Dünya İnsan Bilimleri Dergisi最新文献

{"title":"Ülkelerin Gelir Düzeyleri ve Ağa Hazırlık Endeksi Bileşenlerinin: Dijital Göçmen Yaşlı Bireylerin Internet ve Sosyal Medya Kullanımlarına Etkileri","authors":"Zehra ALAKOÇ BURMA, Asena Ayça ÖZDEMİR","doi":"10.55543/insan.1356413","DOIUrl":"https://doi.org/10.55543/insan.1356413","url":null,"abstract":"Dünya Ekonomik Formu 2022 yılı “Küresel Bilgi Teknolojileri” Raporunu yayınladı. Her yıl farklı bir tema ile yayımlanan raporun bu yılki teması \"Yeni dijital çağa adım atmak - Dijital yerliler dünyayı nasıl ve neden değiştirecek?\" tir. Raporda dijital çağ ve dijital yerliler kavramları öne çıkmaktadır. Bizde bu çalışmamızda ilgili raporu ve temasını ele alarak; önce dijital yerli, dijital göçmen ve dijital uçurum (dijital bölünme) kavramlarını ele aldık. Sonra 65 yaş ve üzeri dijital göçmenlerin yeni dijital çağda ne durumda oldukları, dijital çağın 65 yaş ve üzeri dijital göçmenlere dünyalarını değiştirme arayışında nelerin rehberlik ettiğini ve onların yeniçağda bilişim teknolojilerini facebook, Instagram ve messenger için sosyal medya alanında kullanmaya ne kadar hazır oldukları ve ne kadar kullanabiliyor? olduklarını ve bunlara etki eden faktörleri ülkemiz ve küresel dünya ülkeleri açısından ele aldık. Bu çalışmada küresel iki rapor kullanılmıştır. Birincisi, Dünya Ekonomik Forumu tarafından 2001 yılından beri her yıl yayımlanan ve bilişim teknolojilerinin bir ülke içinde kullanımına dair bir performans analizi ve ülkelerin bilgi ve iletişim teknolojilerini (BİT) kullanmaya hazırlıklı olma düzeylerini karşılaştırmalı olarak ölçen “Küresel Bilgi Teknolojileri” raporunun 131 ülke için 58 göstergeden oluşan Ağa Bağlı Hazırlık Endeksi (AHE) bileşenlerinin 2022 yılı değerleri. İkincisi ise; dünya genelinde dijital ve sosyal medya kullanımı, mobil penetrasyon, internet kullanımı, sosyal medya platformları kullanıcı istatistikleri, e-ticaret, e-oyun ve mobil uygulama indirmeleri gibi birçok veriyi içeren WeareSocial ve MeltWater tarafından hazırlanan dünyanın dijital ağ davranışlarına ilişkin temel rehber niteliğinde olan “Dijital 2023-Küresel Genel Bakış” raporu. Bu çalışmanın amacı; AHE’nın 2022 yılında 131 ülke için yayınlanan raporundan; 59 ülke için hesaplanan AHE nın 58 göstergesinin 15 bileşeni ile “Dijital 2023” raporunun aynı 59 ülke için nüfus, yaşa göre nufüs bilgileri, GSYİH, nüfusun internet ve sosyal medya kullanım gibi değerler/oranlarının 65 yaş ve üzeri yaşlı bireylerin demografik profili (yaşa ve cinsiyete göre facebook, Instagram ve Messenger) değerlerinin AHE indeks değerleri ile arasındaki ilişkileri açıklamaktır. Grup karşılaştırmaları için Kruskal Wallis, Mann Whitney U test kullanılırken, doğrusal ilişkiler için Spearman Rho korelasyon katsayıları hesaplanmış ve 65 yaş ve üzeri META kullanım oranlarını etkileyen değişkenler Çoklu Lineer Regresyon ile incelenmiştir. Elde edilen bulgular sonucunda 65 yaş ve üzeri bireylerin sosyal medya kategorilerindeki kullanımlarında temel değişkenin yaş ve ınternete erişebiliyor olmak değil; gelir durumu, eğitim, kırsalda yaşama, cinsiyet ve cinsiyete göre de farklılıklar içeren faktörlere de bağlı olduğu tespit edilmiştir.","PeriodicalId":304525,"journal":{"name":"Dünya İnsan Bilimleri Dergisi","volume":"69 8","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-10-25","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"134973222","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}

