{"title":"Ճշմարիտի հակոտնյան որպես ճշմարիտի հակադեմ հասկացություն","authors":"Գևորգ Հակոբյան","doi":"10.46991/bysu:e/2023.14.2.036","DOIUrl":"https://doi.org/10.46991/bysu:e/2023.14.2.036","url":null,"abstract":"Հոդվածում քննարկվում են ճշմարիտին հակադիր բնութագրիչների էությունների փոխներթափանցված հարաբերությունները՝ առանձնապես կենտրոնական դեր հատկացնելով ճշմարիտի հնարավոր հակադեմ հասկացության բացահայտմանը և որոշարկմանը։
 Քննարկումներից պարզվում է, որ գիտափիլիսոփայական խոսույթում ճշմարիտի հակադիր բնութագրիչների էությունների վերաբերյալ միակարծություն չկա, և ճշմարիտին հակադրվող լիովին նույն իմացաբանական որակումն արտացոլելու նպատակով կիրառվում են բազմաթիվ բնութագրիչներ. (ի թիվս այլոց) սխալ, կեղծ, սուտ, մոլորություն, հակաճշմարտություն և այլն։ Հետևաբար գիտափիլիսոփայական հայալեզու գրականության մեջ (դասագիրք, հոդված, մենագրություն) չկա նաև համաձայնություն, թե ի՛նչ իմաստներով և ո՛ր դեպքերում պետք է կիրառվեն այս հասկացություններից յուրաքանչյուրը։
 Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ ճշմարիտին հակադրվող հասկացությունները էական դերակատարություն ունեն ճանաչողության գործընթացում՝ հոդվածում առաջարկվում է զատորոշել այդ հասկացությունների կիրառության սահմանները և չեղարկել դրանց նույնարժեք կիրառության ավանդույթը։ Մանավանդ որ գոյություն ունեն այնպիսի մտակառույցներ, որոնք դուրս են ճշմարիտ/կեղծ (սխալ, սուտ, մոլորություն և այլն) տրամաբանական-իմացաբանական չափումից։
 Այս համատեքստում պարզվում է նաև, որ ճշմարիտին հակադրվող հասկացություններին առնչվող միակարծության բացակայությունն ունի օբյեկտիվ հիմքեր, որոնցից ամենաէականը «ճշմարիտի հակադեմ» մտածումը արտացոլող հասկացության ու ճշգրտորեն արտահայտող բառի չգոյությունն է։ Ուստի առաջարկվում է խնդիրը լուծել պայմանական համակարծություններ ընդունելու միջոցով, այս թվում նաև՝ «ճշմարիտի հակադեմ» մտածումը արտացոլելով ճշմարիտի հակոտնյա հասկացությամբ։","PeriodicalId":484958,"journal":{"name":"Bulletin of Yerevan University E Philosophy Psychology","volume":"12 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-06-13","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"136222320","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Երիտասարդների ֆիզիկական դաստիարակության համակարգում առողջախնայող տեխնոլոգիաների ներդրման մեթոդաբանական հիմքերը","authors":"Սահակ Հովհաննիսյան","doi":"10.46991/bysu:e/2023.14.2.068","DOIUrl":"https://doi.org/10.46991/bysu:e/2023.14.2.068","url":null,"abstract":"Ժամանակակից ֆիզդաստիարակության համակարգում առանձնահատուկ կարևորվում է առողջախնայող կրթական միջավայրի ձևավորման, մասնավորապես առողջախնայող տեխնոլոգիաների ներդրման գործընթացը, որի հաջող իրագործումը ենթադրում է մի շարք հետազոտական խնդիրների համալիր լուծում։ Բուհերում առողջախնայող տեխնոլոգիաների կիրառության հնարավորությունների ուսումնասիրման հրատապությունը բխում է ներկայիս ուսանողների առաջադիմության միջին մակարդակից՝ պայմանավորված նրանց հիվանդացության բարձր աստիճանով։ Բացի այդ՝ ուսանողության առողջությունը դիտարկվում է որպես նրանց պատրաստության որակի, սոցիալական և ստեղծագործական ակտիվության ցուցիչ, իբրև աշխատաշուկայում ապագա մասնագետի մրցունակությունն ապահովող տնտեսական արդյունք։ Այս համատեքստում խիստ կարևորվում է ժամանակակից ուսանողության շրջանում առողջագիտական բարձր մշակույթ ձևավորելու անհրաժեշտությունն ու բուհական ֆիզդաստիարակության համակարգում առողջախնայող տեխնոլոգիաների ներդրման համալիր մեթոդաբանության մշակումը։ Սույն հոդվածում լուսաբանվում են առողջախնայող տեխնոլոգիաների հասկացման և դրանց ներդրման գործուն կառուցակարգերն ու առկա մոտեցումները։ Ըստ այդմ, ներդրվելիք առողջախնայող տեխնոլոգիաները սույն հետազոտությունում ներկայացվում են որպես մի համալիր նորարարական գործընթաց, որը պետք է խարսխված լինի կրթական միջավայրի հետ մանկավաժական գործընթացի բոլոր մասնակիցների համակարգված և ներդաշնակ փոխգործակցության, ինչպես նաև առողջության և ուսումնական գործունեության հանդեպ նրանց վերաբերմունքի արժեքային փոփոխությունների վրա։ Հետևաբար, ուսանողների ֆիզդաստիարակության համակարգում առողջախնայող