nieposłusznym. Pojęcie nieposłuszeństwa przenosi nas, ponownie, do szkoły: tam, gdzie przyswajamy wiedzę i jesteśmy przyuczani do bycia posłusznymi. Jednocześnie dekolonizacja wiąże się z uświadomieniem sobie konieczności wyjścia poza wyuczone i przyjmowane a priori ramy, kategorie i pojęcia. „Powrót do szkoły” następuje jednak nie po to, by kontynuować naukę, lecz by oduczyć się tego, co z takim trudem nauczone. Po 24 lutego 2022 roku jesteśmy obserwatorami tego przyśpieszonego procesu.","PeriodicalId":517314,"journal":{"name":"Konteksty. Polska Sztuka Ludowa","volume":"386 1‐2","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-02-28","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"140417196","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Przekraczając studia „europejskie” i „słowiańskie”","authors":"Oksana Dudko","doi":"10.36744/k.2528","DOIUrl":"https://doi.org/10.36744/k.2528","url":null,"abstract":"Inwazja wojsk rosyjskich na Ukrainę spowodowała, iż kraj ten znalazł się w centrum zainteresowania zarówno opinii publicznej, jak i środowisk akademickich. Fakt, że nie upadł on w ciągu kilku dni po zmasowanym ataku Rosjan zaskoczył międzynarodową społeczność i zmusił do postawienia zasadniczego pytania: czym jest Ukraina? Oczywiście Pomarańczowa Rewolucja, jak i Rewolucja Godności, przyciągnęły uwagę całego świata. Dla „Zachodu” Ukraina wciąż jednak była „nieoczekiwanym narodem”, który zdawał się istnieć tylko przez owe krótkie chwile obecności w globalnych mediach. W rzeczywistości, cały region znajdujący się pomiędzy Europą Zachodnią a Rosją, pozostaje niedostatecznie zbadany przez zachodnich uczonych oraz zobiektywizowany w mediach zajmujących się sprawami międzynarodowymi. Niemniej, odbijająca się szerokim echem politycznym i medialnym rosyjska napaść w lutym 2022 roku sprawiła, że nie można już dłużej ignorować znaczenia tego regionu. Próba opanowania Ukrainy przez Kreml wywołała zarazem szersze i być może nawet bardziej fundamentalne pytanie, mianowicie o to, w jaki sposób kwestie związane z rzeczonym obszarem konceptualizować.\u0000","PeriodicalId":517314,"journal":{"name":"Konteksty. Polska Sztuka Ludowa","volume":"142 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-02-28","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"140421846","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Czas zdekolonizować stereotypy dotyczące Donbasu","authors":"Lia Dostlieva","doi":"10.36744/k.2498","DOIUrl":"https://doi.org/10.36744/k.2498","url":null,"abstract":"Autorka artykułu zajmuje się stereotypami dotyczącymi regionów donieckiego i ługańskiego - ujmuje je jako kolonialne dziedzictwo zinstrumentalizowane przez polityczne, kulturowe i intelektualne elity Ukrainy.","PeriodicalId":517314,"journal":{"name":"Konteksty. Polska Sztuka Ludowa","volume":"47 6","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-02-28","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"140422683","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Filatelistyka wojny","authors":"Wiera Meniok","doi":"10.36744/k.2544","DOIUrl":"https://doi.org/10.36744/k.2544","url":null,"abstract":"Publikacja przedstawia skatalogowany opis ze zdjęciami wszystkich edycji znaczków pocztowych połączonych z kopertami i pocztówkami, wydanych przez Pocztę Ukraińską (Ukrpoczta) podczas pełnowymiarowej agresji federacji rosyjskiej na Ukrainę, rozpętanej nad ranem 24 lutego 2022 roku od ataków rakietowych i bombardowań pokojowych ukraińskich miast w różnych częściach Ukrainy. Bestialski agresor zabija niewinnych ludzi, morduje i gwałci dzieci i kobiety, niszczy pokojowe dzielnice mieszkaniowe, zabytki sztuki i kultury, przedszkola i uniwersytety, teatry i muzea, szpitale i hospicja dla osób niepełnosprawnych. W czasie wojny ukraiński znaczek pocztowy przestał być pasją tylko kolekcjonerów filatelistów i stał się kreatywną bronią przeciwko wrogowi. Specjalne wojenne edycje znaczków są namacalnym dowodem oporu Ukraińców wobec rosyjskiego najeźdźcy. Dzisiaj w Ukrainie z wielkim entuzjazmem nabywają znaczki nie tylko kolekcjonerzy, ale także zwykli