{"title":"Olmayanı Okumamak - İlk Türk Matbaası Üzerine","authors":"Sümeyra Çalişkan","doi":"10.55543/insan.1219028","DOIUrl":"https://doi.org/10.55543/insan.1219028","url":null,"abstract":"Osmanlı İmparatorluğu’nun gerileme anlatısı çerçevesinde ele alınıp değerlendirilen matbaa’nın Avrupa’nın aksine oldukça geç bir tarihte tesis edilmesi, son yıllarda “gerileme paradigması”nı tadil çerçevesinde yeniden değerlendirilmiştir. Bu değerlendirme birçok profesyonel tarihçinin ittifak ettiği “talep yokluğu” açıklamasına dayanmıştır. Bu çalışma bu yaklaşım çerçevesindeki tezleri değerlendirmeye odaklanmış, bütün tezler ele alınmamıştır. Değerlendirme neticesinde açıklamaya farklı bir perspektiften bakmanın gerekliliği düşüncesine ulaşılmıştır. Bilimsel hakikatin ortaya koyulmasının akademik hiyerarşiyle ilgisi olmadığı bilgeliğinden hareket edilerek tezler ve söylemlere yönelik değerlendirmede bulunulmuştur.","PeriodicalId":304525,"journal":{"name":"Dünya İnsan Bilimleri Dergisi","volume":"22 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-07-23","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"121556703","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}

{"title":"TBMM 13, 15 ve 16. Dönem Milletvekili Nilüfer Gürsoy’un Meclisteki Faaliyetleri","authors":"Melike Çeli̇k, Neslihan Altuncuoğlu","doi":"10.55543/insan.1301846","DOIUrl":"https://doi.org/10.55543/insan.1301846","url":null,"abstract":"27 Mayıs 1960 Askeri Müdahalesinin ardından, Türkiye’de yeni bir dönem başlamıştır. Hükümet değişmiş, çift meclisli sistem getirilmiştir. Bazı milletvekilleri Cumhurbaşkanı tarafından seçilmiştir. Bu süreçte milletvekilliği yapan önemli isimlerden biri de Nilüfer Gürsoy’dur. Bursa’da doğmuştur. Ankara Üniversitesi Filoloji Bölümünden mezun olmuştur. Aynı üniversitede akademik kariyerine başlamış, fakat devam etmemiştir. Babası Celal Bayar’ın yargılanmasının ardından siyasi hayata giren Nilüfer Gürsoy, 3 dönem milletvekilliği yapmıştır. Milletvekilliği sürecinde mecliste yardıma muhtaç çocuklarla ilgili çalışmaları bilinmektedir. Ayrıca 27 Mayıs 1960 Darbesi’ni konu alan konuşmaları mevcuttur. Mecliste milli eğitim ve dış işleri komisyonu üyeliği görevleri de yapmıştır. 1980 yılına kadar milletvekilliği görevine devam etmiştir. Bu çalışmada, Nilüfer Gürsoy, başta kendisiyle yaptığımız röportaj, TBMM Albümü, TBMM Zabıt Cerideleri, dönemin gazeteleri, kendisi hakkında bilgi içeren kitap ve makaleler ekseninde incelenecektir.","PeriodicalId":304525,"journal":{"name":"Dünya İnsan Bilimleri Dergisi","volume":"57 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-07-22","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"122996496","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}

