{"title":"Sağlık Çalışanlarında Covid- 19 Korkusu, Aşırı İş Yükü ve İşten Ayrılma Niyeti Arasındaki İlişkilerin Değerlendirilmesi: Tanımlayıcı Bir Araştırma","authors":"Barış Dönmez, Sinem Sariçoban, Hatice Ulusoy","doi":"10.37989/gumussagbil.1410496","DOIUrl":"https://doi.org/10.37989/gumussagbil.1410496","url":null,"abstract":"Bu çalışmada sağlık çalışanlarının Covid-19 korkusu, aşırı iş yükü ve işten ayrılma niyetlerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini Sivas Numune Hastanesinde çalışan hekim, hemşire ve diğer sağlık personeli oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında 125 sağlık çalışanına ulaşılmıştır. Veri toplamak amacıyla sosyodemografik ve işle ilgili soruların yer aldığı Kişisel Bilgi Formu, Covid-19 Korkusu Ölçeği, Aşırı İş Yükü Ölçeği ve İşten Ayrılma Niyeti Ölçeği kullanılmıştır. Veriler Mart-Mayıs 2022 tarihleri arasında Google Forms aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmada sağlık çalışanlarının Covid-19 Korkusu ölçeği puan ortalaması 17,28±7,41, aşırı iş yükü ölçeği puan ortalaması 3,02±1,02 ve işten yarılma niyeti ölçeği puan ortalaması 2,60±1,25 olarak bulunmuştur. Ayrıca Covid-19 korkusu ile aşırı iş yükü arasında pozitif yönlü, anlamlı ve orta düzeyde (p= 0,371) ilişki saptanmıştır. Covid-19 korkusu ile işten ayrılma niyeti arasında ise pozitif yönlü, anlamlı ancak zayıf (r= 0,271) ilişki olduğu belirlenmiştir. Aşırı iş yükü ile işten ayrılma niyeti arasında ise pozitif yönlü, anlamlı ve orta düzeyde (r= 0,622) ilişki olduğu bulunmuştur. Bu çalışmada sağlık çalışanlarının işten ayrılma niyeti ve Covid-19 korkusunun orta düzeyde, aşırı iş yükü algısının ise ortanın üstünde olduğu saptanmıştır. Sağlık çalışanlarının iş yükü arttıkça Covid-19 korku düzeyleri artmaktadır. Bununla birlikte Covid-19 korkusunun artması sağlık çalışanlarının işten ayrılma niyetinin de artmasına sebep olmaktadır.","PeriodicalId":497232,"journal":{"name":"Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi","volume":"41 7","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-03-27","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"140373766","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
M. Yurttaş, Alev Yıldız Ilıman, Dursun Fırat Ergül
{"title":"ENTERAL BESLENME ÜRÜNLERİNDE KONTAMİNASYON DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ: YOĞUN BAKIM ÖRNEĞİ","authors":"M. Yurttaş, Alev Yıldız Ilıman, Dursun Fırat Ergül","doi":"10.37989/gumussagbil.1320458","DOIUrl":"https://doi.org/10.37989/gumussagbil.1320458","url":null,"abstract":"güvenliği öncelikli konulardan biridir. Yoğun bakım ünitelerinde sıklıkla uygulanan enteral beslenme, hasta güvenliği ile ilgili çeşitli riskleri de beraberinde getirmektedir. Enteral solüsyonun patojen mikroorganizmalar ile kontamine olması bu risklerden biridir. Bu çalışmada enteral solüsyonlardan alınan örneklerde toplam aerobik bakteri (TAMB), koliform, Staphylococcus aureus (S.aureus) ve Escherichia coli (E.coli) mikroorganizmalarının varlığı incelenmiştir. Araştırma deneysel tasarımlı olarak planlanmıştır. Yirmi dört saat infüzyon süresini tamamlamış enteral beslenme setlerinden alınan örnekler toplam aerobik mezofilik bakteri, Staphylococcus aureus, koliform ve Escherichia coli bakımından analiz edilmiştir. Bu çalışmada aerobik bakteri sayısının 4 örnekte (%40) 10³ kob/mL’yi aştığı (>10³), 1 örneğin ise kabul edilebilir seviyede (9x10² kob/mL) olduğu belirlenmiştir. Baird Parker agarda (BPA) siyah görünümlü kolonilere katalaz ve koagülaz testi uygulanmış ve test sonuçları negatif olarak değerlendirilmiştir. Bu nedenle 5 örnekte (%50) koagülaz negatif Staphylococcus sp. belirlenmiştir. Mikrobiyolojik analiz