Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi最新文献

筛选
英文 中文
Türk-İslam Medeniyetinin Kültür Şehri: Gazneliler Döneminde Belh’in Sanat ve Mimari Yapıları 土耳其-伊斯兰文明的文化之城:加兹纳维时期巴尔赫的艺术和建筑结构
Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi Pub Date : 2023-12-18 DOI: 10.56252/turktarars.1392144
Abdullah Mohammadi̇
{"title":"Türk-İslam Medeniyetinin Kültür Şehri: Gazneliler Döneminde Belh’in Sanat ve Mimari Yapıları","authors":"Abdullah Mohammadi̇","doi":"10.56252/turktarars.1392144","DOIUrl":"https://doi.org/10.56252/turktarars.1392144","url":null,"abstract":"Belh, Horasanın tarihi bir şehir olmasının yanında bölgenin medeniyet, siyaset, bilim, kültür, ticaret ve diyanet merkezleri olmuştur. Belh insanlık için gerekli olan her türlü gelişmeye ev sahipliği yaptığını günümüze kadar ulaşan bilgiler doğrultusunda anlaşılmaktadır. Belh’in jeopolitik öneminden dolayı bu bölgede kurulan bütün devletler için vazgeçilmez bir yer olmuştur. Bu nedenle Belh şehri medeniyetlerin beşiği ve merkezi haline gelerek bölgede kurulan bütün medeniyetler Belh’i sahiplenmişlerdir. \u0000Belh şehrinin kuruluşu ve isimlendirilmesi ile ilgili farklı bilgiler mevcuttur. Bölgede yapılan kazı çalışmalarından anlaşıldığı üzere, Belh şehrinin kuruluşu milattan önce 2000’li yıllara kadar geri gitmektedir. Şehrin isimlendirilmesi ile ilgili bilgiler de farklı olmuştur. Belh şehri, Buhdi, Bahter, Belah, Berh, Ta-hia ve Belhika isimleri ile anılmıştır. \u0000Türk-İslam medeniyetinin merkezlerinden biri olan Horasan bölgesinde kurulan en önemli devletlerden biri Gazneliler devletidir. Gazneliler Horasan, Maveraünnehir ve kuzey Hindistan’da hakimiyet kurarak bölgenin İslamlaşmasına katkıda bulunmuşlardır. Gazneliler Horasan bölgesinde yer alan Belh şehrinin stratejik öneminden dolayı bu şehri ikinci başkent olarak kullanmışlardır. Dolayısıyla Gazneliler döneminde Belh’te geliştirilen el sanatları ve birçok mimari yapılar mevcuttur. Ancak Gazneliler döneminde yapılan eserlerin ana malzemesi kerpiç ve ahşap olduğundan dolayı bu eserlerin çoğu yıkılmış ya da tamamen tahrip olmuşlardır. Bu çalışmada, Belh’te Gaznelilerin kaybolan mirasını tarihi belgeler ışığında ortaya çıkararak Gazneliler döneminde Belh’te geliştirilen el sanatları ve mimari yapılar incelenmeye çalışılmaktadır.","PeriodicalId":442304,"journal":{"name":"Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi","volume":"114 4","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-12-18","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"138965035","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
引用次数: 0
TAMGA YAZI İLİŞKİSİ VE TÜRK KAĞANLIK YAZITLARINDA TAMGAÇILAR 土耳其卡汗王朝铭文中塔姆伽文字与塔姆伽奇斯文字之间的关系
Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi Pub Date : 2023-12-11 DOI: 10.56252/turktarars.1387896
Oder Kutluer
{"title":"TAMGA YAZI İLİŞKİSİ VE TÜRK KAĞANLIK YAZITLARINDA TAMGAÇILAR","authors":"Oder Kutluer","doi":"10.56252/turktarars.1387896","DOIUrl":"https://doi.org/10.56252/turktarars.1387896","url":null,"abstract":"Tamgalar Türklerin dünyayı algılama ve anlamlandırma biçimlerinde kullanılan ve tüm yönleri ile önemli bir kimlik unsurudur. Tamgalarla ilgili araştırmalarda birçok durumlarda Tamgaların Türk yaşamında geçirmiş olduğu evrelere dikkat edilmemektedir. Bu da Tamgaların farklı dönemleri için yapılan yorumlarda