{"title":"Charakter normatywny instytucji wyroku łącznego w procesie cywilnym na tle porównawczym","authors":"M. Andrzejewska, M. Andrzejewski","doi":"10.32077/bskp.8587","DOIUrl":"https://doi.org/10.32077/bskp.8587","url":null,"abstract":"Założeniem niniejszego opracowania jest ukazanie jak ukształtowana została instytucja łączności spraw w polskim procesie cywilnym na tle polskiej procedury karnej oraz prawa kanonicznego. Komparatystyczna analiza stanu de lege lata pozwoli ustalić charakter procedury zmierzającej do wydania wyroku w sprawach, które zostały połączone do jednego postępowania ze względu na ich przedmiot i tym samym odpowiedzieć na pytanie, czy w każdej z procedur istnieje wyrok łączny i jak jest on rozumiany przez prawodawcę w prawie cywilnym, karnym i kanonicznym? Przeprowadzona analiza stanowi istotne novum w badaniach nad problematyką instytucji wyroku łącznego, ponieważ pozwala porównać analizowaną instytucję nie tylko w ramach systemu prawa państwowego, ale również autonomicznego systemu normatywnego, jaki tworzy prawo kanoniczne.","PeriodicalId":296219,"journal":{"name":"Biuletyn Stowarzyszenia Kanonistów Polskich","volume":"90 13","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-06-11","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"141359487","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Śp. Dr hab. Elżbieta Szczot, prof. KUL (1965-2024)","authors":"Marcin Dunaj","doi":"10.32077/bskp.8607","DOIUrl":"https://doi.org/10.32077/bskp.8607","url":null,"abstract":"","PeriodicalId":296219,"journal":{"name":"Biuletyn Stowarzyszenia Kanonistów Polskich","volume":"19 20","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-06-11","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"141356624","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Zależność instytutów zakonnych od Stolicy Apostolskiej","authors":"Mateusz Grzegorczyk","doi":"10.32077/bskp.8590","DOIUrl":"https://doi.org/10.32077/bskp.8590","url":null,"abstract":"Ustawodawca kościelny przyznaje instytutom zakonnym słuszną autonomię w zakresie realizacji ich misji, jednak nie jest ona nieograniczona. W niniejszym artykule wyjaśniona została istota wspomnianej autonomii instytutów zakonnych – tak na prawie papieskim, jak i instytutów diecezjalnych, przy jednoczesnym wskazaniu i omówieniu ich zależności od Stolicy Świętej. To wzajemne powiązanie znajduje urzeczywistnienie w takich obszarach jak: zatwierdzanie władz zakonnych, zmiany w konstytucjach i statutach, kwestiach dotyczących zarządzania dobrami czy szeroko rozumianej formacji. W analizie omawianego problemu badawczego konieczne jest uwzględnienie kwestii eklezjologicznych, jurydycznych oraz teleologicznych zależności instytutów zakonnych od Stolicy Apostolskiej.","PeriodicalId":296219,"journal":{"name":"Biuletyn Stowarzyszenia Kanonistów Polskich","volume":"99 6","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-06-11","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"141359357","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Zrzeczenie się apelacji przez obrońcę węzła małżeńskiego sądu apelacyjnego (kan. 1636 § 2)","authors":"Tomasz Rozkrut","doi":"10.32077/bskp.8529","DOIUrl":"https://doi.org/10.32077/bskp.8529","url":null,"abstract":"Artykuł porusza zagadnienie zrzeczenia się apelacji przez obrońcę węzła małżeńskiego sądu apelacyjnego, która została wniesiona przez obrońcę węzła małżeńskiego sądu pierwszej instancji. Jest to problem dyskutowany obecnie w związku z reformą procesu małżeńskiego dokonaną w 2015 r. Problematykę tę należy zawsze rozważać w kontekście specyfiki kanonicznego procesu małżeńskiego, jak również w kontekście odpowiedzialności za podjęte decyzje, w tym także mając na względzie wymiar społeczny wydanego wyroku kościelnego, który winien ukazać prawdę na temat zaskarżonego małżeństwa. Nie ulega wątpliwości, że zrzeczenie się apelacji przez obrońcę węzła małżeńskiego sądu apelacyjnego wniesionej przez obrońcę węzła małżeńskiego sądu pierwszej instancji, wobec przedstawionych w artykule, w sposób bardzo syntetyczny, argumentów historycznych, prawnych i doktrynalnych, wydaje się być czymś wyjątkowym i nie może nigdy prowadzić do powstania niesprawiedliwości w kościelnym sądownictwie, zwłaszcza w sprawach małżeńskich. To przecież obrońca węzła małżeńskiego sądu pierwszej instancji zna sprawę od samego jej początku, śledził jej rozwój oraz przedstawiał swoje uwagi, łącznie z wniesioną apelacją do sądu kościelnego drugiej instancji, stąd też taka apelacja winna być traktowana w sposób jak najbardziej odpowiedzialny. Wskazane w artykule argumenty wynikające z obowiązującego prawa, magisterium biskupów rzymskich, stanowiska doktryny kanonistycznej, wskazują, że odrzucenie apelacji przez obrońcę węzła małżeńskiego sądu