տեխնոլոգիաներ ներդնելիս հարկ է հաշվի առնել նաև նրանց սեռատարիքային առանձնահատկություններն ու գործառնական հնարավորությունները։","PeriodicalId":484958,"journal":{"name":"Bulletin of Yerevan University E Philosophy Psychology","volume":"7 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-06-13","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"136222321","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Գրիգոր Տաթևացու իմացաբանական հայացքները","authors":"Սեյրան Զաքարյան","doi":"10.46991/bysu:e/2023.14.2.003","DOIUrl":"https://doi.org/10.46991/bysu:e/2023.14.2.003","url":null,"abstract":"Սուրբ Գրիգոր Տաթևացու (1346-1409) իմացաբանական հայացքներն ունեն լավատեսական բնույթ՝ նախ, նա չի կասկածում ճանաչելիի՝ արարված աշխարհի, առանձին իրերի իրական գոյությանը, երկրորդ, համոզված է, որ մարդն ունի բավարար իմացական միջոցներ ճանաչելու գոյը։ Իմացության գերագույն նպատակը աստվածիմացությունն է, ուստի գիտելիքը արժևորվում է ըստ այն բանի, թե ինչպիսի բնույթ ու միտվածություն ունի և որքանով է նպաստում հոգու փրկությանը։ Տաթևացին պաշտպանում է արիստոտելյան իմացաբանության հիմնարար այն դրույթը, որ մարդու իմացությունն ու գիտելիքը ստացական են, քանիորնրահոգումեջչկանբնածինգաղափարներուգիտելիքներ։ Նաառանձնացնում է իմացությաներեքաստիճան՝ զգայական, բանական և հավատի, որոնք թեև տարբերվում են իրենց առարկաներով, իմացության գործիքներով, մեթոդներով ու կարողականություններով, սակայն միասին ապահովում են մարդկային իմացության ամբողջականությունը։ Թեև իմացության սուբյեկտն ընդհանուր առմամբ կրավորական է, այնուհանդերձ, մտքի մեջ ընդհանուր հասկացությունները ձևավորվում են նաև սուբյեկտի ակտիվության շնորհիվ։ Ճշմարտությունը նա սահմանում է որպես մտքի և իրականության համապատասխանություն։ Տաթևացին թեև առանձնացնում է փիլիսոփայական ու աստվածաբանական ճշմարտությունները, սակայն չիպաշտպանում «երկու ճշմարտությունների» ուսմունքը։ Փիլիսոփայական դրույթները ճշմարիտ են, եթե դրանք համահունչ են Հայտնության ճշմարտություններին:","PeriodicalId":484958,"journal":{"name":"Bulletin of Yerevan University E Philosophy Psychology","volume":"34 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-06-13","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"136222322","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Why are spreading deceptive political conspiracy theories ethically wrong?","authors":"Levon Babajanyan","doi":"10.46991/bysu:e/2023.14.2.026","DOIUrl":"https://doi.org/10.46991/bysu:e/2023.14.2.026","url":null,"abstract":"Conspiracy theories in expert circles generally have a bad reputation, which is conditioned by the fact that according to some studies, the spread of conspiracy theories has a number of negative consequences: it increases society's indifference to politics, distrust of science etc. However, there are some other researchers who believe that the spread of conspiracy theories has positive effects: it increases the accountability of authorities, contributes to the disclosure of hidden conspiracies, and, in general, is an indicator of the transparency of society. Therefore, attempts by state institutions to prevent the spread of such theories can lead to even more negative consequences. This article analyzes these two approaches to the problem and argues that the dissemination of conspiracy theories is ethically wrong mainly in cases when we are dealing with deceptive political conspiracy theories. These are deceptive, misleading theories that certain political groups use to serve their political agenda. From an ethical point of view, the wrongness of spreading deceptive political conspiracy theories is based on the fact that as a kind of fake news, they mislead and harm society, are mainly used by populist and authoritarian politicians to polarize various social groups, justify their illegitimate actions, and reject the principle of equality among members of society.","PeriodicalId":484958,"journal":{"name":"Bulletin of Yerevan