bir sıra uyumsuzluklara ve anokronizmalara sebep olmaktadır. Araştırmada ilk olarak Tamgaların Türk kültür hayatındaki yeri ve geçirdiği üç ayrı evredeki anlamları örnekler üzerinden ele alınmıştır. İkinci aşamada Tamgalarla ilişkili olan Tamgaçı mesleği ve onun Türk yaşamındaki yeri üzerinde durulmuştur. Bengi taşlarda geçen birçok adlar, tanımlamalar günümüzde yeni anlamları ile farklı şekillerde kullanılmaktadır. Bu sözcüklerden biri de yazıtlarda geçen “Tamgaçı” ifadesidir. Kelime, Türk Kağanlık yazıtlarında kullanıldığı dönemden günümüze kadar kullanılsa da, zaman içerisinde yerine göre farklı anlamları ifade etmiştir. Bunun sebebi de “Tamgaçı” sözcüğünün kökünü oluşturan “Tamga” kelimesinin Türkler arasında zamanla yazıyı ifade etmemesinden kaynaklanmaktadır. Tamga, Türkler arasında yazı olarak kullanımdan kaltığı için, Tamgaçılık da buna bağlı olarak yazı ile ilgili işleri icra eden meslek grubunu ifade eden bir kelime olmaktan çıkmış, yakın ve farklı anlamlar kazanmıştır. Türkbilim araştırmalarında “Tamgaçı” sözcüğü genel olarak “mühürdar, nişancı” şeklinde yorumlanmaktadır. Ancak bu açıklama kelimenin geçirdiği üçüncü evredeki anlamı üzerinden yapıldığını düşündüğümüz bir yaklaşımdır. İleri sürdüğümüz fikirler içerisinde “Tamgaçı” sözcüğünün Türk Kağanlık yazıtlarında kullanıldığı ve söz konusu dönemdeki anlamı üzerine yapılan geleneksel yoruma itiraz edilmiş, Türk Kağanlığı zamanındaki sosyal ve kültürel hayatına uygun özgün anlamı ortaya çıkarımaya çalışılmıştır. Bunu yaparken “Tamgaçı” sözcüğünün yazılı metinlerde ilk kullanıldığı yer olan Türk Kağanlık yazıtlarında ne anlamda kullanıldığı ve bir meslek grubu olarak Tamgaçıların hangi işleri icra ettikleri meselesi üzerinde durulacaktır. Aynı zamanda “Tamgaçı” sözcüğünün geçtiği ilgili metinlerin bağlamı incelenecek, yazıtlarda geçen diğer mesek grubu adlarının Tamgaçı mesleği ile olan bağlılığı dikkate alınacaktır. “Tamgaçı” sözcüğünün anlamlandırılması doğrudan dönemin Türkçesi ve yazıtlarda ifade edilen sosyal yapı dikkate alınarak yapılacaktır.","PeriodicalId":442304,"journal":{"name":"Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi","volume":"3 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-12-11","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"138981067","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
引用次数: 0
KUTSAL TOPRAKLAR’IN TÜRKLER TARAFINDAN FETHİNİN RUSYA’DAKİ YANSIMALARI: VASİLİY POZNYAKOV VE GEZİ NOTLARI 俄罗斯对土耳其人征服圣地的反思:VASSI SLY JOGEDY POZNYAKOV及其旅行笔记
Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi Pub Date : 2023-11-22 DOI: 10.56252/turktarars.1373187
Serkan Acar
{"title":"KUTSAL TOPRAKLAR’IN TÜRKLER TARAFINDAN FETHİNİN RUSYA’DAKİ YANSIMALARI: VASİLİY POZNYAKOV VE GEZİ NOTLARI","authors":"Serkan Acar","doi":"10.56252/turktarars.1373187","DOIUrl":"https://doi.org/10.56252/turktarars.1373187","url":null,"abstract":"İstanbul’un Türkler tarafından fethedilmesi hem Moskova Çarlığı’nı hem de Rus Kilisesi’ni derinden etkiledi. Moskova idaresi IV. İvan döneminde Kazan ve Astarhan hanlıklarını ele geçirince Rus İmparatorluğu’nun temelleri atıldı. Aynı asrın başlarında dünya siyasetinde de mühim gelişmeler görüldü. Doğu’da Osmanlılar Filistin ve Mısır’ı ele geçirirken Batı’da önemli reformlar yapıldı. Kurulan yeni dünya düzeninde Moskova Çarlığı ve Rus Kilisesi