{"title":"UMURTQALARARO DISK CHURRALARIDA TOʻQIMALI METALLOPROTEINAZA (MMP-1, MMP-8, MMP-9) VA UNING INGIBITORLARI (MPTI-1) DARAJASIGA PAPAYA PREPARATLARINING TAʼSIRI","authors":"Zufar Adambayev, Nilufar Soliyeva","doi":"10.47390/3030-3133v2i3y32024n02","DOIUrl":"https://doi.org/10.47390/3030-3133v2i3y32024n02","url":null,"abstract":"Butun dunyo boʻylab taxminan 9% insonlar umurtqalararo disk churralari (UDCh) bilan aziyat chekadi. Disk degeneratsiyasi jarayonida matriksli metalloproteinazalarining ekspressiyasi kuchayadi. Bel qismi UDCh bilan ogʻrigan 75 nafar bemor (oʻrtacha yoshi: 41,4±2,7) oʻrganilgan. Nazorat guruhiga qonning biokimyoviy tahlili maʼlumotlarini taqqoslash uchun 22 nafar sogʻlom koʻngilli shaxslar kiritilgan. Tadqiqot natijasi shu aniqlandiki, umurtqalararo disk churralari bilan ogʻrigan bemorlarda matriksli metalloproteinazalar (MMP-1, -8, -9) va ularning ingibitorlari (MPTI-1) darajasi ortadi; MMP-1, -8 va -9, MPTI-1 darajasining MMP/MPTI nisbati bilan birga ortishi UDCh bilan kechuvchi osteoxondrozdagi destruktiv jarayonlarning yaqqollilik koʻrsatkichi sifatida baholash mumkin; papayya preparati ogʻriq qoldiruvchi taʼsirga ega boʻlib, UDCh da kliniko-nevrologik koʻrsatkichlarni yaxshilaydi hamda qon zardobi tarkibida metalloproteinazalar va ularning ingibitorlari koʻrsatkichlarini meʼyorlashtiradi.","PeriodicalId":516625,"journal":{"name":"MedicineProblems.uz-Topical Issues of Medical Sciences","volume":"23 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-05-14","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"140979311","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"PREVALENCE OF DIABETIC POLYNEUROPATHY IN HOSPITALIZED DIABETIC PATIENTS","authors":"Dilrabo Omonbaeva","doi":"10.47390/3030-3133v3i2y2024n03","DOIUrl":"https://doi.org/10.47390/3030-3133v3i2y2024n03","url":null,"abstract":"Diabetic neuropathy is the most common complication of diabetes mellitus (DM), affecting up to 50% of patients with type 1 and type 2 diabetes. Diabetic peripheral neuropathy suggests the presence of symptoms or signs of peripheral nerve dysfunction in people with diabetes mellitus after excluding other possible causes. This article allows us to get a general idea of inpatient DM patients, assess their deep and superficial sensitivity of the lower extremities in order to identify diabetic peripheral neuropathy (DPN), draw conclusions about the prevalence of DPN and measures to prevent its progression.","PeriodicalId":516625,"journal":{"name":"MedicineProblems.uz-Topical Issues of Medical Sciences","volume":"7 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-05-14","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"140980579","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"QANDLI DIABETDA OGʻIZ BOʻSHLIGʻIDAGI OʻZGARISHLAR","authors":"Sanjar Abdusalomov, Sunnatulla Abdusalomov","doi":"10.47390/3030-3133v3i2y2024n01","DOIUrl":"https://doi.org/10.47390/3030-3133v3i2y2024n01","url":null,"abstract":"Ushbu maqola qandli diabet bilan bogʻliq ogʻiz boʻshligʻidagi koʻp qirrali oʻzgarishlarni oʻrganadi. Shuningdek, qandli diabetda surunkali giperglikemiyaning periodont kasalliklariga, tish kariesiga, ogʻiz boʻshligʻi infeksiyalariga, soʻlak bezlari funksiyasining buzilishiga va shilliq qavat oʻzgarishlariga moyillikni oshirishi tahlil qilinadi. Oʻz navbatida, ushbu asoratlar nafaqat ogʻiz boʻshligʻiga taʼsir qiladi, balki tizimli yalligʻlanishga va glyukemik nazoratning buzilishiga olib keladi. Doimiy stomatologik tekshiruvlarni, ogʻiz boʻshligʻi gigienasi boʻyicha koʻnikmalarni, turmush tarzini oʻzgartirishni va stomatologiya va tibbiyot mutaxassislari oʻrtasidagi fanlararo hamkorlikni birlashtirgan samarali boshqaruv strategiyalari ogʻiz boʻshligʻi salomatligi natijalarini optimallashtirish va qandli diabet bilan kasallangan odamlarning umumiy salomatligini taʼminlash uchun juda muhimdir.","PeriodicalId":516625,"journal":{"name":"MedicineProblems.uz-Topical Issues of Medical Sciences","volume":"28 18","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-05-14","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"140981107","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
Laylo D Tursunova, Guzal Sobirova, Ozimbay Jabbarov