{"title":"Milli Mücadelede Ulukışla","authors":"Mehmet Kaya","doi":"10.55543/insan.1273250","DOIUrl":"https://doi.org/10.55543/insan.1273250","url":null,"abstract":"Ulukışla Anadolu’nun güneyine açılan önemli bir kavşak durumundadır. Bu durum demiryolunun gelişiyle birlikte daha artmıştır. Adana, Gaziantep, Şanlıurfa güzergâhını Orta Anadolu’ya bağlayan önemli bir ulaşım noktasıdır. Ulukışla’nın Mondros Mütarekesinin imzalanmasıyla işgallerin başlamasıyla önce İngilizlerin daha sonra Fransızların hâkimiyet alanı içerisinde yer almıştır. Demiryolu güzergâhı Fransa’nın Adana, Antep’e sevkiyatında önemli bir yer tutmaktaydı. Bir Fransız müfrezesinin Ulukışla’yı işgal girişimi milli kuvvetlerin bölgede hakimiyeti sağlamasıyla başarıya ulaşamadı. Ancak, demiryolunun denetime alınması, yakınındaki Çiftehan’ın işgal altında olması bölgede yaşanan süreci ifade etmekteydi. Demiryolunun milli kuvvetlerce sıkıştırılması, Fransa’nın Adana ve Antep’e sevkiyat yapmasını zorlaştırdı. Milli kuvvetlerin sık yaptığı baskınlar bölgedeki Fransız müfrezesini güç duruma düşürmüştü. Bölgenin Fransuz işgalinden kurtulması Sakarya Zaferi sonunda imzalanan Ankara Antlaşmasıyla gerçekleşmişti. Anahtar Kelimeler: Milli Mücadele, Ulukışla, Demiryolu.","PeriodicalId":304525,"journal":{"name":"Dünya İnsan Bilimleri Dergisi","volume":"55 1","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-07-13","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"139359619","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}

{"title":"Meşrutiyetten Cumhuriyete Osmanlı Şehirlerinde Faaliyet Gösteren Nakliye Sigorta Şirketleri Üzerine Tespitler (1908-1923)","authors":"Erdal İnce","doi":"10.55543/insan.1270947","DOIUrl":"https://doi.org/10.55543/insan.1270947","url":null,"abstract":"19. yüzyılın ilk yarısında Osmanlı şehirleri, Avrupalı devletler için açık pazar haline gelmiştir. Avrupalı tüccarları bu yüzyılda, tüm şehirlerde görmek mümkündür. Osmanlı iç pazarında sektörel olarak elle imal edilen, nerdeyse tüm ürünlerin yerine, fabrikasyon mamuller satılır haldedir. Bu durum, yerli üreticiyi zor duruma sokmuştur. İthal ürünler hem bol, hem de yerli üretime göre daha ucuz olduğu için yerli üretici, bu ürünlerle rekabet edememiştir. Bu sebeple, çoğu yerli üretici dükkânını kapatmak, tezgâhını satmak zorunda kalmıştır. \u0000Avrupalı devletler, tüm sektörlerde olduğu gibi sigortacılık alanında da Osmanlı şehirlerinde, büyük bir nüfuza sahiptir. Bu nüfuzun, 1908 ile 1923 yılları arasında nakliye sigortacılığı alanında daha yoğun hissedildiği görülmektedir. Çünkü o dönemde, ithal ürünlerin Osmanlı limanlarına ve iç pazarına ulaştırılmasında, en büyük sorun, nakliye olarak görülmektedir. Ürünler, nakil esnasında hırsızlık, kaza, ürünün bozulması gibi birçok risk faktörü ile karşı karşıyadır. Bu sebeple birçok yabancı sigorta şirketi, Osmanlı şehirlerinde acente açma ihtiyacı duymuştur. Bu ihtiyaca binaen, Avusturya başta olmak üzere, İngiliz ve Rus şirketlerin ağırlıklı olarak Osmanlı şehirlerinde nakliye alanında hizmet verdiği görülmektedir. \u0000Şirketlerin çalışma alanları, mensubu oldukları ülkeler, acenteleri ve şube açtıkları şehirler incelendiğinde, Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemi ile Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk yıllarındaki iktisadi faaliyetler ve şehirlerin yapıları hakkında ciddi ipuçları elde edilmektedir. \u0000Bu makalede, 1908 ve 1923 arasındaki yıllarda, nakliye sigortacılığı konusunda hizmet veren yabancı şirketler üzerine tespitler yapılarak, yabancı şirketlerin, Türk sigortacılığı üzerindeki nüfuzu incelenmiş ve ülkeler arasında acente sayıları açısından kıyaslamalar ile birlikte Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk yıllarındaki şehir ve iktisadi yapısı üzerinde tespitlerde bulunulmuştur.","PeriodicalId":304525,"journal":{"name":"Dünya İnsan Bilimleri Dergisi","volume":"36 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-06-25","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"129632078","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}