apelacyjnego wniesionej przez obrońcę węzła małżeńskiego sądu pierwszej instancji powinno być czymś naprawdę wyjątkowym i bardzo dobrze uzasadnionym. Mimo istnienia wskazanej możliwości prawnej, Autor artykułu opowiada się, aby w praktyce sądowej Kościoła analizowana norma kanoniczna nie była stosowana, przede wszystkim, z tego powodu, że została ona promulgowana, kiedy istniał obowiązek wydania dwóch wyroków pozytywnych celem zawarcia nowego małżeństwa w Kościele. Sytuacja zmieniła się po 2015 r., stąd też pojawiają się postulaty nowelizacji kan. 1636 § 2.","PeriodicalId":296219,"journal":{"name":"Biuletyn Stowarzyszenia Kanonistów Polskich","volume":"56 16","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-03-27","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"140376706","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Dogmatic and Legal Grounds for the Administration of Mass Intentions by the Particular Church Legislator","authors":"Paweł Kasperowicz","doi":"10.32077/bskp.8540","DOIUrl":"https://doi.org/10.32077/bskp.8540","url":null,"abstract":"Benedict XVI distinguishes between munus and potestas as useful concepts in understanding the authority of the diocesan bishop. While the concept of potestas goes back to the Roman law of jurisdiction, the munus terminology is relatively new, since it stems from the theology of Dietrich von Hildebrand, who distinguished between munus sanctificandi, munus docendi and munus regendi. As highlighted by Pope Benedict XVI, thanks to the orders of the episcopate, the bishop shares in the munus, which is not equal to potestas; therefore only the diocesan bishop, who persists not only in communio but also in communio hierarchica with the Catholic Church, enjoys legislative power, which he exercises directly; however, his sacred power of the sacraments can be exercised through sacred ministers, and in the case of the executive power also through the lay faithful, by virtue of missio canonica. The bishop implements that by administering Mass intentions and offerings donated in the diocese.","PeriodicalId":296219,"journal":{"name":"Biuletyn Stowarzyszenia Kanonistów Polskich","volume":" 8","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-03-23","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"140386718","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Marital Unity vs. Property Separation of Spouses in light of Canon Law and Civil Law","authors":"Lucjan Świto","doi":"10.32077/bskp.8520","DOIUrl":"https://doi.org/10.32077/bskp.8520","url":null,"abstract":"The article reflects on the validity of canonical marriage with respect to separation of property determined by prospective spouses under Polish law by way of the so-called prenuptial agreement. The analysis of the norms of Polish law regulating the separation of property and seeking corresponding norms in canon law are intended to answer whether a prenuptial agreement made before marriage can constitute an exclusion of one of the aspects of the community of life and thus may have a probative value in a nullity case. The present analysis affords the conclusion that it is not the prenuptial agreement, but rather the intention with which the prospective spouses concluded it that determines the validity of canonical marriage. Indeed, signing such an agreement may sometimes be objectively justified, legitimate or even advisable. However, if it demonstrates a party’s unwillingness to build marital unity, it will be a reason for declaring the marriage invalid on at least three counts: 1) as exclusion of conjugal indissolubility (bonum sacramentum), 2) as incapacity to assume the essential obligations of marriage, and 3) as exclusion of the good of the spouses (bonum coniugum).","PeriodicalId":296219,"journal":{"name":"Biuletyn Stowarzyszenia Kanonistów Polskich","volume":"65 7","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-03-01","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"140085344","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Modification of the Sanction of Dismissal of Members Living in Social Forms of Consecrated Life","authors":"Damián Němec","doi":"10.32077/bskp.8480","DOIUrl":"https://doi.org/10.32077/bskp.8480","url":null,"abstract":"The paper deals with the dismissal of members from religious institutes, secular institutes and societies of apostolic life (called “societies living in common without vows” in the 1917 Code of Canon Law) following its changes from the beginning of the 20th century to 2023 in the law of the Western Catholic Church and the Eastern Catholic Churches, with an emphasis on the legislation under the pontificate of Pope Francis. It deals with the changes in the legal nature of the dismissal procedure, the modifications of obligatory and optional