{"title":"Rusya’da Türk Harp Esirleri 1914-1921","authors":"Hasan Demirci","doi":"10.21563/sutad.1425039","DOIUrl":"https://doi.org/10.21563/sutad.1425039","url":null,"abstract":"Bu kitap inceleme yazısında, Cemil Kutlu'nun 2023 yılının sonlarına doğru Türk Tarih Kurumu'nda yayımlanan \"Rusya’da Türk Harp Esirleri 1914-1921\" adlı çalışması çeşitli yönlerden ele alınmış ve değerlendirilmiştir. Eserin yazarı hakkında da bazı bilgiler verilmiş, eser içerik, kaynaklar ve fiziksel özellikleri bakımından incelenmiştir.","PeriodicalId":510455,"journal":{"name":"Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi","volume":" 27","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-04-18","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"140689089","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Hüseyin Rahmi Gürpınar Külliyatı ve Gulyabani","authors":"Süleyman Yiğit","doi":"10.21563/sutad.1364513","DOIUrl":"https://doi.org/10.21563/sutad.1364513","url":null,"abstract":"Emine Gürsoy Naskali’nin yayın yönetmenliğini üstlendiği proje kapsamında eser, Nilüfer Tanç tarafından ilk baskı esas alınarak sadeleştirme yoluna gidilmeden, özgün diliyle, yayıma hazırlanmış ve 2021 yılında Türk Dil Kurumu Yayınları arasında -e-kitap olarak- okurların hizmetine sunulmuştur. Eserde yer alan, bugünün okurları tarafından az bilinen, kelime ve tamlamaların anlamı dipnot şeklinde verilmiştir. 20 bölüme ayrılan roman 188 sayfadır.","PeriodicalId":510455,"journal":{"name":"Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi","volume":" 6","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-04-18","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"140686488","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Doğu Türkistan’dan 1949 Büyük Göçü ve Erkin Alptekin’in Kısa Tercüme-i Hâli","authors":"Ömer Kul","doi":"10.21563/sutad.1405249","DOIUrl":"https://doi.org/10.21563/sutad.1405249","url":null,"abstract":"949 yılında Çin’de Mao Ze-dong liderliğinde Komünistler iktidara gelince Doğu Türkistanlı ileri gelenler ülkeden ayrılmak zorunda kalmıştır. Zikredilen dönemde henüz 12 yaşında olan Erkin Alptekin ise göçe ailesinden önce başlamış, Türkiye’ye yerleşmesi sonucunda ise kendisini zorluklarla geçecek bir hayat mücadelesinin içerisinde bulmuştur. Bu çalışma ile Erkin Alptekin’in ailesi, doğumu, çocukluğu, evlenmesi, göç yolculuğu, Türkiye’ye yerleşmesi, eğitimi, mesleki yaşantısı yanında Doğu Türkistan davasını Batı ülkelerinde tanıtma mücadelesi ortaya konulmaya çalışmıştır. Bununla birlikte Erkin Alptekin’in kurduğu veya kurulmasında etkin rol aldığı sivil toplum kuruluşları yanında kaleme aldığı kitap, makale, katıldığı konferanslar ve hakkında yazılanlar bu çalışma ile değerlendirilme gayretinde olunmuştur. Bu çalışmada ayrıca, Erkin Alptekin ile yapılan görüşmeler esas alınarak 85 yıllık hayatı ve 1949 yılında Doğu Türkistan’dan göçü genel hatlarıyla değerlendirilmiştir.","PeriodicalId":510455,"journal":{"name":"Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi","volume":"43 12","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-12-05","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"139186636","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"SUBAŞI, Ömer, (2021), Moğollarda Kadın, Evlilik ve Dış Siyaset, Selenge Yayınları, İstanbul. ISBN: 978-625-74-5926-6, 1. Baskı, 344 s.","authors":"B. Köse","doi":"10.21563/sutad.1297212","DOIUrl":"https://doi.org/10.21563/sutad.1297212","url":null,"abstract":"Yazarın tanıtıma konu olan eseri de yine kadın temalı olup okuyucuyu orta çağın kadîm milletlerinden olan Moğollar dönemine götürmektedir. Kadına ayrı bir değer verdiğini gördüğümüz bu sıra dışı topluluk özellikle Cengiz Han döneminden beri çıkardığı yasalarla kadının toplumsal statüsünü ve siyasi mevkiini belli bir seviyeye çıkarmıştır. Genelde çok eşli bir aile yapısı benimsemelerine rağmen eşlerine gösterdikleri ilgi dikkate şayandır. Giyimleri, ziynetleri, süs eşyaları, aile içindeki