sonuçlarına göre örneklerin hiçbirinde koliform ve E.coli bakterisi (","PeriodicalId":497232,"journal":{"name":"Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi","volume":"23 5","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-03-27","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"140375300","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Üniversite Öğrencilerinin Akdeniz Diyetine Bağlılık Düzeylerinin Yaşam Kalitesi ve Beden Kütle İndeksi ile İlişkilendirilmesi","authors":"Buse Aydemir, Burcu Merve Aksu, Tuba Kayan Tapan","doi":"10.37989/gumussagbil.1366496","DOIUrl":"https://doi.org/10.37989/gumussagbil.1366496","url":null,"abstract":"Bu çalışma ile üniversite öğrencilerinde Akdeniz diyetine bağlılık düzeyini belirlemek ve Akdeniz diyetine bağlılık ile yaşam kalitesi ve BKİ ilişkisini incelemek amaçlanmıştır. Çalışma Demiroğlu Bilim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi’nde eğitim gören ve araştırmaya katılmayı gönüllülük esasına dayalı olarak kabul eden 19-32 yaş arası 101 öğrenci ile yürütülmüştür. Katılımcılara veri toplama formu, Akdeniz Diyetine Bağlılık Ölçeği (MEDAS) ve Yaşam Kalitesi Ölçeği (SF-36) uygulanmıştır. BKİ ortalaması erkek ve kadınlarda sırasıyla 24,8±4,06 kg/m2 ve 22,3±3,99 kg/m2dir. Katılımcıların %69,3’ü normal BKİ aralığındadır. Akdeniz diyetine bağlılık oranlarında ise %9,9’unun sıkı bağlılık, %39,6’sının uyumluluk ve %50,5’inin uyumsuzluk gösterdiği saptanmıştır. MEDAS puan ortalaması 6,6±2,33 olarak hesaplanmıştır. Cinsiyete göre istatistiksel bir fark olmamakla birlikte erkeklerde daha yüksek olduğu görülmüştür ancak eğitim görülen bölüme, BKİ’ye, yaşa, fiziksel aktivite yapma durumuna, sigara ve alkol kullanımına, uyku süresine göre farklılık göstermediği belirlenmiştir. SF-36 alt boyut puanları ile MEDAS puanları arasında istatistiksel olarak önemli bir ilişki saptanmamıştır. BKİ değeri ile SF-36 alt boyut puanları arasında ise yalnızda ruhsal sağlık alt boyutunda ilişki saptanmış olup normal BKİ’ye sahip bireylerin, fazla kilolu bireylere göre ruhsal sağlıklarının daha iyi durumda olduğu belirlenmiştir. Bu çalışma ile üniversite öğrencilerinin Akdeniz diyetine bağlılığının uyumsuz olduğu görülmektedir.","PeriodicalId":497232,"journal":{"name":"Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi","volume":"21 8","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-03-27","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"140375340","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"The Analysis of the Effects of Interval Training Program on Aerobic and Anaerobic Performance in Slalom and Giant Slalom Athletes","authors":"Buket Sevindik Aktaş","doi":"10.37989/gumussagbil.1411397","DOIUrl":"https://doi.org/10.37989/gumussagbil.1411397","url":null,"abstract":"The purpose of this study is to analyze the effects of interval training on the aerobic and anaerobic performance of elite-level athletes in slalom and giant slalom disciplines. The study consisted of thirteen male athletes in the alpine skiing discipline (slalom-giant slalom). The heights of the athletes were measured with a stadiometer with a precision of ±1mm (Holtain, UK). Weight measurements were conducted using a Tanita brand body composition analyzer (BC, 418 Tanita, Japan) with a precision of 100 grams. For aerobic power and capacity testing, a breath-by-breath measurement method was employed using the Cosmed K5 portable gas analysis system (Italy). The MaxVO2 protocol was performed on a cycle ergometer, and the anaerobic power and capacity test were conducted using the Wingate method. Aerobic/anaerobic power values of athletes were measured twice, before and after a 