{"title":"Kształcenie całożyciowe w perspektywie Europejskiego programu na rzecz umiejętności","authors":"E. Kula, Marzena Pękowska","doi":"10.12775/ed.2022.013","DOIUrl":"https://doi.org/10.12775/ed.2022.013","url":null,"abstract":"\u0000 \u0000 \u0000W ostatnich latach znaczenia nabiera idea kształcenia cało- życiowego. Dynamicznie zmieniający się rynek pracy, wyzwania związane z rosnącym wykorzystaniem technologii i automatyzacją pracy mają wpływ na zatrudnienie oraz sektory gospodarki. Dlatego jednym z priorytetów edukacji ustawicznej jest zwiększenie udziału osób dorosłych w kształceniu i szkoleniu. Niniejsze opracowanie prezentuje nowy program na rzecz umiejętności ogłoszony przez Komisję Europejską w 2020 roku. Europejski program na rzecz umiejętności, służący zrównoważonej konkurencyjności, sprawiedliwości społecznej i odporności jest odpowiedzią na potrzebę rozwijania przez dorosłych nowych umiejętności potrzebnych w świecie coraz szybciej zachodzących zmian. W artykule dokonano analizy problematyki dotyczącej dynamiki ewolucji znaczenia idei uczenia się przez całe życie. Podjęto także rozważania na temat polityki edukacyjnej w kontekście realizowania jej koncepcji w praktyce oświatowej. \u0000 \u0000 \u0000 \u0000 \u0000 \u0000 \u0000 \u0000 \u0000 \u0000","PeriodicalId":435271,"journal":{"name":"Edukacja Dorosłych","volume":"23 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-06-05","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"125195915","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Kształcenie niemedycznego opiekuna osoby starszej – kompetencje i cechy opiekuna","authors":"Agata Chabior","doi":"10.12775/ed.2022.014","DOIUrl":"https://doi.org/10.12775/ed.2022.014","url":null,"abstract":"\u0000 \u0000 \u0000Artykuł ma charakter teoretyczno-badawczy, jego celem jest dążenie do określenia optymalnych warunków funkcjonowania ludzi starzejących się i starych w środowisku społecznym i środowisku ich życia przy wykorzystaniu ich zasobów do działania i rozwoju w starości. To wskazanie warunków, czynników i działań sprzyjających, wspomagających starzenie się pomyślne. W badaniach założono, że w działaniach wspomagania seniorów w pomyślnym starzeniu się chodzi o stworzenie ram dobrze realizowanej opieki z jednoczesnym dookreśleniem wszelkich czynników wpływających na jej efektywność, w tym warunków i okoliczności, w których przebiega wraz z cechami i kompetencjami osoby ją sprawującej – opiekuna osoby starszej. \u0000 \u0000 \u0000 \u0000 \u0000 \u0000 \u0000 \u0000 \u0000 \u0000","PeriodicalId":435271,"journal":{"name":"Edukacja Dorosłych","volume":"231 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-06-05","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"115583805","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Senior education as a form of prevention from social exclusion","authors":"Kateřina Krupková, V. Bělík, B. Nováková","doi":"10.12775/ed.2022.017","DOIUrl":"https://doi.org/10.12775/ed.2022.017","url":null,"abstract":"\u0000 \u0000 \u0000 \u0000The article emphasizes the importance of senior education being a form of prevention from social exclusion. The first part is dedicated to basic terminology and the opportunities in senior education within the Czech Republic are also being defined. Particular attention is devoted to the risks associated with the period of the Covid-19 pandemic when the risk of social exclusion increased due to the impossibility of interaction with others, so the seniors often became a neglected group in social isolation. \u0000 \u0000 \u0000 \u0000 \u0000 \u0000 \u0000 \u0000 \u0000 \u0000 \u0000 \u0000 \u0000 \u0000","PeriodicalId":435271,"journal":{"name":"Edukacja Dorosłych","volume":"44 10","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-06-05","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"134231319","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"SpołeczeńStwo wiedzy – nieobecna kategoria andragogiki","authors":"Mieczysław Malewski","doi":"10.12775/ed.2022.011","DOIUrl":"https://doi.org/10.12775/ed.2022.011","url":null,"abstract":"\u0000 \u0000 \u0000W artykule wskazuje się, że wraz z cywilizacyjnym rozwojem spo- łeczeństwa zmieniały się jego epistemologiczne fundamenty. Tworzyły je kolejno: mądrość, wiedza i informacja. Autor analizuje proces przejścia od społeczeństwa wiedzy do społeczeństwa informacyjnego i zastanawia się nad skutkami, jakie zwrot ten ma dla edukacji dorosłych. \u0000 \u0000 \u0000 \u0000 \u0000 \u0000 \u0000 \u0000 \u0000 \u0000 \u0000","PeriodicalId":435271,"journal":{"name":"Edukacja Dorosłych","volume":"79 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-06-05","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"133357749","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Osądzanie refleksyjne – tutorzy i tutees na temat trudnych poznawczo problemów","authors":"Anna Perkowska-Klejman","doi":"10.12775/ed.2022.006","DOIUrl":"https://doi.org/10.12775/ed.2022.006","url":null,"abstract":"\u0000 \u0000 \u0000Niniejszy artykuł prezentuje badania przeprowadzone w celu uzyskania odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób tutorzy (nauczyciele akademiccy) i tutees (studenci) formują osądy na temat kilku trudnych poznawczo problemów. W badaniu skoncentrowano się na opisie intelektualnych procedur stosowanych w refleksyjnym osądzaniu tutorów i tutees. Rozstrzygano, na ile jest to myślenie na poziomie prerefleksyjnym, quasirefleksyjnym i refleksyjnym. Podczas badania tutorzy i tutees byli postawieni wobec kilku niejednoznacznych tematów i mieli za pomocą krótkich odpowiedzi ustosunkować się do własnych źródeł poznania, przekonań i wiedzy. Badanym zadawano serię pytań skoncentrowanych wokół pięciu tematów, np. stosowania leków w terapii zaburzeń psychicznych; przyczyn alkoholizmu. Badania zostały przeprowadzone za pomocą pisemnego kwestionariusza zainspirowanego Wywiadem osądzania refleksyjnego (Reflective Judgment Interwiew), opracowanego przez King i Kitchener w oparciu o Model osądzania refleksyjnego. Model zakłada trzy stadia myślenia: prerefleksyjne, quasirefleksyjne i refleksyjne, podzielone na siedem etapów. Analiza wyników badań pozwoliła ustalić m.in. to z jakich źródeł korzystają badani uzasadniając swe sądy, na ile są pewni swojej wiedzy, czy dopuszczają inne punkty widzenia. Tutorzy najczęściej prezentowali stadium refleksyjne, a tutees stadium quasi-refleksyjne. Ustalono jednak, że poziom refleksyjności niektórych badanych spośród tutees zmieniał się w zależności od rozważanego zagadnienia, natomiast w grupie tutorów nie zaobserwowano istotnych różnic w myśleniu reflek- syjnym po zmianie tematu. Dodatkowe analizy z uwzględnieniem płci i kierunku studiów nie wykazały znaczących różnic międzygrupowych w myśleniu studentów. Badani tutorzy i tutees okazali się grupą niezwykłą, kompetentną i wyrafinowaną w zakresie rozwiązywania trudnych poznawczo problemów. Rekomendowane jest zindywidualizowane podejście do edukacji studentów poprzez stosowanie metody tutoringu. \u0000 \u0000 \u0000","PeriodicalId":435271,"journal":{"name":"Edukacja Dorosłych","volume":"1 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-10-27","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"131948286","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"O andragogu","authors":"Józef Kargul","doi":"10.12775/ed.2022.003","DOIUrl":"https://doi.org/10.12775/ed.2022.003","url":null,"abstract":"\u0000 \u0000 \u0000Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej na potrzeby rynku pracy zleca przygotowanie informacji o poszczególnych zawodach. W ar- tykule przedstawiam uwagi, jakie mi się nasunęły po przestudiowaniu publikacji INFORMACJA O ZAWODZIE Andragog (235101), która powstała w ramach projektu Rozwijanie, uzupełnianie i aktualizacja informacji o zawodach oraz jej upowszechnianie za pomocą nowoczesnych narzędzi komunikacji – INFODORADCA+, a została współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego (zob. strona internetowa projektu INFODORADCA+. Pobrane z: http://www.infodorad- ca.edu.pl/pdf/235101_Andragog.pdf (Dostęp: 21.08.2021). W