{"title":"Evrene Davet ve Deleuze'ün Göstergeleri","authors":"Mutlu Biçak","doi":"10.55543/insan.1194371","DOIUrl":"https://doi.org/10.55543/insan.1194371","url":null,"abstract":"Göstergeler salt dil felsefesine indirgenecek şeyler değildirler. İnsanın evrene katılımında en önemli araç olarak olaya katılan göstergeler dil üretiminde de önemli bir “şey” durumundadırlar. Ancak sanıldığı gibi sadece dile ait değil en büyük olay olan evrenin de bilinme arzusunun taşması durumudurlar. Deleuze bu durumun bir köksap olarak insan da yansıması için öğrendiğimiz her şey bir gösterge yayar demektedir. Göstergelerin anlaşılması için; göstergelerin ne oldukları, karakterleri, türleri ve insanın evrene katılımında aldığı rolün bilinmesi yaşamı olumlayan bir durum olduğundan dolayı gerek öğrenme durumları gerekse yaşamın yeniden oluşturulmasını sağlayacaktır. Göstergeler sadece birer işaret olarak değil hayatın olumlanmasında da en önemli etkiye sahiptir.","PeriodicalId":304525,"journal":{"name":"Dünya İnsan Bilimleri Dergisi","volume":"11 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-06-25","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"123874404","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}

{"title":"Kant ve Heidegger Felsefelerinde Bireyin Konumu: Otonom ve Otantik Birey İdealleri","authors":"Hatice Durna","doi":"10.55543/insan.1265175","DOIUrl":"https://doi.org/10.55543/insan.1265175","url":null,"abstract":"Aydınlanma, Kant’ın deyimi ile ön yargılardan arınmak, aklı kullanma cesaretine sahip olmak ve kendi için düşünebilmektir. Hobbes’ a göre toplum dışı, Aristoteles’ e göre ise toplumsal bir varlık olarak nitelendirilen insan, Kant’ın felsefesinde bir sentez varlığı haline gelerek otonom bir bireye dönüşmektedir. Kendi başına düşünme edimi gerçekleştirilirken ‘öteki’ diye işaret edilen başkalarının varlığına duyulan gereksinim, ‘kamuya açıklık’ ilkesini de beraberinde getirmekte ve otonom olarak eyleyen bireyin, eylemlerinde evrensel maksimi yakalamaya çalışmasına zemin hazırlamaktadır. Çünkü insanı insan yapan şey, kamusallık içerisinde kendini ortaya koyma olanaklarına sahip olmasıdır. Otantik olmayan bir yaşantı şekline direnmeden kapılıp gittiğimizi söyleyen Heidegger’e göre otantiklik, kamusal alanda yitip gitmek yerine kendine has bir varoluş şekli aramaktadır. Dünyaya fırlatılmışlığımızı inkar edemeyeceğimiz gibi, dünyadan bağımsız bir varlık olduğumuzu da iddia edemeyiz. İnsan hem dünyada olması hem de diğer insanlarla ilişki içerisinde olması dolayısıyla varlıkla bağlantı kurmaktadır. Moderniteyle beraber varlık unutulmuş, insan otantiklikten uzaklaşmıştır. Oysa dünyada olmak varoluşsal akış içerisinde kendi varlığının farkında olmayı ve otantikliği elde etmeyi gerektirmektedir. Bu çalışmada gerek yaşadıkları dönemde gerekse günümüzde fikirleri dikkat çekici olan iki önemli filozof Kant ve Heidegger felsefelerinde bireyin sahip olduğu konum ele alınmaktadır. Bu bağlamda güncelliğini koruyan insanın neliği sorununa Kant ve Heidegger’in öne sürdüğü birey idealleri üzerinden karşılaştırmalı bir perspektif sunulması amaçlanmaktadır.","PeriodicalId":304525,"journal":{"name":"Dünya İnsan Bilimleri Dergisi","volume":"1 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-06-25","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"123057843","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}