muasır bir ideolojiye ihtiyaç duydu. Bu bağlamda, Rus yayılmacılığının hız kazandığı XVI. yüzyılda Kudüs’e gönderilen Ruslardan biri de Vasiliy Poznyakov isimli tacir ve seyyahtı. Bu zat 1558-1560 yılları arasında İstanbul, İskenderiye, Kahire, Sina ve Kudüs’ü ziyaret ederek 1561’de Moskova’ya geri döndü. Günümüze kadar ulaşan gezi notlarını kaleme aldı ve Doğu dünyasındaki Ortodoks kiliselerine mensup ruhanilerle görüşüp fikir teatisinde bulundu. Ayrıca Filistin ve Mısır’ın Türkler tarafından ele geçirilişi hakkındaki tarihi olayları ve hikâyeleri not etti. Kudüs’teki gözlemlerini ayrıntılı biçimde yazarak bunların Ruslarla olan bağlantılarını betimledi. Vasiliy Poznyakov ve eseri Kutsal Topraklar’ın Türkler tarafından fethinin kuzeydeki yansımalarını anlamamız bâbında dikkat çekicidir.","PeriodicalId":442304,"journal":{"name":"Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi","volume":"23 ","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-11-22","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"139250670","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
引用次数: 0
TATAR AYDINLARINDAN LEBİB KARAN (1887-1964): HAYATI, FAALİYETLERİ VE FİKİRLERİ 列比卜-卡兰(1887-1964 年),鞑靼知识分子之一:生平、活动和思想
Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi Pub Date : 2023-11-17 DOI: 10.56252/turktarars.1368512
Can Karamanoğlu
{"title":"TATAR AYDINLARINDAN LEBİB KARAN (1887-1964): HAYATI, FAALİYETLERİ VE FİKİRLERİ","authors":"Can Karamanoğlu","doi":"10.56252/turktarars.1368512","DOIUrl":"https://doi.org/10.56252/turktarars.1368512","url":null,"abstract":"A. Lebib Karan (1887-1964), yetmiş yedi yıllık ömründe birçok önemli olaya şahit olmuş Kazanlı bir muhacir, doktor, şair ve yazardır. Çocukluk yılları Kazan taraflarında geçmiştir. İstanbul’a geldikten sonra Balkan Harbi ve Kurtuluş Savaşı’nda bulunmuştur. Vatanından ayrılmış olsa da Kazan ile olan alakasını muhafaza etmiş, yazılarının büyük bir kısmını Tatar kimliğinin korunmasına hasretmiştir. Karan, Kazan ve Orenburg’daki medrese tahsilinden sonra 1909 yılında eğitimine devam etmek için İstanbul’a gelmiş, burada Mekteb-i Tibbiye’de tahsilini tamamlamış ve doktorluk vazifesine başlamıştır. 1927’de Berlin’e gitmiş ve burada kurulan İdil-Ural İstiklal komitesinin faaliyetlerini desteklemiş, dönüşünde ise Süyümbike Kültür Cemiyeti’ni kurarak bu teşkilatın başkanlığını yapmıştır. Türk Yurdu ve Yaña Milli Yul mecmualarında makaleler yayımlayan Lebib Karan, yaptığı çalışmalar ile Türk-Tatarlara sesini duyurmayı ve hariçte Tatar dilini ve kültürünü yaşatmayı amaçlamış, bu amaçla bazı eserlerini Kazan Tatarcasıyla kaleme almıştır. Onun hayatı hakkında sınırlı sayıda da olsa makaleler kaleme alınmış olsa da fikirleri ve eserlerini ele alan kapsamlı bir çalışma yapılmamıştır. Bu çalışmanın 20. yüzyılın başında Türkiye’ye göç eden Tatar aydınlarının yeni vatanlarında yaşadıkları zorlukların ve beklentilerin anlaşılmasına küçük bir katkı sunacağı ümit edilmektedir.","PeriodicalId":442304,"journal":{"name":"Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi","volume":"22 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-11-17","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"139263250","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
引用次数: 0
ISPARTA İSTİKLAL MAHKEMESİNDE GÖRÜLMÜŞ BAZI CASUSLUK DAVALARI
Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi Pub Date : 2023-06-21 DOI: 10.56252/turktarars.1287946
Sebile YILDIZ AYBAK
{"title":"ISPARTA İSTİKLAL MAHKEMESİNDE GÖRÜLMÜŞ BAZI CASUSLUK DAVALARI","authors":"Sebile YILDIZ AYBAK","doi":"10.56252/turktarars.1287946","DOIUrl":"https://doi.org/10.56252/turktarars.1287946","url":null,"abstract":"İstiklal Mahkemeleri, Kurtuluş Savaşı sırasında asker kaçaklarını engellemek ve Büyük Millet Meclisi’nin otoritesini sağlamlaştırmak amacıyla kurulmuş olağanüstü yetkilere sahip mahkemelerdir. Bu mahkemeler Anadolu’nun çeşitli illerinde görev yapmışlar ve askerlikten firar, siyasi ve askeri casusluk ve vatana ihanet gibi oldukça önemli davalara bakmışlardır. İstiklal Mahkemelerinin ilk faaliyet döneminde Isparta bölgesinde de bir mahkeme kurulmuştur. Bu mahkeme Yunan ve İtalyan işgal sahası çevresinde kurulması ve ağırlıklı olarak bu işgallerin neticesinde ortaya çıkan suçlara bakması nedeniyle oldukça önemli bir mahkemedir. Isparta İstiklal Mahkemesinin faaliyetleri bu tarihi önemine rağmen yeterince incelenmemiştir. Bu eksikliğe ek olarak, Millî Mücadele’nin bugüne kadar çoğunlukla siyasi, askeri cephesi ve iç ayaklanmalar konusu işlenmiştir. Casusluk sorunları üzerinde de pek fazla durulmamıştır. Halbuki Kurtuluş Savaşı sırasında Türk ordusunun uğraştığı en önemli sorunlardan birisi işgalci güçler lehine gerçekleştirilen casusluk faaliyetleridir. Dolayısıyla Kurtuluş Savaşı sürecinde İstiklal Mahkemeleri siyasi ve askeri casusluğa karıştığı iddia olunan birçok kişinin davaları ile ilgilenmiştir. Bu makalede İstiklal Mahkemesine verilen casusluk suçlarının Isparta İstiklal Mahkemesinde görülmüş olanları, Türk vatandaşı oldukları halde Yunan ordusunda Türklere karşı silah kullanmak yoluyla ihanette bulunanların, Yunan tebaasından olup Türk ordusunun içine sızarak casusluk yapmaya çalışanların İstiklal Mahkemesindeki yargılanmaları ve aldıkları cezalar değerlendirilmeye çalışılmıştır. Bu değerlendirmeler yapılırken, TBMM Arşivi’nden yararlanılarak daha önce yayınlanmamış yargılama tutanakları kullanılmıştır. Çalışmanın bu özelliği nedeniyle Millî Mücadele tarihi literatürüne önemli bir katkı yapması beklenmektedir.","PeriodicalId":442304,"journal":{"name":"Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi","volume":"61 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-06-21","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"125065563","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
引用次数: 0
SİBİR HANLIĞI KRONİKLERİ: I YESİPOV KRONİĞİ-II STROGANOV KRONİĞİ-III REMEZOV KRONİĞİ KİTAP TANITIMI
Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi Pub Date : 2023-06-21 DOI: 10.56252/turktarars.1287094
Salise Hilal Ergün
{"title":"SİBİR HANLIĞI KRONİKLERİ: I YESİPOV KRONİĞİ-II STROGANOV KRONİĞİ-III REMEZOV KRONİĞİ KİTAP TANITIMI","authors":"Salise Hilal Ergün","doi":"10.56252/turktarars.1287094","DOIUrl":"https://doi.org/10.56252/turktarars.1287094","url":null,"abstract":"Güneybatı Sibirya bölgesi XVI. yüzyıl boyunca Türk-Moğol ve Fin-Ogur kavimlerinin kadim yurtlarından biri olmuştur. Cengiz Han tarafından teşkil olunan Türk-Moğol Devleti’nin varlığıyla bu bölgede yeni bir Türk devleti olan Sibir Hanlığı kurulmuştur. Bu hanlık hakkında elde edilen veriler aslen Rus kaynaklarına dayanmakla birlikte gerek Rus gerekse