{"title":"REHABILITATION OF POST-COVID-19 SYNDROME","authors":"Laylo D Tursunova, Guzal Sobirova, Ozimbay Jabbarov","doi":"10.47390/3030-3133v2i3y2024n04","DOIUrl":"https://doi.org/10.47390/3030-3133v2i3y2024n04","url":null,"abstract":"The expert agreement discusses issues of comprehensive medical rehabilitation of patients with post-Covid syndrome. Coronavirus disease 2019 (COVID-19) is a contagious infectious disease that can cause respiratory, cardiac, motor, metabolic, neurocognitive and mental disorders, i.e. multiple organ dysfunction. Survivors of COVID-19, especially severe cases, face significant psychological and physical challenges, post-traumatic stress, cognitive dysfunction, nutritional deficiencies, and exacerbation of underlying chronic diseases. Some patients, regardless of the severity of the coronavirus infection, experience a prolonged course of the disease (“chronic COVID”, “long COVID”). Data have emerged on the development of “post-COVID-19 syndrome.” In this regard, patients who have had COVID-19 will need rehabilitation measures. The Consensus of Experts of Russian Communities presents general principles, stages and aspects of medical rehabilitation after COVID-19, indications and contraindications for rehabilitation interventions. The consensus document includes recommendations for comprehensive cardiac and respiratory rehabilitation, as well as features of rehabilitation care for different variants of the clinical course of COVID-19 within the framework of the national three-stage medical rehabilitation system.","PeriodicalId":516625,"journal":{"name":"MedicineProblems.uz-Topical Issues of Medical Sciences","volume":"36 49","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-05-14","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"140980029","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"ITLARDA XOLESISTEKTOMIYADAN SO'NG ORQA MIYA NERV TUGUNI NEYRONLARINING MORFOFUNKTSIONAL O'ZGARISHLARI","authors":"Xabiba Raxmonova, Zafarjon Raxmonov","doi":"10.47390/3030-3133v2i2y2024n05","DOIUrl":"https://doi.org/10.47390/3030-3133v2i2y2024n05","url":null,"abstract":"Xolesistektomiya eng keng tarqalgan qorin bo'shlig'idagi operasiyalardan biri bo'lib, har yili amalga oshiriladigan xolesistektomiyalar soni 500 mingdan oshmoqdi. Orqa miyaning nerv tugunlari eng muhim periferik markazlar sifatida qorin bo'shlig'i a'zolarining innervasiyasida muhim rol o'ynaydi, morfologik adabiyotlarda o't pufagining intramural nerv apparatining orqa miya nerv tugunlari bilan mikro tuzilishi va innervasiya aloqalariga bag'ishlangan ilmiy ishlar soni kamligi ma'lum. Xolesistektomiyadan so'ng orqa miya nerv tugunlarida reaktiv o'zgarishlar yuzaga keladi, ular perisellyular shish bilan; ba'zi neyronlarda giperxromiya belgilari bilan namoyon bo'ldi. Katta, o'rta va kichik neyronlar populyasiyalarida, yadro va yadrochaning Markaziy joylashuviga ega bo'lgan normoxrom hujayralar sonining 2-3 baravar kamayishi, bir vaqtning o'zida periferik xromatoliz va yadro-yadrocha apparatining dislokasiyasi hodisalari bo'lgan hujayralar sonining proportsional o'sishi aniqlandi.","PeriodicalId":516625,"journal":{"name":"MedicineProblems.uz-Topical Issues of Medical Sciences","volume":" 3","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-04-20","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"140681537","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"AUTOIMMUN TROMBOTSITOPENIK PURPURANI DAVOLASHNI TAKOMILLASHTIRISHGA KOMPLEKS YONDASHUV","authors":"Gaybulla Mustafakulov","doi":"10.47390/3030-3133v2i2y2024n03","DOIUrl":"https://doi.org/10.47390/3030-3133v2i2y2024n03","url":null,"abstract":"Ushbu maqolada autoimmun trombotsitopenik purpura (ATP) bilan kasallangan 224 bemorni davolash natijalari keltirilgan. Glyukokortikoid gormonlar bilan ingalyasiya va an'anaviy davolash usullari va jarrohlik davolash usuli – splenektomiya (SE) natijalarining qiyosiy ma'lumotlari berilgan. Glyukortikosteroid (GKS) gormonlarini sovuq dozali ingalyasiya shaklida qo'llash bemorlarning 87,2 foizida eng samarali ekanligi aniqlandi (an'anaviy davolash usuli bilan taqqoslaganda - 75,7%) va remissiyani 6,3 kunga tezlashtirdi. Operatsiyadan","PeriodicalId":516625,"journal":{"name":"MedicineProblems.uz-Topical Issues of Medical Sciences","volume":" 6","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-04-20","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"140681417","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