University E Philosophy Psychology","volume":"30 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-06-13","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"136222323","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"The Problem of Vertical and Horizontal Identity in Intergenerational Relationships","authors":"Hamlet Simonyan","doi":"10.46991/bysu:e/2023.14.2.058","DOIUrl":"https://doi.org/10.46991/bysu:e/2023.14.2.058","url":null,"abstract":"Philosophical ideas aimed at establishing and fostering equitable and constructive relationships between generations are gradually gaining more attention. From a philosophical perspective, the study of ethical problems related to intergenerational relations presents an opportunity to raise a number of pivotal questions and their potential solutions, questions that encompass issues such as identity of generations, transmission of socio-cultural heritage from generation to generation, intergenerational justice, responsibility between generations, etc. In this context, it is important to keep in mind that topics concerning different generations and generally having an intergenerational component imply diversity in some sense since we are dealing with the axiological and worldview features of different generations.
 Considering the above, the article discusses the process of constructing the identity of generations, explicitly addressing the gaps and contradictions between vertical (temporal) and horizontal (spatial) identity nowadays. Analyzing the features of vertical identity and horizontal identity of generations, the article draws from past experiences, identity metanarratives, and their integration into the identity-constructing process.
 The work also analyzes the role and significance of postmemory in shaping the identity and experiences of generations, highlighting both its constructive and destructive aspects.","PeriodicalId":484958,"journal":{"name":"Bulletin of Yerevan University E Philosophy Psychology","volume":"36 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-06-13","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"136222324","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"«Միջտեքստայնություն» երևույթի դրսևորման առանձնահատկությունները հետմոդեռնիստական գեղագիտության մեջ","authors":"Հռիփսիմե Զաքարյան","doi":"10.46991/bysu:e/2023.14.2.013","DOIUrl":"https://doi.org/10.46991/bysu:e/2023.14.2.013","url":null,"abstract":"1967 թ. հետկառուցվածքաբանության տեսաբան Յու. Կրիստաևան, առաջադրելով միջտեքստայնություն եզրույթը, հիմնավորում է, որ յուրաքանչյուր տեքստ, իր բովանդակային ու կառուցվածքային ինքնուրույնությամբ հանդերձ, թաքնված կամ անթաքույց կերպով իր մեջ կրում է այլ տեքստային տարրեր: Եվ իրապես, արդի գրականությունը հատկանշվում է միջտեքստային բնույթով, փոխկապակցված տեքստերի տեսանելի բազմազանությամբ, բազում թելերով կապված է մշակութային ավանդույթի հետ:
 Հոդվածում փորձ է արվում տեսական մտքի վկայակոչումներով միջտեքստայնությունը դիտարկել մի կողմից որպես հետմոդեռնիստական տեքստաբանության դրսևորման ձև, գեղարվեստական յուրահատուկ հնարանք, ի վերջո՝ հետմոդեռնիստական պոետիկայի անքակտելի մաս, մյուս կողմից՝ առհասարակ գեղագիտական սկզբունք, պատմական տարբեր դարաշրջաններում արարված այս կամ այն տեքստի յուրահատուկ որակ: Միջտեքստայնությունը չի սահմանափակվում հետմոդեռնիստական գեղագիտության շրջանակներում, սակայն հետմոդեռնիստական տեքստակերտման ու տեքստընկալման առանձնահատուկ բնույթը թույլ է տալիս յուրովի իմաստավորել միջտեքստայնություն եզրույթի բնույթը:
 Հոդվածի հիմնական նպատակն է հնարավորության սահմաններում դիտարկել «միջտեքստայնություն» երևույթի դրսևորման առանձնահատկությունները հետմոդեռնիստական տեքստում, բացահայտել, թե արդոք միջտեքստայնությունը կարելի է դիտարկել որպես ընդհանուր գեղարվեստական հնարանք, թե այն միայն հետմոդեռնիստական գեղագիտության առանձնահատուկ որակ է:
 Նշված նպատակին հասնելու համար առաջադրել ենք հետևյալ հետազոտական խնդիրները.