Türk tarihi bakımından kıymete haizdir. \u0000Sibir Kronikleri (Sibirskie Letopisi) birçok müellif tarafından neşredilmiş olan el yazma eserlerdir. Söz konusu kroniklerde genel itibariyle Türk hanlıklarına yapılan seferler, bu seferlerden elde edilen fayda, yağma ve ganimetler, Sibir Hanı Küçüm ile Don-Volga atamanı Yermak’ın uzun soluklu mücadelesi, başkent Sibir (İsker)’in işgali ve nihayetinde Türk yurtlarının Rus hâkimiyetine geçiş süreci kronolojik olarak anlatılmaktadır. \u0000Türk tarihi çalışmalarında ana kaynak hüviyeti taşıyan bu el yazma eserler Fatih Ünal, Murat Özkan, Mesut Karakulak, Zafer Sever ve Harun Arslantürk tarafından Rusçadan Türkçeye tercüme edilerek notlandırılmıştır. Sibir Hanlığı Kronikleri serisi Yesipov Kroniği, Stroganov Kroniği ve Remezov Kroniği olmak üzere üç ayrı kitap halinde yayınlanmıştır. Çalışmalar, okura ana metnin tercüme ve notlandırılmasından ziyade ayrıca çalışmanın muhtevasına ve kaynaklarına dair kapsamlı bir ön hazırlık sunmaktadır. Tanıtımı yapılmakta olan Sibir Hanlığı Kronikleri serisi daha yalın ve anlaşılabilir olması amacıyla ayrı ayrı incelenecektir.","PeriodicalId":442304,"journal":{"name":"Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi","volume":"289 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-06-21","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"122781965","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
引用次数: 0
HERÂT’TAN YÜKSELEN IŞIK KERT HANEDANLIĞI (SİYASİ TARİHLERİ 643-791/1245-1389)
Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi Pub Date : 2023-06-21 DOI: 10.56252/turktarars.1295693
L. Özer
{"title":"HERÂT’TAN YÜKSELEN IŞIK KERT HANEDANLIĞI (SİYASİ TARİHLERİ 643-791/1245-1389)","authors":"L. Özer","doi":"10.56252/turktarars.1295693","DOIUrl":"https://doi.org/10.56252/turktarars.1295693","url":null,"abstract":"2020 yılında Erzurum Teknik Üniversitesi Öğretim Üyelerinden Derya Coşkun tarafından hazırlanan “Herât’tan Yükselen Işık Kert Hanedanlığı (Siyasi Tarihleri 643-791/1245-1389)” isimli çalışma 13. Yüzyılın ortalarından itibaren İlhanlı Devleti’ne tabii bulunan Kert Hanedanlığı ve bu hanedanlığın Herât ve dolaylarındaki idaresini ele almakta, söz konusu hanedanlığın İlhanlı devleti bünyesindeki siyasi faaliyetlerini konu edindiği gibi bağımsızlığın elde ediliş sürecinde meydana gelen faaliyetleri de gözler önüne sermektedir.","PeriodicalId":442304,"journal":{"name":"Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi","volume":"1 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-06-21","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"131059987","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
引用次数: 0
AVRUPALI SEYYAHLARIN İZLENİMLERİYLE 19. YÜZYILDA BATI TÜRKİSTAN'DA "TÜRK MİSAFİRPERVERLİĞİ"
Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi Pub Date : 2023-06-21 DOI: 10.56252/turktarars.1295457
Gülcan Memi̇ş