konumu, göç esnasındaki rolü, savaşlardaki fedakarlıkları ve belki de en ilginci dış politikadaki etkileri Moğol kadınını günümüz de dahi ilgi odağı yapmaktadır. Bu ilgiden yola çıkılarak hazırlanan “Moğollarda Kadın, Evlilik ve Dış Siyaset” adlı eser sadece Moğol kadını hakkında bilgi vermekle kalmamış, orta çağ boyunca çeşitli devlet, hanedan hatta klanların kadına bakışı hakkında dahi zengin içerikli malumatları kapsamıştır.","PeriodicalId":510455,"journal":{"name":"Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi","volume":"13 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-11-13","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"139278786","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Flower of Life and Its Reflections on Ottoman Mosque Architecture","authors":"Burak Muhammet Gökler","doi":"10.21563/sutad.1405240","DOIUrl":"https://doi.org/10.21563/sutad.1405240","url":null,"abstract":"İnsanoğlu duygusunu, düşüncesini veya bir nesneyi tanımlaması için yaşadığı süreç içerisinde çeşitli semboller kullanmıştır. Yaşanılan her dönemde farklı kültür ve amaçları yansıtmak amacıyla tercih edilen semboller, dünya sanatında önemli bir yer teşkil etmektedir. Kullanılan bu semboller bazen inancı temsil ederken bazen gücü veya kutsiyet atfedilen unsurları kapsamaktadır. Bu doğrultuda tarihsel süreç içerisinde var olan devletler kendilerine özgü semboller oluşturduğu gibi dünya sanatı için ortak semboller de benimsenmiştir. Hayat ağacı dünya sanatında ortak sembollerden birisi olarak kabul edilmektedir. Farklı varyasyonları söz konusu olsa da hayat ağacı olarak karşımıza çıkmaktadır. Benzer bir husus gücün simgesi konumunda olan aslan, kartal gibi yırtıcı hayvanlar ve ejder gibi fantastik figürlerde göstermektedir. Bu motifler de işleniş açısından kültürden kültüre farklılıklar ortaya koyabilir. Belirtilen semboller dışında Asya, Afrika ve Avrupa kıtasında karşılaşılan, verilişi, ortaya konuluşu ve işlenişi bakımından değişlik yapılamayan simgelerin başında “Yaşam Çiçeği” gelmektedir. Evrenin ve sonsuzluğun, kusursuzluğun, yaratılışın simgesi olan geometrik kurgu dünyanın ortak motiflerinden birisidir. Türk-İslam Sanatı süslemesinde rozet, çiçek, gülbezek, yıldız gibi farklı isimler ile adlandırılan “yaşam çiçeği” motifinin manası, ortaya çıkışı, hangi medeniyetlerde görüldüğü değerlendirilerek Osmanlı mimarisine nasıl yansıdığı ve işlendiği konusu aydınlatılmaya çalışılacaktır.","PeriodicalId":510455,"journal":{"name":"Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi","volume":"9 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-11-07","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"139283271","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Language Policy in Turkic States and Societies Historical Aspect","authors":"Elçin İbrahi̇mov","doi":"10.21563/sutad.1405537","DOIUrl":"https://doi.org/10.21563/sutad.1405537","url":null,"abstract":"The roots of the communication history of the Turkic language, which has a history of at least 1300 years as a written language, are, of course, much older. If we take into account the features of the words in the language of the Orhon-Yenisey monuments, which are the first written sources, and the similarities of words in other languages, we see that the Turkic language has a history of four to five millennia as a language of communication. The Turkic language, whose origin goes back thousands of years, has been influenced by many languages as a result of the cultural, social, and political relations of Turks with other nations. The settling of large territories by Turks, leading a sedentary and nomadic life, constantly migrating for new lands, and coming into contact with many peoples against the background of these events led to the contact of the Turkic language (the languages of the Turkic-speaking peoples and tribes) with many related and unrelated languages. As a result of these relations, sometimes the Turkic language