 
 սույն հոդվածի շրջանակներում հիմնավորված քննության ենթարկել հետմոդեռնիստական գեղագիտության էությունը բնութագրող հնարավոր տեսական հայեցակարգերը,
 այդ համապատկերում տեսական վերլուծությունների մեջ սահմանել միջտեքստայնություն եզրույթի դրսևորման առանձնահատկություններն իրենց տարբեր արտահայտություններով,
 որոշարկել միջտեքստայնություն երևույթի դերը հետմոդեռնիստական տեքստի կառուցման գործընթացում:
 
 Հոդվածի տեսական հիմքում ընկած են Ու. Էկոյի, Մ. Էփշտեյնի, Ռ. Բարտի, Ժ. Բոդրիյարի, Ժ. Դերիդայի և այլոց հետազոտությունները։","PeriodicalId":484958,"journal":{"name":"Bulletin of Yerevan University E Philosophy Psychology","volume":"61 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-06-13","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"136222497","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Բեմականացված հասարակություն․ դիմակով մարդը","authors":"Օվսաննա Նահապետյան","doi":"10.46991/bysu:e/2023.14.1.017","DOIUrl":"https://doi.org/10.46991/bysu:e/2023.14.1.017","url":null,"abstract":"Ժամանակակից «արագ ժամանակների» աշխարհում տեղի ունեցող իրադարձություններն ասես խաթարել են ժամանակի օբյեկտիվ զգացողությունը: Սոցիալ-մշակութային արմատական որոշ փոխակերպումներ ոչ միայն արժեզրկում են կյանքի կազմակերպման ու կանոնակարգման երբեմնի սովորույթների, ավանդույթների ու բարոյական նորմերի դերն ու նշանակությունը, այլև ջլատում ու աղճատում սոցիալական ամբողջականությունը։ Ըստ էության մարդկությունը այլևս ապրում է մի աշխարհում, որը օբյեկտիվ, սուբյեկտիվ, վիրտուալ և պատրանքային իրականությունների մի յուրօրինակ խառնատեղում (սիմբիոզ) է, և որտեղ ավանդական կազմակերպված հասարակության մարդը աննկատ վերածվում է սոցիալական զանազան բեմականացումների մարդ-դեկորի, որը յուրաքանչյուր արարում պարտավոր է իրեն վերագրված դերին համապատասխան դիմակ կրել: Գոյաբանական առումով թերևս դժվար է մարդուն տարբերել իր դիմակից, քանի որ այն ձևավորվում է մարդկային անհատականության սոցիալականացմանը զուգընթաց։ Վերջիվերջո, անհատը անձ է դառնում այն ժամանակ, երբ յուրացնում է տվյալ հասարակության կյանքի կազմակերպման մշակույթով նախատեսված որոշակի սոցիալական դերեր և դրանց համապատասխան սոցիալական դիմակներ։ Այս տեսակետից կարելի է ասել, որ սոցիալական դերն ու համապատասխան դիմակը ոչ միայն հստակ ուրվագծում են մարդկային կյանքին մշտապես ուղեկից թվացյալի, ձևականի և իրականի սահմանները, ինչը ինքնաընկալման կարևոր պայման է, այլև կատարում են մարդու ներաշխարհն արտաքին աշխարհի հետ կամրջողի դեր։ Արդյունքում, ինչպես ասում են, ցանկացած դեմք դառնում է ազատորեն ընտրված դիմակ, իսկ դիմակը՝ հանրային դեմք։","PeriodicalId":484958,"journal":{"name":"Bulletin of Yerevan University E Philosophy Psychology","volume":"1 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-03-17","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"134964302","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Профессиональная идентичность студента в контексте профессионализации","authors":"Елена Мурадян, Мариам Манукян","doi":"10.46991/bysu:e/2023.14.1.072","DOIUrl":"https://doi.org/10.46991/bysu:e/2023.14.1.072","url":null,"abstract":"В статье затрагивается проблема формирования профессиональной идентичности (ПИ) у студентов как важнейшего критерия профессионализации личности. Подчеркивается необходимость рассмотрения категории “профессионализация” с точки зрения системного подхода. Обращается внимание на размытость “содержательных границ” между такими понятиями, как профессионализация личности и ее профессиональное становление. Всесторонний сравнительный анализ выявил наличие различных подходов к интерпретации социально-психологического феномена профессиональной идентичности. Выявлены проблемы, возникающие в процессе профессионализации студентов в связи с формированием у них профессиональной идентичности в контексте учебно-профессиональной деятельности. Рассматривается специфика вузовского образования в этом ключе. Описываются