{"title":"AVRUPALI SEYYAHLARIN İZLENİMLERİYLE 19. YÜZYILDA BATI TÜRKİSTAN'DA \"TÜRK MİSAFİRPERVERLİĞİ\"","authors":"Gülcan Memi̇ş","doi":"10.56252/turktarars.1295457","DOIUrl":"https://doi.org/10.56252/turktarars.1295457","url":null,"abstract":"Gelenek ve görenekler, Türk kültürünü şekillendiren başlıca yapı unsurlarıdır. 19. yüzyılda Batı Türkistan’a yolculuk eden Avrupalı seyyahlar, bu yapı taşlarından biri olan misafirperverlik geleneğine tanık oldular. Misafir oldukları Kazak, Kırgız, Özbek, Türkmen gibi Türk toplumlarında misafirperverliğe özgü gelenek ve görenekleri kendi bakış açılarına göre seyahatnamelerine aktardılar. Genellikle Türk misafirperverliğine özgü karşılama biçimlerine, misafirlerini ağırlandıkları mekanlara, yemek ikramlarına ve bu geleneklerle bütünleşen geleneklere yer verdiler. Zira seyahatleri sırasında bu gelenek çerçevesinde yabancı olmalarına bakılmaksızın samimiyetle ve koşulsuz bir şekilde kabul edilmekteydiler. Çadır, ev veya köy evleri onların ağırlandıkları başlıca mekânlardı. Bu yerlerde misafirler için özel hazırlanan yemeklerin yanı sıra yemek kültürünü şekillendiren gelenekler ve sofra adabı kuralları seyyahların dikkatlerini çeken başlıca hususlardı. Seyyahların Türk misafirperverliğini oluşturan geleneklere dair bu canlı tasvirleri, Batı Türkistan’ın sosyo-kültürel yapısının aydınlanmasına katkı sunacaktır. \u0000Bu makalede, pek çok Avrupalı seyyahın seyahatnamelerindeki misafirperverlik geleneğine özgü anlatımlarından yola çıkılarak 19. yüzyılda Batı Türkistan’daki Türk misafirperverliğinin uygulanmasına özgü gelenek, örf ve âdetlerin genel bir çerçevesinin çizilmesi sağlanacaktır. Bununla birlikte 19. yüzyılda Batı Türkistan’da misafir ağırlama geleneklerinin geçmişle olan kültürel bağı vurgulanacaktır. Özellikle de 19. yüzyılda Batı Türkistan’da giden Avrupalı seyyahların misafir olarak nasıl ağırlandığı sorusuna cevap bulunmaya çalışılacaktır.","PeriodicalId":442304,"journal":{"name":"Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi","volume":"58 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-06-21","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"131997685","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
引用次数: 0
KIRGIZİSTAN SOVYET SOSYALİST CUMHURİYETİNDE BUĞDAY KRİZİ
Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi Pub Date : 2023-05-28 DOI: 10.56252/turktarars.1272303
Füsun Kara
{"title":"KIRGIZİSTAN SOVYET SOSYALİST CUMHURİYETİNDE BUĞDAY KRİZİ","authors":"Füsun Kara","doi":"10.56252/turktarars.1272303","DOIUrl":"https://doi.org/10.56252/turktarars.1272303","url":null,"abstract":"Sovyet iktidarının kurulduğu ilk dönemlerde Kırgızistan bölgesinin büyük bir kısmını, göçebe ve yarı göçebe halk oluşturmaktaydı. Kırgız halkının yerleşik yaşama geçmesi Bolşevik İhtilâli ile birlikte başladı. \u0000Sovyet hükümeti hâkim olduğu bölgelerde yerleşik iskân politikası uygulayarak iktidarını güçlendirme politikası izledi. Sovyet komitesinin 1931 yılında yaptığı bir toplantı sonucunda Kırgızların bütünü ile yerleşik hayata geçirilmesine karar verildi. Yerleşik hayata geçirme zorla kolektifleştirme eşliğinde yapıldı \u0000Kırgızistan’da kolektifleştirme ve yerleşik hayata geçirme işleri, Kırgızların sosyal ekonomik ve kültürel işleri hesaba katılmadan yapılıyordu. Yerleşim için seçilen bazı bölgelerde hayvanlar için otlak, su kaynakları, sulama imkânları ve buna benzer detaylara önem verilmemişti. Stalin iç ve dış zorlukları yenmek için yeni ekonomi politikasından vazgeçerek ülkeyi hızla sanayileştirme ve zorla kitlesel kolektifleştirme yolunu seçti. \u0000Ülkenin öncelikle buğdaya ihtiyacı vardı. Buğdaysız sanayileşme yapılamazdı. Kırgızistan’ın ilk planda buğday hayvan ve yün hazırlaması, güneyde ise pamuk üretimini yükseltmesi