{"title":"INVESTIGATING RELATION BETWEEN THEORY OF MIND -DESIRE, BELIEF, KNOWLEDGE, EMOTION AND FALSE BELIEF UNDERSTANDING- AND LANGUAGE","authors":"Zehra ERTUĞRUL YAŞAR","doi":"10.55543/insan.1189311","DOIUrl":"https://doi.org/10.55543/insan.1189311","url":null,"abstract":"Birçok çalışma tarafından dil ile zihin kuramı arasındaki ilişki incelenmiş olmasına rağmen zihin kuramı genellikle yanlış kanı atfı görevi ile değerlendirilmiştir. Bu araştırmanın amacı yanlış kanının yanında zihin kuramının kapsadığı diğer farklı zihinsel durumların da dil ile ilişkisini incelemektir. Bu çalışma 1. ölçümde 36-65 ay, 2. ölçümde 42-71 ay arası olan 70 çocuk üzerinde yürütülmüştür. Alıcı ve ifade edici kelime bilgisinin ölçülmesinde Türkçe İfade Edici ve Alıcı Dil Testi, zihin kuramının istek, kanı, bilgi, yanlış kanı ve duygu yönlerinin ölçülmesinde Zihin Kuramı Ölçeği kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda hem alıcı hem ifade edici kelime bilgisi ile zihin kuramı arasında ilişki bulunmuştur. Bu ilişkinin yönüne bakıldığında yaş ve 1. zaman zihin kuramı kontrol edildiğinde 1. zaman kelime bilgisinin, 2. zaman zihin kuramını yordadığı bulunmuştur. Fakat yaş ve 1. zaman kelime bilgisi kontrol edildiğinde 1. zaman zihin kuramının 2. zaman kelime bilgisini yordamadığı görülmüştür. Böylece Türkçe konuşan ve tipik gelişim gösteren çocuklarda erken dil becerilerinin ileriki zihin kuramı anlayışını desteklediği fakat erken zihin kuramı anlayışının ileriki dil becerilerini anlamlı olarak desteklemediği sonucuna varılmıştır. Alıcı ve ifade edici dilin zihin kuramıyla olan ilişkisi görev bazında incelendiğinde ise önceki dilin, ileriki bilginin ve yanlış kanının anlaşılmasında anlamlı etkisi olduğu bulunmuştur. Bulgular dil-zihin ilişkisi açısından tartışılmıştır.","PeriodicalId":304525,"journal":{"name":"Dünya İnsan Bilimleri Dergisi","volume":"101 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-06-25","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"116106336","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}

{"title":"Batı Balkan Anlaşmazlıklarında Etnik Milliyetçiliğin Etkisi ve NATO’nun Barış Rolü","authors":"Flamur Ismaili","doi":"10.55543/insan.1292728","DOIUrl":"https://doi.org/10.55543/insan.1292728","url":null,"abstract":"Bu çalışma Batı Balkan ihtilaflarında etnik milliyetçiliğin zararlı etkilerini araştırmakta ve NATO'nun bölgedeki istikrar sağlayıcı rolünü incelemektedir. Çalışma, çatışmaların karmaşık tarihsel kökenlerini araştırmakta ve stratejik avantaj sağlamak için bölgesel gerilimleri istismar eden Çin ve Rusya gibi dış aktörlerin şiddetlendirici etkilerini vurgulamaktadır. Çalışma, NATO'nun Batı Balkanlar'da barış, güvenlik ve işbirliğini teşvik etmek, potansiyel çatışmaları caydırmak ve bölgesel işbirliğini teşvik etmek için bir çerçeve sağlamak için yapıcı katılımının önemini vurgulamaktadır. Analiz aynı zamanda Avrupa-Atlantik entegrasyon sürecinin kapsamlı reformların teşvik edilmesi ve etnik milliyetçiliğin cazibesinin azaltılmasındaki öneminin altını çizmektedir. Çalışma, iç