ludzie, wspierając w ten sposób zarówno opór kulturowy, jak i ukraińskich żołnierzy na froncie, ponieważ przyczyniają się finansowo do przyspieszenia zwycięstwa. Na dzień dzisiejszy, 15 listopada 2023, Ukrpoczta opublikowała dwadzieścia osiem edycji znaczków o tematyce wojennej.","PeriodicalId":517314,"journal":{"name":"Konteksty. Polska Sztuka Ludowa","volume":"84 5","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-02-28","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"140422802","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Pawła Althamera i Artura Żmijewskiego obrazy (nie)ostateczne","authors":"Szymon Wróbel","doi":"10.36744/k.2303","DOIUrl":"https://doi.org/10.36744/k.2303","url":null,"abstract":"Prezentowany tekst jest swobodną interpretacją 32 montaży „wytworzonych” podczas letniego pobytu Pawła Althamera i Artura Żmijewskiego w Kaliszu w Galerii Sztuki im. Jana Tarasina. Omawianą serię kolaży autor nazywa Obrazami (nie)ostatecznymi. Autor stawia tezę, zgodnie z którą „maszyna montażowa” o nazwie „Althamer-Żmijewski” w sposób udany, ale i przewrotny, łączy pracę przy dwóch stołach. Jeden to „stół prosektoryjny” (table d’opération). Na tym stole rodzi się leksykon i encyklopedia świata współczesnego. To stół „sekcji zwłok” naszego świata. Drugi stół pozwala nam ujrzeć obraz-montaż w momencie narodzin. Przy tym stole pracuje „akuszerka życia” pozwalająca śledzić momenty rodne myśli, skurcze rzeczywistości, tj. obrazy w chwili ich wyłaniania się. Stół akuszerski nie jest stołem prosektoryjnym, ale jest „stołem porodowym” (table d’accouchement). Obie maszyny przyjaźnią się tak jak przyjaźni się Eros i Tanatos, życie i śmierć. Przy obu stołach jednak dokonuje się jeden i ten sam proces – rozpruwania i ponownego zszywania świata.","PeriodicalId":517314,"journal":{"name":"Konteksty. Polska Sztuka Ludowa","volume":"98 2","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-02-28","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"140423791","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"„Robię przestrzeń”","authors":"Urszula Janoszuk-Giergiel","doi":"10.36744/k.2157","DOIUrl":"https://doi.org/10.36744/k.2157","url":null,"abstract":"Tekst skupia się na analizie i interpretacji codziennej praktyki twórczej – robienia przestrzeni – Hanny Rechowicz, przy użyciu wywiadu antropologicznego częściowo ustrukturyzowanego i etnografii wizualnej, a także teorii dobieranych na zasadzie metody analizy kulturowej wg Mieke Bal. Wywodząc kategorie opisu i analizy od doświadczenia uczestnictwa w procesie twórczyni, zajmuję się kolejno etapami praktyki twórczej Rechowicz: tknieniem, dawaniem, szukaniem miejsca i odchodzeniem. Przy analizie całokształtu praktyki dochodzę do wniosków, że jest on kobiecy, eksperymentem, zabawą, buntem i w swej istocie polega na operowaniu relacjami.","PeriodicalId":517314,"journal":{"name":"Konteksty. Polska Sztuka Ludowa","volume":"26 S11","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-02-28","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"140422999","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Z domu na Marsa","authors":"J. Chmielewska","doi":"10.36744/k.2521","DOIUrl":"https://doi.org/10.36744/k.2521","url":null,"abstract":"Autorka przygląda się dwóm projektom Halila Altındere – jednego z czołowych tureckich artystów wizualnych. Oba powstały w 2016 roku, gdy Turcja mocno odczuła skutki „kryzysu migracyjnego” wywołanego między innymi eskalacją wojny w sąsiedniej Syrii. W Anatolii schronienia szukała wtedy bezprecedensowo duża liczba ludzi – niektórzy traktowali Turcję jako kraj tranzytowy, inny osiedli tam na stałe. Halil Altındere podjął wówczas współpracę z dwiema wyrazistymi postaciami ze świata syryjskiej diaspory: z Muhammadem Ahmedem Farisem – pierwszym arabskim kosmonautą, a dziś żyjącym na wygnaniu w Stambule dysydentem, którego historia stała się jądrem projektu Space Refugee, oraz z Abu Hajarem – osiadłym w Berlinie „młodym gniewnym” raperem, z którym zrealizował wideo Homeland. Obie prace na dwa różne sposoby dotykają kwestii złożoności kondycji uchodźczej – a w