tym opracowaniu – zauważyłem wiele uchybień, które szczegółowo przedstawiam w tekście pod powyższym tytułem. \u0000 \u0000 \u0000","PeriodicalId":435271,"journal":{"name":"Edukacja Dorosłych","volume":"2006 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-10-27","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"123769662","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Międzypokoleniowe uczenie się","authors":"M. Muszyński","doi":"10.12775/ed.2022.005","DOIUrl":"https://doi.org/10.12775/ed.2022.005","url":null,"abstract":"\u0000 \u0000 \u0000Międzypokoleniowe uczenie się może mieć charakter nieformalny oraz pozaformalny. W pierwszym przypadku odbywa się wewnątrz rodziny, jak też i poza nią. Natomiast w drugim przypadku przyjmuje postać różnych edukacyjnych programów międzypokoleniowych. Problematyka podjętych badań dotyczy nieformalnego wymiaru międzypokoleniowego uczenia się. Głównym celem było rozpoznanie pozycji, z jakiej osoby starsze kierują swój przekaz do innych pokoleń, identyfikacja zakresu i siły tego przekazu oraz tego, czym wyróżnia się przekaz międzygeneracyjny w późnej dorosłości. Badanie osadzone zostało w paradygmacie konstrukcjonistycznym i metodologii teorii ugruntowanej. Do gromadzenia danych wykorzystana została technika wywiadu częściowo strukturyzowanego. Materiał empiryczny stanowiło 37 nagranych wywiadów z osobami powyżej siedemdziesiątego roku życia (21 kobiet i 16 mężczyzn). Dobór kolejnych przypadków miał charakter teoretyczny. Wyniki przeprowadzonych analiz wykazały, że osoby starsze kierują swój przekaz do różnych pokoleń z dwóch jakościowo odmiennych pozycji – znaczących innych oraz tradycyjnych autorytetów. W przypadku znaczących innych zakres przekazu jest niewielki, ale za to duża jest siła jego oddziaływania. Przekaz formułowany z pozycji tradycyjnych autorytetów ma relatywnie niski zakres i siłę oddziaływania. Wyniki badań pokazują, że międzypokoleniowe uczenie się może zachodzić w obu kierunkach – od generacji starszej do młodszej i od młodszej do starszej, choć z drugiej strony silnie dokumentuje się zjawisko zaimpregnowania inaczej zamknięcia się na przekaz międzygeneracyjny przez osoby z różnych pokoleń. To, co pojawia się w przekazie osób starszych a jest raczej niespotykane na wcześniejszych etapach życia to komunikaty o uniwersalnym przesłaniu do anonimowego i bezosobowego odbiorcy. \u0000 \u0000 \u0000","PeriodicalId":435271,"journal":{"name":"Edukacja Dorosłych","volume":"50 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-10-27","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"115114900","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Badanie i analiza potrzeb szkoleniowych w nauczaniu języka obcego osób dorosłych. Przegląd literatury, przykłady, procedury, badania","authors":"Karolina Zioło-Pużuk","doi":"10.12775/ed.2022.007","DOIUrl":"https://doi.org/10.12775/ed.2022.007","url":null,"abstract":"\u0000 \u0000 \u0000Artykuł skupia się na przedstawieniu przeglądu literatury dotyczącej badania potrzeb szkoleniowych osób dorosłych w zakresie nauczania języków obcych na kursach języka specjalistycznego i ogólnego oraz jest on próbą opisania podstawowych zagadnień dotyczących tego typu badań, tj. pojęcia potrzeby, procedury działania oraz analizy otrzymanych wyników. Badanie potrzeb obejmujące nie tylko zagadnienia językowe, ale także style uczenia się, doświadczenie edukacyjne, role i funkcje społeczne, jakie spełnia uczący się i w jakich będzie używał języka, pozwala na stworzenie optymalnego programu nauczania, dostosowanego do potrzeb jednostki, grupy oraz instytucji edukacyjnej. Autorka przedstawia różnorodne podejścia do opisu potrzeb i ich badania ze względu na punkt widzenia osoby badającej oraz cel analizy. W artykule postuluje się zwrócenie większej uwagi na analizę potrzeb poprzedzającą kursy języka ogólnego. Jako przykład przedstawiono analizę potrzeb przeprowadzoną podczas kursu prowadzonego na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Artykuł może stać się inspiracją dla nauczycieli do projektowania badania potrzeb na wszystkich etapach kursu językowego, gdyż syntetycznie prezentuje zagadnienia, jakie badacz-nauczyciel powinien wziąć pod uwagę, aby otrzymane wyniki były pomocne w dalszej pracy dydaktycznej. \u0000 \u0000 \u0000","PeriodicalId":435271,"journal":{"name":"Edukacja Dorosłych","volume":"56 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-10-27","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"134562132","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