influenced these languages from the lexical and even grammatical aspects, and sometimes, on the contrary, it borrowed words from those languages. In this research article, we will try to talk about the language policy in the Turkic state and societies and the developments in the historical process.","PeriodicalId":510455,"journal":{"name":"Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi","volume":"9 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-11-07","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"139283435","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Education in Turkey in the Shadow of the Second World War","authors":"Emine Nur YILMAZ ARIKAN, Orhan Di̇kener","doi":"10.21563/sutad.1405205","DOIUrl":"https://doi.org/10.21563/sutad.1405205","url":null,"abstract":"Türk Resminde Batılılaşma süreci 19.yüzyıl ortalarında primitifler ile başlasa da Sanayi-i Nefise Mektebi’nin açılması ve 1914 Kuşağı ressamları faaliyetleri ile hız kazanmıştır. Bu grubun akabinde modern Türk resminin temeli Müstakil Ressam ve Heykeltıraşlar Birliği ile atılmıştır. Birliğin dağılmasından sonra ise sırasıyla D grubu, yeniler ve onlar grubu oluşmuştur. On’lar Grubu özgün kimlik ve yöresel konulardan yola çıkarak batıdan alınan tekniği resimlerine uyarlamışlardır. Onlar Grubu geleneksel el sanatlarımızdan yola çıkarak ulusal temele dayanan evrensel bir sanat anlayışını benimsemiştir. 1947 yılında Bedri Rahmi Eyüboğlu atölyesi öğrencileri olan on genç “onlar” grubunu kurarlar. Grupta, Nedim Günsür, Leyla Gamsız, Hulusi Sarptürk, Fahrünisa Sönmez, İvy Stangali, Meryem Özacul, Mehmet Pesen, Fikret Alpe, Saynur Kıyıcı yer almaktadır. Ancak grup içerisine daha sonra Turan Erol, Orhan Peker, Fikret Otyam, Osman Oral, Mustafa Esirkuş, İhsan İncesu, Remzi Paşa ve Adnan Varınca eklenmiştir. Son toplu sergisini 1954’te gerçekleştiren grup, daha sonra dağılmıştır. Bu çalışmanın ana eksenini; Türk resminde Doğu-Batı sentezini gerçekleştirme düşüncesiyle oluşturulan Onlar Grubu ressamlarından, Mustafa Esirkuş, Mehmet Pesen, Nedim Günsür, Fikret Otyam ve Orhan Peker’in resimlerinden birer örnek seçilmiş ve resimlerindeki renk yapılarının bilgisayar programları aracılığı ile analiz edilerek sonuçlarının ortaya koyulması oluşturmaktadır. Çalışma, kaynak tarama tekniğinin yanı sıra, renklerin oranlarını tespit etmek için yazılım aracılığı ile frekans analizi teknikleri kullanılarak nitel yöntemle gerçekleştirilmiştir.","PeriodicalId":510455,"journal":{"name":"Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi","volume":"21 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-10-11","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"139320706","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Inscriptions in the Axis of Secondary Education Turkish Language and Literature Course Teaching Programs","authors":"Metin Oktay","doi":"10.21563/sutad.1405521","DOIUrl":"https://doi.org/10.21563/sutad.1405521","url":null,"abstract":"Köktürk Yazıtları VIII. yüzyılda II. Köktürk Kağanlığı Dönemi’nde oluşturulmuş mezar taşlarıdır. Türk diline, Türk folkloruna, Türk inanç sistemine, Türk mitolojisine, Türk askerlik sistemine, Türk devlet yönetimine dair önemli bilgilerin yer aldığı Köktürk Yazıtları Türk tarihinin, kültürünün ve edebiyatının bilinen en eski yazılı belgesi olma özelliği taşımaktadır. Türk adının geçtiği ilk metin olan Köktürk Yazıtları, aynı zamanda millî kimliğimizin oluşumunu sağlayan eşsiz hazine niteliğindedir. Her toplum, yeni nesillerinin belli bir plan ve sistem dairesinde yetişmeleri için çaba gösterirler. Millî Eğitim Bakanlığı da öğrencilerin tarihî ve millî bilinç açısından istenilen seviyede yetişmelerini sağlamak amacıyla değerler eğitimini programına almıştır. Bu bağlamda Türk milleti için tarihî ve millî değeri emsalsiz olan Köktürk Yazıtları, oldukça önemli bir işleve sahiptir. Bu çerçevede 1924 yılında hazırlanan Cumhuriyet Dönemi’nin ilk dil ve edebiyat öğretim programında Köktürk