myśleniu o nich autorce towarzyszy książka Migawki z tradycji uciśnionych, w której Paweł Mościcki przygląda się dialektycznemu charakterowi doświadczenia wygnania.","PeriodicalId":517314,"journal":{"name":"Konteksty. Polska Sztuka Ludowa","volume":"9 2","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-02-28","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"140423059","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Marc Augé (1935–2023), antropolog współczesnych nie-miejsc","authors":"Jacek Pawlik","doi":"10.36744/k.2581","DOIUrl":"https://doi.org/10.36744/k.2581","url":null,"abstract":"W związku ze śmiercią wybitnego francuskiego antropologa Marca Augé uczestnik jego seminariów przedstawia jego sylwetkę i dorobek naukowy. Ten niekonwencjonalny badacz i pisarz, związany z École des Hautes Études en Sciences Sociales (EHESS) w Paryżu, uprawiał niezależną antropologię, aby zrozumieć erę, którą uważał za bezprecedensową, charakteryzującą się nadmiarem przestrzeni, przyspieszeniem czasu i zanikiem inności spowodowanym globalizacją. Zakres tematyczny jego prac jest bardzo szeroki: władza, czary, rytuały, ekscesy nowoczesności, tożsamość, zapomnienie itp., a także ogrody, turystyka, rower czy paryskie metro. Poza pracami naukowymi związanymi z badaniami terenowymi i studiami teoretycznymi Augé uprawiał eseistykę, która wychodząc od danych obserwacyjnych, prowadziła do rozważań filozoficznych. Uważał, że każda etnologia prowadzi do antropologii, która jest z natury filozoficzna.","PeriodicalId":517314,"journal":{"name":"Konteksty. Polska Sztuka Ludowa","volume":"61 6","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-02-28","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"140422660","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Cierpieć","authors":"Tomasz Szerszeń","doi":"10.36744/k.2562","DOIUrl":"https://doi.org/10.36744/k.2562","url":null,"abstract":"Patrzeć oznacza cierpieć? I czy obrazy zadają cierpienie, czy mogą być „okrutne”? Wychodząc od postawionego przez Judith Butler pytania, „czy fotografia sprawia, że wydarzenie toczy się dalej, w przyszłości?”, autor zastanawia się nad obrazami toczącej się wojny w Ukrainie, nad ich zdolnością do mobilizowania, ale również zdolnością do przenoszenia przemocy i traumy, do zadawania ran. Dziwna czasowość traumatycznego widoku oznacza powrót tego samego: proces żałoby pozostaje wobec tego czymś niedomkniętym, czymś, co stale wymyka się próbom ujęcia cierpienia w ramy.","PeriodicalId":517314,"journal":{"name":"Konteksty. Polska Sztuka Ludowa","volume":"25 10","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-02-28","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"140420212","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Czego nauczyło mnie ciało o byciu badaczką Ukrainy z Ukrainy w czasach rosyjskiej agresji","authors":"Darya Tsymbalyuk","doi":"10.36744/k.2572","DOIUrl":"https://doi.org/10.36744/k.2572","url":null,"abstract":"W niniejszym tekście badam związek rosyjskiego kolonializmu i kolonialności z wiedzą i tworzeniem wiedzy oraz zastanawiam się, co to znaczy być naukowczynią z Ukrainy, zajmującą się Ukrainą w zachodniej instytucji akademickiej w czasie wojny Rosji z Ukrainą. Krytykując hierarchie produkcji wiedzy, wzywam do ponownego uwzględnienia „wiedzy, która pochodzi z cierpienia”, zgodnie z teorią bell hooks (1994). Zwracam się ku wiedzy o cierpieniu, angażując się w autoetnografię i skupiając się na sposobach, w jakie wojna wpłynęła na moje ciało: od zmieniającego się stosunku do języka rosyjskiego po świadomość mechanizmów, poprzez które moje ciało jest tokenizowane przez instytucje akademickie. Na koniec stwierdzam, że moje ciało nauczyło mnie wycofywania się jako praktyki dekolonialnego oporu i odpowiedzi na rosyjski kolonializm.","PeriodicalId":517314,"journal":{"name":"Konteksty. Polska Sztuka Ludowa","volume":"36 4","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-02-28","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"140421315","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
求助内容：
应助结果提醒方式：
京公网安备 11010802042870号