факторы, препятствующие формированию профессиональной идентичности в системе высшего образования. Удовлетворенность студентов качеством образования предлагается рассматривать в качестве предиктора формирования профессиональной идентичности. Однако обращается внимание на влияние личностных особенностей человека, на так называемые “внутренние факторы”, “обеспечивающие” определенную долю субъективности такого понятия, как “удовлетворенность студента”. Обсуждается роль феномена профессиональной идентичности в контексте профессионализации личности. Феномен профессиональной идентичности рассматривается с точки зрения “идеологической” подготовленности человека к профессии. Предлагается версия возможной содержательной нагрузки определения феномена профессиональной идентичности. Отмечается необходимость выявления внешних и внутренних факторов для создания оптимальных условий формирования профессиональной идентичности у студентов. Обращается внимание на связь между формированием профессиональной идентичности и развитием личности.","PeriodicalId":484958,"journal":{"name":"Bulletin of Yerevan University E Philosophy Psychology","volume":"42 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-03-17","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"134964514","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Տնտեսական վարքի իրադրային մոդելի հոգեբանական առանձնահատկությունները","authors":"Կարլեն Ոսկանյան","doi":"10.46991/bysu:e/2023.14.1.044","DOIUrl":"https://doi.org/10.46991/bysu:e/2023.14.1.044","url":null,"abstract":"Տնտեսական վարքի մոդելավորման խնդիրը, որն ավանդաբար տնտեսագիտության ուսումնասիրության տիրույթում է եղել, այսօր դարձել է նաև փիլիսոփայության, սոցիոլոգիայի, հոգեբանության, իրավագիտության հետազոտությունների առարկա: Խնդրի հանդեպ միջգիտակարգային հետաքրքրությունը պատահական չէ, քանի որ տնտեսական վարքի դրսևորումների պատճառներին և օրինաչափություններին առնչվող հարցերը հասարակական կարևոր նշանակություն են ձեռք բերել: Հասարակության անդամների՝ որպես սպառողների տնտեսական վարքն այսօր դարձել է անկանխատեսելի և չի ենթարկվում տնտեսագիտական հաշվարկային ալգորիթմներին: Պրակտիկան ցույց է տալիս, որ տնտեսության կառավարման շատ հարցերի լուծումներ, որոնք իրականացվում են տնտեսագիտական նորմատիվային մոտեցմամբ, ֆինանսական ցուցանիշներից ելնելով, չեն բավարարում հասարակության ներկայիս պահանջները: Առաջացել է տնտեսական վարքի այնպիսի օրինաչափությունների բացահայտման անհրաժեշտություն, որոնք դուրս են մնացել տնտեսագիտական տեսությունների հետազոտության շրջանակից և կարիք ունեն հարակից ոլորտներում իրականացվող հետազոտությունների: Տարբեր մեթոդների կիրառմամբ կառուցվում են մարդու տնտեսական վարքի տարատեսակ մոդելներ, սահմանվում վարքի արդյունավետության ցուցանիշներ: Առավել կիրառելի են դարձել այն մոդելները, որոնցում հաշվի են առնված ոչ միայն տնտեսական, այլև հասարակական-քաղաքական գործընթացներով և անձի անհատական-հոգեբանական առանձնահատկություններով պայմանավորված գործոնները: Այս համատեքստում հոգեբանական գիտության մեջ արդիական են դարձել տնտեսական վարքի հիմնախնդրին առնչվող այնպիսի հետազոտությունները, որոնցում հաշվի են առնվում նաև անձի անհատական և էթնոհոգեբանական առանձնահատկությունները: Հոդվածում դիտարկվում է անձի տնտեսական վարքի ինդուկտիվ մոդելը, որը ձևավորվել է 2018-2022 թվականներին իրականացված փորձերի հիման վրա: Դրանում անհատական-հոգեբանական առանձնահատկությունները և սոցիալ-հոգեբանական գործոնները հանդես են գալիս որպես իրավիճակային փոփոխականներ: Մոդելը բնույթով իրադրային է, քանի որ արտացոլում է անձի տնտեսական վարքի հոգեբանական բնութագիրը փոքր ժամանակահատվածում:","PeriodicalId":484958,"journal":{"name":"Bulletin of Yerevan University E Philosophy Psychology","volume":"32 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-03-17","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"134964305","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}