4-week interval training program. An Independent Samples T-Test was used to identify differences between pre-test and post-test values of athletes. Significant relationships were found between pre-test and post-test values of MaxVO2, peak power, average power, and power drop percentage for slalom and giant slalom athletes subjected to interval training (p0.05). In conclusion, interval training was observed to increase body muscle mass, reduce body fat percentage, and enhance aerobic and anaerobic capacity in slalom and giant slalom athletes. Including interval training in the content of athletes' training programs when creating annual training plans is considered to positively influence aerobic and anaerobic performance using the interval training method.","PeriodicalId":497232,"journal":{"name":"Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi","volume":"46 24","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-03-27","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"140376895","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Özel ve Kamu Hastanelerinde Stratejik İnsan Kaynakları Yönetimi ve Çalışan Performansı İlişkisi","authors":"Figen Özşahin, Z. Öztürk","doi":"10.37989/gumussagbil.1323939","DOIUrl":"https://doi.org/10.37989/gumussagbil.1323939","url":null,"abstract":"Bu çalışmanın amacı, Trabzon ilindeki devlet ve özel hastanelerdeki sağlık çalışanlarının stratejik insan kaynakları yönetimi, çalışan performansı ve çalıştıkları hastane sektörü arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. Bu iki konunun birbirleri ile ilişkilerinin ortaya konulmasının sağlık kurumları açısından rekabet avantajı elde etmede ve küresel rekabette ayakta kalabilmek için önemli katkılar sağlayacağı öngörülmektedir. Araştırmanın yapısal eşitlik modellemesinde (YEM), hastane sektörü dışsal (exogenous), iş perfromansı içsel (endogenous) ve stratejik insan kaynakları yönetimi ise aracı (mediator) değişken olarak yer almaktadır. Araştırma, Trabzon ilinde bulunan il sağlık müdürlüğüne bağlı devlet ve özel hastanelerde aktif olarak görev yapan 6106 sağlık çalışanından 590 sağlık çalışanına ulaşılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmada kolayda örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırma modeli betimsel ve ilişkisel tarama modelidir. Stratejik insan kaynakları ve iş performansı arasında istatistiksel olarak pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Bu araştırmanın yapısal eşitlik modeli aşamasında öncelikle ölçme modeli, ardından yapısal model test edilmiştir. Sonrasında yapısal modeldeki aracılık ilişkisi için Boostrapping testi kullanılmıştır. Aracılık testi sonucunda stratejik insan kaynakları yönetiminin, hastane sektörü ile iş performansı arasındaki ilişkiye tam aracılık ettiği görülmüştür. Araştırmanın doğrulanan modelinde iş performansına ilişkin toplam varyansın %42’sinin açıklandığı belirlenmiştir. Hastanelerin iş performanslarını artırmak için staratejik insan kaynakları yönetiminin geliştirilmesi gerektiği önerilmiştir.","PeriodicalId":497232,"journal":{"name":"Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi","volume":"31 14","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-03-27","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"140375654","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Öğrenci Merkezli Karma Öğretim Yönteminin Hemşirelik Öğrencilerinin Öz Değerlendirme, Memnuniyet Ve Özgüveni Üzerindeki Etkisi","authors":"Ebru Turhal, Fulya Batmaz, Yeter Kurt","doi":"10.37989/gumussagbil.1272375","DOIUrl":"https://doi.org/10.37989/gumussagbil.1272375","url":null,"abstract":"Z kuşağı öğrencileri aktif öğrenme yöntemlerine