reformlar, NATO'nun sürekli katılımı ve güçlendirilmiş bölgesel işbirliğini içeren çok yönlü bir yaklaşımın benimsenmesiyle, etnik milliyetçilik ve dış müdahalenin olumsuz yansımalarına karşı koyarken Batı Balkanlar'da kalıcı istikrar ve refahın sağlanabileceği sonucuna varmaktadır.","PeriodicalId":304525,"journal":{"name":"Dünya İnsan Bilimleri Dergisi","volume":"16 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-06-25","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"127321059","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}

{"title":"Amerikan Uçak Gemisi Saratoga’nın Muavenet Muhribini Vurması: Türk Kamuoyu Üzerinden Bir Değerlendirme","authors":"Erdal Korkmaz","doi":"10.55543/insan.1301414","DOIUrl":"https://doi.org/10.55543/insan.1301414","url":null,"abstract":"Uzun ve köklü bir geçmişi olan Türk-Amerikan ilişkileri, yeni Türkiye Devletinin kuruluşu ile birlikte hızla gelişmiştir. Özellikle İkinci Dünya Harbi sonrasında ortaya çıkan konjöktür ve SSCB’nin yayılmacı politikaları, iki ülkenin yakınlaşmasındaki önemli etkenler olmuştur. Türk-Amerikan yakınlaşması; Truman Doktrini, Marshall Planı ve Türkiye’nin NATO’ya girişi ile birlikte zirve yapmıştır. Bu yakınlaşmanın sonucu olarak ABD tarafından Türkiye’ye askeri ve mali yardımlar yapılmıştır. \u0000 ABD askeri yardımlarının bir sonucu olarak Muavenet Muhribi, 1971 yılında Türk Deniz Kuvvetleri envanterine girmiştir. Kıbrıs Barış Harekâtına katılan Muavenet Muhribi, NATO tarafından icra edilen “Kararlılık Gösterisi-92 (Display Determination-92)” adlı tatbikat sırasında, Amerikan Uçak Gemisi Saratoga’dan fırlatılan Sea Sparrow adlı iki füzenin hedefi olmuştur. Saratoga Uçak Gemisi’nden fırlatılan füzelerin etkisiyle Muavenet Muhribi’nde görev yapan Türk personelden bir kısmı hayatını kaybetmiş, bir kısmı da yaralanmıştır. Olayın duyulması üzerine tepkiler çığ gibi büyümüş ve Türk kamuoyu sorumluların derhâl cezalandırılmasını istemiştir. Bu sırada Türk devlet adamları, olaya itidalli yaklaşılmasını ve konunun araştırılacağını beyan etmiştir. Aynı dönemde ABD ve NATO yetkilileri, Türk makamlarından özür dilemiş ve konunun araştırılması için hemen araştırma komisyonları kurulması yönünde harekete geçmiştir. \u0000 Muavenet Muhribinin vurulmasına yönelik olarak hazırlanan raporda, Saratoga Uçak Gemisi’nde bulunan personelin tatbikat sırasında verilen alarmı gerçek zannederek füzeleri ateşledikleri ve bunun sonucunda olayın meydana geldiği ifade edilmiştir. Olay sonucunda 8 Amerikan personeline uyarı cezası verilmiş ve konu çok fazla uzatılmadan dosya kapatılmıştır. Bu sırada ABD tarafından Türkiye’ye tazminat olarak sekiz adet savaş gemisi verilmiştir. \u0000 Türk kamuoyu, yaşanan olayı iç ve dış basında çıkan haberler ekseninde değerlendirmiş ve Muavenet’in vurulmasında bir kasıt olup olmadığını tartışmaya açmıştır. Bu çalışmada, Türk-Amerikan ilişkilerinde önemli bir yeri olan Saratoga Uçak Gemisinin Muavenet Muhribini vurmasına Türk kamuoyu üzerinden bakılacaktır. Ayrıca konu, dönemin Türk basını ve kamuoyunda çıkan haberler üzerinden değerlendirilecektir.","PeriodicalId":304525,"journal":{"name":"Dünya İnsan Bilimleri Dergisi","volume":"3 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-06-25","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"122327621","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}