dismissal, esp. in view of the decentralization of the procedure, and specially the modification of dismissal by the act itself (ipso facto), responding to the need to address the hitherto unsolvable situation of members who have left their community and avoid communicating with their superiors, also with analogy to the extraordinary method of dismissal from the clerical state in the case of clerics who have not exercised legitimately sacred ministry for at least five years and do not communicate with their superiors.","PeriodicalId":296219,"journal":{"name":"Biuletyn Stowarzyszenia Kanonistów Polskich","volume":"73 S32","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-02-26","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"140429356","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Podstawy dogmatyczno-prawne zarządu intencjami mszalnymi przez prawodawcę partykularnego","authors":"Paweł Kasperowicz","doi":"10.32077/bskp.8456","DOIUrl":"https://doi.org/10.32077/bskp.8456","url":null,"abstract":"Benedykt XVI wyróżnia munus i potestas jako pojęcia użyteczne w zrozumieniu władzy biskupa diecezjalnego. O ile pojęcie potestas znaduje swoje korzenie w rzymskim prawie jurysdykcji, o tyle terminologia munus jest stosunkowo nowa, gdyż wywodzi się od teologii Dietricha von Hildebrand, który wyróżnił munus sanctificandi, munus docendi i munus regendi. Biskup, jak zwrócił uwagę papież Benedykt XVI poprzez świecenia biskupie ma udział w munus, ale nie równa się to jeszcze potestas, stąd tylko biskup diecezjalny będący nie tylko w communio, ale w communio hierarchica z Kościołem katolickim cieszy się władzą ustawodawczą, którą sprawuje bezpośrednio, jednak w przypadku sprawowania świętej władzy sakramentów może to uczynić poprzez świętych szafarzy, a w przypadku władzy wykonawczej również poprzez wiernych świeckich, na podstawie missio canonica. Znajduje to swoje konkretne przełożenie w zarządzie intencjami i ofiarami mszalnymi w diecezji.","PeriodicalId":296219,"journal":{"name":"Biuletyn Stowarzyszenia Kanonistów Polskich","volume":"26 11","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-02-22","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"140441268","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Kanoniczno-prawne aspekty urzędu prowincjała w instytucie zakonnym, ze szczególnym uwzględnieniem prawa Zakonu Braci Kaznodziejów","authors":"Mateusz Przytulski","doi":"10.32077/bskp.8461","DOIUrl":"https://doi.org/10.32077/bskp.8461","url":null,"abstract":"Autor niniejszego opracowania przedstawia urząd prowincjała. Jako punkt wyjścia obrał omówienie zagadnienia ordynariusza i wyższego przełożonego zakonnego. Charakterystykę urzędu prowincjała przeprowadził na podstawie prawa Zakonu Braci Kaznodziejów (dominikanie). Wśród poruszonych tematów znalazły się: relacja prowincjała do ordynariusza miejsca, władza w Zakonie Dominikanów, podstawowe kompetencje urzędu prowincjała, wymogi dotyczące kandydata na prowincjała i funkcjonowanie prowincjała w czasie kapituły prowincjalnej.","PeriodicalId":296219,"journal":{"name":"Biuletyn Stowarzyszenia Kanonistów Polskich","volume":"92 4","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-02-21","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"140444146","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"The Principle of the Healthy Cooperation between the State and the Church for the Benefit of the Institution of Marriage and the Family: An Introduction to the Issue","authors":"Józef Krukowski","doi":"10.32077/bskp.8483","DOIUrl":"https://doi.org/10.32077/bskp.8483","url":null,"abstract":"The article deals with two themes that are of fundamental importance for the present and the future of the relations between the state, the Church and the nation. The first issue concerns the principle of Church–state cooperation with respect to the paradigm of religious-political dualism that emerged in European culture following Jesus Christ’s commandment, “So give back to Cesar what is Cesar’s, and to God what is God’s” (Matt. 22:21), with respect to two legal systems – canon law and Polish law – in the context of social and political transformations leading from the communist totalitarianism to democracy. The second issue relates to the application of the principle of Church–state cooperation to benefit the institution of marriage and the family, in keeping with Article 18 of the Polish Constitution and Article 11 of the Concordat between the Holy See and Poland.","PeriodicalId":296219,"journal":{"name":"Biuletyn Stowarzyszenia Kanonistów Polskich","volume":"55 20","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2024-02-20","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"140446049","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}