ihtiyaç duymaktadırlar. Hemşirelik eğitiminde bilgi, beceri ve tutuma yönelik yeterliliklerin kazanılmasında birkaç yöntemin birlikte kullanılması önerilmektedir. Bu çalışmada, öğrenci merkezli öğrenmeye dayalı karma öğretim yönteminin temel hemşirelik becerilerinin öğreniminde öğrencilerin bilgi, memnuniyet ve özgüveni üzerindeki etkisini saptamak amacıyla tanımlayıcı tipte yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini bir üniversitenin hemşirelik bölümünde öğrenim gören, ilk klinik staj deneyimini yaşayan, araştırmaya katılmaya gönüllü 166 hemşirelik öğrencisi oluşturmuştur. Veriler 2022 Eylül ayında toplanmıştır. Verilerin toplanmasında araştırmacılar tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu, Öğrenci Memnuniyeti ve Öğrenmede Kendine Güven Ölçeği kullanılmıştır. Ayrıca eğitim öncesi ve eğitim sonrası öğrencilerin kendi bilgi, becerilerini 10 üzerinden puanlaması istenmiştir. Çalışmaya katılan öğrenciler, basit rastgele örneklem yöntemi ile beşerli gruplara bölünmüştür. Her grup sırasıyla standardize hasta kullanılan birinci istasyona ve sonrasında orta düzey simülatör kullanılan ikinci istasyona alınmıştır. Araştırmaya katılan öğrencilerin hasta kabulü ve hemşirelik süreci öz değerlendirmeleri eğitim öncesi 5.5±2,8, eğitim sonrası 5,9±2,5 olduğu, eğitim öncesi ve sonrası arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu saptanmıştır. Öğrencilerin yaşam bulguları ölçme ve değerlendirme öz değerlendirmesi eğitim öncesi 6,3±3,0, eğitim sonrası ise 6,4±2,8 olduğu, iki değerlendirme arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu belirlenmiştir. Bu araştırmada karma öğretim yöntemlerinin hemşirelik öğrencilerinin bilgi, özgüven ve memnuniyetini arttırdığı belirlenmiştir. Bu doğrultuda hemşirelik eğitiminde karma öğretim yöntemlerinin yaygınlaştırılması ve eğitim müfredatına entegrasyonu önerilebilir.","PeriodicalId":497232,"journal":{"name":"Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi","volume":"43 24","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-03-27","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"140373574","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Hastane Öncesi Acil Sağlık Çalışanlarının Kas İskelet Sistemi Rahatsızlıklarının Yaşam Kalitesine Etkisi","authors":"Batuhan Tay, Emine SEVİNÇ POSTACI","doi":"10.37989/gumussagbil.1275612","DOIUrl":"https://doi.org/10.37989/gumussagbil.1275612","url":null,"abstract":"Bu çalışmada, hastane öncesi acil sağlık hizmetleri (HÖASH) çalışanlarının kas iskelet sistemi rahatsızlıkları (KİSR) prevelansı ve yaşam kalitelerinin ne kadar etkilendiği tespit edilerek bir farkındalık yaratılması ve gerekli önlemlerin alınmasında bilimsel veri sağlanması amaçlanmıştır. Çalışmanın evreni Balıkesir ili 112 acil sağlık hizmetlerinde çalışan personeldir (n=721). 112 acil sağlık hizmet sunan personelin çalışma temposu çalışmanın yapıldığı dönemde yaşanan Covid-19 pandemisi sebebiyle çok yoğundur. Bu nedenle çalışmada örneklem gücünü arttırmak için G-Power örneklem hesaplama programı ile minimum alınması gereken örneklem hesabı yapılmış ve p anlamlılık düzeyi için 0,05 hata payı, güç (1-β) 0,90 (%90), etki büyüklüğü olarak orta düzeyde etki büyüklüğü değerleri girilerek iki grup karşılaştırması için toplam 172 kişi, 3-6 grup karşılaştırması için 150-190 kişi ile çalışılması gerekliliği hesaplanmış ve bu sayıya ulaşılmıştır. Katılımcıların KİSR’larını etkileyen faktörlerin cinsiyet, görev, fiziksel tedavi veya ameliyat olma, spor ve gelir durumu; yaşam kalitesini etkileyen faktörler ise cinsiyet, yaş, medeni durum, görev, çalışma süresi, fiziksel tedavi veya ameliyat olma, spor, kronik hastalık ve gelir durumu