Я. Н. Маджидова, Ситора Иноятова, Элдор Абдуқодиров
{"title":"МАТРИКСНАЯ МЕТАЛЛОПРОТЕИНАЗА-9 И ЕГО ТКАНЕВОЙ ИНГИБИТОРА-1 КАК ПРЕДИКТОР ЦЕРЕБРОВАСКУЛЯРНОЙ ПАТОЛОГИИ","authors":"Я. Н. Маджидова, Ситора Иноятова, Элдор Абдуқодиров","doi":"10.47390/3030-3133v2i2y2024n04","DOIUrl":"https://doi.org/10.47390/3030-3133v2i2y2024n04","url":null,"abstract":"Было обследовано 87 больных с цереброваскулярными заболеваниями и инсультами в возрасте от 50 до 78 лет, средний возраст 67,9±4,8 лет. Выявленная тенденция к повышению уровня ММП-9, ТИМП-1 и их соотношения в сыворотке у больных с цереброваскулярными заболеваниями можно расценивать как предиктор выраженности сосудисто-мозгового процесса.","PeriodicalId":516625,"journal":{"name":"MedicineProblems.uz-Topical Issues of Medical Sciences","volume":" 23","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-04-20","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"140681295","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"DORIVOR O‘SIMLIKLARNING STOMATOLOGIYA AMALIYOTIDA QO‘LLANILISHI","authors":"Sanjar Abdusalomov, Sunnatulla Abdusalomov","doi":"10.47390/3030-3133v2i2y2024n01","DOIUrl":"https://doi.org/10.47390/3030-3133v2i2y2024n01","url":null,"abstract":"Ushbu tadqiqot maqolasida dorivor o‘simliklarning stomatologik amaliyotda qo‘llanilishi, ularning samaradorligi, xavfsizligi va og‘iz bo‘shlig‘ini parvarish qilishda potensial qo‘llanilishi o‘rganiladi. Qolaversa, ushbu tadqiqot o‘simliklarning terapevtik xususiyatlari, shuningdek ularning an’anaviy va zamonaviy stomatologik davolanishdagi roli haqida tushuncha berishga qaratilgan.","PeriodicalId":516625,"journal":{"name":"MedicineProblems.uz-Topical Issues of Medical Sciences","volume":" 17","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-04-20","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"140681301","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"O‘ZBEK POPULYATSIYASIGA MANSUB TASHQI GENITAL EDOMETRIOZLI AYOLLARIDA INTERLEUKIN-6 VA UNING RS1800795 POLİMOR VARIANTINING EKSPRESSIYASI XUSUSIYATLARI","authors":"Zuxra Azizova","doi":"10.47390/3030-3133v2i2y2024n02","DOIUrl":"https://doi.org/10.47390/3030-3133v2i2y2024n02","url":null,"abstract":" O‘zbek populyatsiyasiga mansub tashqi genital endometriozli ayollarda interleykin-6 sintezining xususiyatlarini va uning rs1800795 polimorf variantining uchrash chastotasini o‘rganish maqsadida immunogenetik tadqiqotlar o‘tkazildi. Olingan natijalar shuni ko'rsatadiki, TGE sababli reproduktiv funktsiyasi buzilgan ayollar guruhida o'rganilayotgan polimorfizm bilan IL-6 zardobida ortib borayotgan sintezi GG genotipida TGE moyillik xususiyatiga ega va ko'plab sabablar bilan birgalikda TGEda geterotopiyalarning shakllanishiga va bepushtlikka olib keladigan omillar bo’lishi mumkin,, aksincha, CG va CC genotiplari esa protektiv himoya ta'siriga ega.","PeriodicalId":516625,"journal":{"name":"MedicineProblems.uz-Topical Issues of Medical Sciences","volume":" 10","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-04-20","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"140681561","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"JARROXLIK VA ENDOVASKULYAR DAVOLASH USLUBLARIGA LOZIM TOPILGAN YURAK-QON TOMIR KOMORBIDLIGI BO`LGAN BEMORLARDA O`ZIGA XOS KLINIK XUSUSIYATLAR","authors":"Shaxzoda Samidjanova, Oybek Urinov, Dilorom Аbidova","doi":"10.47390/3030-3133v2i1y2024n09","DOIUrl":"https://doi.org/10.47390/3030-3133v2i1y2024n09","url":null,"abstract":"Ushbu maqolada bemor yoshining ulgʼayishi yurak qon-tomirga bogʼliq boʼlmagan yondosh patologiyalarning ahamiyatli oʼsishi kuzatilmagan holda yurak qon-tomir komorbidlik oshishi bilan assotsiatsiya qilishi haqida ma’lumotlar keltirilgan. Shu bilan birga, avval oʼtkir koronar holatlarni boshidan oʼtkazgan va rejali koronar shuntlashga yoʼnaltirilganlarning soni yosh bemorlar orasida yuqoriligi aniqlangan. Masalan, agar 50 yoshgacha boʼlgan bemorlarning 11 nafarida (73,3%) anamnezida hech boʼlmaganda bir marta miokard infarkti (MI) kuzatilgan.","PeriodicalId":516625,"journal":{"name":"MedicineProblems.uz-Topical Issues of Medical Sciences","volume":"151 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-03-12","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"140249659","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}