Martyna Pryszmont, Hanna Achremowicz, Roksana Pilawska-Gronostaj, Kamila Wylęgły
{"title":"Experiencing culture of everyday life by international exchange students. Perspective of arts-based research","authors":"Martyna Pryszmont, Hanna Achremowicz, Roksana Pilawska-Gronostaj, Kamila Wylęgły","doi":"10.12775/ed.2022.008","DOIUrl":"https://doi.org/10.12775/ed.2022.008","url":null,"abstract":"\u0000 \u0000 \u0000The text is an attempt to introduce and initiate a research project which focuses on experiencing the culture of daily living by international exchange students. The authors present major theoretical reflections on the issues of experience and culture of everyday life; they also characterize the community of student– participants of international exchange programs. (Re)cognition and understanding of experience is a methodological challenge, especially in regard to dialogue-oriented intercultural education. The authors decided to explore the issue, using arts-based research. In this model, the role of researchers-facilitators is to introduce the respondents into the research process by inviting them to participate in joint activities focusing on cognitive, artistic, social, and educational objectives. Such participation and cooperation are supposed to result in generating critical knowledge necessary to improve the respondents’ daily life. In the last part of the text, the authors conduct an initial analysis of the selected international exchange programs. The goal of the characteristics of ERASMUS, ISEP, AIESEC, CEEPUS programs is to outline the official objectives and priorities assigned to formal education. In this perspective, when planning their original research, the authors asked the following question: How are these priorities present, as complementary to non-formal education, in experiencing the culture of everyday life by exchange students? \u0000 \u0000 \u0000","PeriodicalId":435271,"journal":{"name":"Edukacja Dorosłych","volume":"85 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-10-27","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"116103324","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Komunikat z badań realizowanych w ramach międzynarodowego projektu badawczego DANUBE","authors":"Joanna Wnęk-Gozdek, Anna Włoch, Łukasz Tomczyk","doi":"10.12775/ed.2022.009","DOIUrl":"https://doi.org/10.12775/ed.2022.009","url":null,"abstract":"\u0000 \u0000 \u0000Dynamiczne zmiany zachodzące we współczesnych społeczeństwach, związane z postępującymi procesami globalizacyjnymi, wymuszają wśród dorosłych konieczność poszerzania i uzupełniania posiadanej wiedzy. Dorośli w europejskich społeczeństwach muszą wykazać się gotowością do uczenia się, stałego podnoszenia własnych kwalifikacji, a niekiedy do przekwalifikowania się i uczenia się czegoś nowego. Inwestowanie w edukację także wśród dorosłych wpisuje się w realizację koncepcji „Europy wiedzy” oraz „uczenia się przez całe życie”. Instytucje Unii Europejskiej, respektując odmienność i niezależność narodowych systemów oświaty, jedyne działania, jakie podejmują w zakresie edukacji, to wspieranie jej rozwoju na wszystkich szczeblach. W ostatniej dekadzie szczególnie istotne okazało się wspieranie ze strony instytucji unijnych edukacji dorosłych w krajach UE. \u0000 \u0000 \u0000","PeriodicalId":435271,"journal":{"name":"Edukacja Dorosłych","volume":"26 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-10-27","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"130689545","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}