olarak bulunmuştur. Vücudun farklı bölgelerinde yaşanan ağrının yaşam kalitesini ciddi ölçüde etkilediği ve yaşam kalitesi ile ağrının pozitif yönlü bir ilişki olduğu bulunmuştur.","PeriodicalId":497232,"journal":{"name":"Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi","volume":"48 7","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-03-27","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"140376870","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Yenidoğan Hemşirelerinin Ebeveyn-Bebek Bağlanmasına Yönelik Yaptıkları Uygulamaların Belirlenmesi","authors":"Zeynep Erkut, Serap Balcı","doi":"10.37989/gumussagbil.1138191","DOIUrl":"https://doi.org/10.37989/gumussagbil.1138191","url":null,"abstract":"Bu araştırma yenidoğan yoğun bakım hemşirelerinin ebeveyn-bebek bağlanmasına yönelik yaptıkları uygulamaları belirlemek amacıyla gerçekleştirildi. Tanımlayıcı ve kesitsel tasarımdaki araştırma Haziran-Kasım 2021 tarihleri arasında, örneklem seçim kriterlerine uyan 147 hemşire ile yürütüldü. Veriler “Bilgi Formu’’ aracılığıyla online olarak toplandı. Hemşirelerin ebeveyn-bebek bağlanmasına yönelik en fazla yaptıkları uygulamaların; emzirmeyi destekleme/sürdürmeye yardımcı olma (%93,9), ebeveyn-bebek bağlanma davranışlarını gözlemleme (%87,8), bebeğe yapılan girişimler/bakımlar hakkında bilgi verme (%84.4), anneye kanguru bakımı uygulama (%83,7) olduğu saptandı. Araştırmaya katılan hemşirelerin çoğunlukla pandemi nedeniyle (%55,8), iş yoğunluğundan dolayı (%39,5), bakım verilen hasta sayısı fazla olduğu için (%26,5) ebeveyn-bebek bağlanmasına yönelik uygulamaları yapmadıkları/yapamadıkları bulundu. Çocuk sahibi olan hemşirelerin beklenen değerler üzerinde anneye (p=0,029) ve babaya (p=0,048) kanguru bakımı uyguladıkları saptandı. Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde 6-10 yıl ve 11 yıldan daha fazla çalışan hemşirelerin 1-5 yıl çalışan hemşirelere göre beklenen değerler üzerinde anneye kanguru bakımı uyguladıkları, ebeveyni bebeğin bakımına kattıkları, bağlanma konusunda ebeveyne bilgi verdikleri, çeşitli uyaranlar kullanarak ebeveyn-bebek bağlanmasını destekledikleri ve babaya kanguru bakımı uyguladıkları saptandı (sırasıyla; p=0,000, p=0,005, p=0,002, p=0,022, p=0,014). Araştırmamızın sonucunda hemşirelerin ebeveyn-bebek bağlanmasını destekleyici girişimlerin bazılarını daha çok uyguladıkları, diğer uygulamaları daha az sıklıkta tercih ettikleri belirlendi. Bu doğrultuda hemşirelerin ebeveyn-bebek bağlanması ile ilgili farkındalığını ve bilgi düzeyini artırmak için bağlanma hakkında hizmet içi eğitimler verilmeli, bu konuda düzenlenen kurs, seminer gibi bilimsel etkinliklere katılımları desteklenmelidir.","PeriodicalId":497232,"journal":{"name":"Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi","volume":"25 4","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-03-27","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"140375439","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Ultra İşlenmiş Besinler","authors":"Betül Oruçoğlu, Emine Durmuş, Mehmetcan Kemaloğlu","doi":"10.37989/gumussagbil.1271480","DOIUrl":"https://doi.org/10.37989/gumussagbil.1271480","url":null,"abstract":"Tarih boyunca besinlerin daha uzun süre saklanabilmesi amacıyla çeşitli besin işleme yöntemleri (ateş, tuz ve havanın kullanılması, fermantasyon ve tütsüleme vb.) kullanılmıştır. Sanayileşme ile birlikte bu işleme yöntemlerinin amacı ve kapsamı da değişiklik göstermiştir. İşlenmiş besinler, gıdalardan/gıda substratlarından elde edilen veya sentezlenen bileşikler yoluyla üretilen endüstriyel formülasyonlar olarak tanımlanmakta ve NOVA sınıflandırılması ile karakterize edilmektedir. NOVA