Yazıtları’na yer verilmiştir. Sonraki yıllarda hazırlanan bazı programlarda ise yazıtlara hiç yer verilmediği görülmektedir. Köktürk Yazıtları’nın ele alındığı birçok dil ve edebiyat programında; yazıtların kazanım, amaç, hedef ve yöntem bakımından nasıl işleneceği üzerinde durulmamıştır. Bu çalışmamızda; 1924, 1927, 1929, 1934, 1938, 1950, 1954, 1957, 1960, 1976, 1992, 2005, 2011, 2015, 2017 ve 2018 tarihli Türk dili ve edebiyatı öğretim programlarında Köktürk Yazıtları’na yer verilip verilmediği, yer verildiği programlarda nasıl ve ne şekilde ele alındığı karşılaştırmalı olarak incelenecektir.","PeriodicalId":510455,"journal":{"name":"Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi","volume":"8 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-10-09","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"139321561","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Tarama Sözlüğü’ndeki Renk İfade Eden Sözcüklerin Kuruluşu Üzerine","authors":"Gülsüm Kirbaş","doi":"10.21563/sutad.1405516","DOIUrl":"https://doi.org/10.21563/sutad.1405516","url":null,"abstract":"Farsça reng sözcüğünden türeyen renk sözcüğü bir şeyin niteliğini ve çeşitliliğini ifade eder. Renk adları sadece renkleri ifade etmemekte, bu sözcüklerle bitki adları, hayvan adları, yer adları, şahıs adları, hastalık adları vb. de kurulmaktadır. Bazen aynı renk adı hem bir rengi hem de başka bir kavramı karşılayabilmektedir. XIII.-XIX. yüzyıllar arasında Türkiye Türkçesi ile yazılmış eserlerdeki Türkçe sözcüklerin yer aldığı Tarama Sözlüğü üzerine pek çok çalışma yapılmıştır. Bu çalışmada Tarama Sözlüğü’ndeki renk adları ve renk anlamına gelen sözcükler ele alınmıştır. Sözcükler morfolojik ve semantik açıdan incelenmiştir. Morfolojik açıdan incelendiği kısımda sözcükler aldığı eklere göre sınıflandırmalara tabi tutulmuş, her sözcüğe Tarama Sözlüğü’nde yer alan cümlelerden örnekler verilmiştir. Sözcüklerin kuruluşuyla ilgili Türkçe gramer kitaplarından istifade edilmiş, ekler hakkında araştırmacıların verdikleri bilgiler aktarılmıştır.","PeriodicalId":510455,"journal":{"name":"Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi","volume":"119 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-09-18","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"139339211","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Sencer / Sancar Adı Üzerine Bir Görüş","authors":"Cihan Piyadeoğlu","doi":"10.21563/sutad.1405212","DOIUrl":"https://doi.org/10.21563/sutad.1405212","url":null,"abstract":"Türkiye’de Selçuklu Tarihi çalışmaları, Osmanlıların son döneminde başlamış, 1950’li yıllardan itibaren artarak devam etmiştir. Bununla birlikte bu döneme dair bazı meseleler henüz çözümlenebilmiş değildir. Bu meselelerden biri Sencer/Sancar adının kullanım tercihidir. Büyük Selçukluların son sultanının adı tarihçilerin kullanım tercihlerine farklı biçimde yansımıştır. Nitekim bazı tarihçiler bu ismi Sencer olarak verirken bazıları da Sancar şeklini tercih etmiştir. Hatta her ikisini kullanan araştırmacılar da bulunmaktadır. Ancak inceleyebilmiş olduğumuz tüm Arapça ve Farsça kaynaklarda ismin imlası سنجر şeklindedir .Kaynaklar, ismin verilişi hakkında iki bilgiyi öne çıkarmaktadır. İlk bilgiye göre Sultan Melikşah, Sincâr yakınlarında doğan oğlunun adını bu şehrin adından etkilenerek koymuş, diğer görüşe göre ise Türkçe saplamak anlamına gelen “sançmak” fiilinden türetilen bir isimlendirmede bulunmuştur. Yapılan bir yoruma göre ise aslında Sancar olan isim, ünsüz yumuşamasına uğrayarak Sencer’e dönüşmüş ve sonraki süreçte Sencer şekli kullanılagelmiştir. Bu çalışmada isim hakkında değerlendirmelerde bulunulacak ve yeni bir görüş üzerinde durulacaktır.","PeriodicalId":510455,"journal":{"name":"Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi","volume":"14 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-08-25","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"139348971","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}