gerekiyordu. Döviz, buğday karşılığında alınıyordu. Bu doğrultuda Kırgız halkı buğday ekimi için kullanıldı. Dünya ekonomik krizinin patlamasıyla beraber buğday fiyatları düştü. \u0000Açlığa dayanamayan insanlar daha olgunlaşmamış buğday başaklarını toplayarak hayatta kalma mücadelesi verdi. Sovyet Rus komisyonunun kararına göre kulak adı altında en verimli çiftçiler tasfiye edildi. Bu çiftçilerin hayvan, ev, araç ve buğdaylarına el konularak, kolhoza veridi.1932-1933 de özellikle buğday ekilen bölgelerde yaşanan kitlesel açlıkta, köy fertlerinin hepsinin öldüğü vakalar yaşandı. \u0000Bu çalışmada Sovyet Rusya döneminde göçebe halklara uygulanan zorunlu iskân politikasının baskıya dayalı ve yersiz yapılması ülkenin tarım ihtiyacını karşılamak amacıyla Kırgız ve diğer Türk halklarının ekonomik anlamda desteklemeden kullanılması, göçebe ve yarı göçebe yaşam tarzına alışkın olan Kırgız halkının yaşam mücadelesi kaleme alınacaktır.","PeriodicalId":442304,"journal":{"name":"Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi","volume":"8 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-05-28","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"128504989","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
引用次数: 0
UKRAYNA’NIN TARİHÎ KÖKENLERİ: KİEV KNEZLİĞİ’NDEN KIRIM HANLIĞI’NA
Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi Pub Date : 2023-05-10 DOI: 10.56252/turktarars.1260916
Serkan Acar
{"title":"UKRAYNA’NIN TARİHÎ KÖKENLERİ: KİEV KNEZLİĞİ’NDEN KIRIM HANLIĞI’NA","authors":"Serkan Acar","doi":"10.56252/turktarars.1260916","DOIUrl":"https://doi.org/10.56252/turktarars.1260916","url":null,"abstract":"Tarihî kaynaklarda Ukrayna adına yapılan ilk atıf XII. yüzyıla aittir. Zamanla siyasî bir teşekkülü işaret eden Ukrayna günümüzde en eski Slav devletinin tarihî mirası üzerinde varlığını sürdürmektedir. Başlangıç aşamasında hem Rusların hem de Ukrayinlerin ortak devleti Kiev Knezliği idi. Bu ilk devlet sonradan bölünerek parçalara ayrıldı. XIII. yüzyıl ilk yarısında başlayan Moğol istilası Slav dünyasının neredeyse tamamını etkiledi. Altın Orda döneminin sonlarında Moskova Knezliği’nin yükselmeye başlaması ile birlikte Ruslar tedricen güç kazandılar. Lehistan ve Macaristan ile etkileşim halinde olan Ukrayna ise daha farklı bir gelişim süreci yaşadı. Özellikle Batı Ukrayna sahasında Katolik inancının yaygınlık kazanmasıyla birlikte Rus-Ukrayin ayrışması giderek daha belirgin bir hâl aldı. Ruslar Ukrayna’yı da içine alan büyük bir imparatorluk kurmayı başarsalar da Ukrayin kimliği hiçbir zaman silinmedi. Bu yazıda Ukrayna’nın ortaya çıkışı ve tarihi arka planı ele alınmıştır.","PeriodicalId":442304,"journal":{"name":"Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi","volume":"45 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-05-10","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"128338957","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
引用次数: 0
0
×
引用
GB/T 7714-2015
复制
MLA
复制
APA
复制
导出至
BibTeX EndNote RefMan NoteFirst NoteExpress
×
提示
您的信息不完整,为了账户安全,请先补充。
现在去补充
×
提示
您因"违规操作"
具体请查看互助需知
我知道了
×
提示
确定
请完成安全验证×
相关产品
×
本文献相关产品
联系我们:info@booksci.cn Book学术提供免费学术资源搜索服务,方便国内外学者检索中英文文献。致力于提供最便捷和优质的服务体验。 Copyright © 2023 布克学术 All rights reserved.
京ICP备2023020795号-1
ghs 京公网安备 11010802042870号
Book学术文献互助
Book学术文献互助群
群 号:604180095
Book学术官方微信
小红书