olarak adlandırılan bu sınıflandırmada besinler 'endüstriyel işlemenin kapsamı ve amacı' temelinde işlenmemiş/minimum düzeyde işlenmiş besinler, işlenmiş yemeklik katkılar, işlenmiş besinler ve ultra işlenmiş besinler olmak üzere dört gruba ayrılmıştır. Ultra-işlenmiş besinlerin tüketimi geçmişte yüksek gelirli ülkelerde, günümüzde ise orta ve düşük gelirli ülkelerde giderek artmaktadır. Bu besinler karakteristik olarak yüksek enerji yoğunluğu, yağ, şeker ve tuz içeriğine sahip; aşırı lezzetli, ucuz, çekici, tüketime hazır ve genellikle obezojenik ürünlerdir. Bu tür besinlerin tüketiminin artması ile obezite başta olmak üzere bulaşıcı olmayan hastalıkların prevalansı artış göstermektedir. Ultra işlenmiş besinlerin tüketimi, yetişkinlerde beden kütle indeksi, bel çevresi, vücut yağ yüzdesi ve visseral yağ dokusu artışına, çocuklarda bel çevresi artışı ve dislipidemiye, adölesanlarda ise metabolik sendroma yol açmaktadır. Ultra işlenmiş besinlerin daha fazla tüketilmesini sağlayacak biçimde paketlenmeleri ve agresif reklam stratejileri, beyin tepkisini manipüle ederek bireylerde yoğun uyarıya maruziyet sonucu aşırı tüketime yol açabilmektedir. Bu derlemede ultra işlenmiş besinlerin sağlık üzerine etkileri ve bu besinlerin alımını teşvik eden faktörlerin incelenmesi amaçlanmıştır.","PeriodicalId":497232,"journal":{"name":"Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi","volume":"97 9","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-03-27","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"140377311","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Üç Boyutlu İş Yorgunluğu Envanteri'nin (3B-İYE) Türkçe Versiyonu ve İlişkileri","authors":"Dilek Uysal","doi":"10.37989/gumussagbil.1410625","DOIUrl":"https://doi.org/10.37989/gumussagbil.1410625","url":null,"abstract":"ÖZ \u0000Son yüzyılda üzerinde durulan, karmaşık ve dinamik yapısı gereği tanımlanmaya çalışılan iş yorgunluğu modern toplumun başa çıkması gereken konuların içerisinde yer almaktadır. Bu çalışmada, Üç Boyutlu İş Yorgunluğu Envanteri (3B-İYE)’nin Türkçe geçerlilik ve güvenilirliğini test edilmesi ve sağlık profesyonellerinden hemşirelerin iş yorgunluğunun ilişkilerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Metodolojik ve tanımlayıcı tipte tasarlanan araştırmaya, bir üniversite hastanesinde çalışan 430 hemşire katılmıştır. Verilerin analizi sonucunda, fiziksel iş yorgunluğu, zihinsel iş yorgunluğu, duygusal iş yorgunluğu ile iş stresi, iş performansı, iş kaygısı, işten ayrılma niyeti, iş yükü, tıbbi hata nedenleri arasında pozitif yönlü bir ilişki; iş tatmini, iş motivasyonu, keyifli çalışma ortamı arasında negatif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir. Duygusal İş Yorgunluğu ile görev becerikliliği arasında negatif yönlü bir ilişki, fiziksel iş yorgunluğu ile ekip çalışması arasında da pozitif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir. Üç Boyutlu İş Yorgunluğu Envanteri (3B-İYE)’nin ölçek ortalaması 2,73±0,711, güvenilirlik katsayısı 0,94, olarak hesaplanmış, geçerli ve güvenilir olduğu tespit edilmiştir. Üç Boyutlu İş Yorgunluğu Envanterinin diğer sağlık çalışanları dahil olmak üzere tüm meslek gruplarının iş yorgunluk düzeylerini belirlemek üzere kullanılması, özellikle yorgunluk ile psikososyal faktörlerin değerlendirilmesi ile ilgili yapılacak çalışmalar ile alana katkı sağlayacağı düşünülmektedir.","PeriodicalId":497232,"journal":{"name":"Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi","volume":"21 11","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-03-27","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"140377380","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}