{"title":"Arap Alevîlerinin Ahirete İman Anlayışları ve Tenâsüh İnançları","authors":"M. Yoldaş","doi":"10.54122/umde.1302403","DOIUrl":"https://doi.org/10.54122/umde.1302403","url":null,"abstract":"Ülkemizin güney illeri ile Suriye topraklarında yaşayan ve inanç gruplarından biri olan Nusayrîler ya da Arap Alevîleri, bâtınî fırkalardan ve Şîa’nın gulâtından kabul edilen bir mezheptir. Nusayrîlerin inanç esasları tetkik edildiğinde, yaşadıkları coğrafyadaki insanların inandıkları dinlerden, bu beldelerin kültürlerinden etkilendikleri açıkça müşahede edilmektedir. Nusayrîler için Allah’ın Hz. Ali’nin bedenine hulûl ettiği şeklindeki inançları, tenâsüh, takiyye, bâtın-zahir, te’vil, Hızır kültü, türbe inançları ile İslâm’ın yapılmasını istediği temel ibadetlere dair bâtınî görüşleriyle aşırı fikirlere sahip Şiî kökenli bir fırka nitelemesi yapılabilir. Nusayrîler, ahiret hayatının varlığını kabul ettiklerini ifade etmekle birlikte cennet ve cehennemin sembolik olduğuna inanırlar. Onlara göre cennet ve cehennem insanın derununda yaşadığı bir haldir. Yaşadığımız dünya kişi için hem cennet olabilir hem de cehennem olabilir. Ölen kişinin ruhunun tekrardan dünyaya gelmek suretiyle önceki yaşamında yaptıklarının karşılığı olarak bir hayat süreceği inancına sahiptirler. Asıl olan kişinin mümin bir Nusayrî olarak yaşamını sürdürmesi ve nihayetinde nurlar âleminde nûrânî bir varlığa dönüşmesidir. Bu mertebeye ulaşan Nusayrî naîm cennetine gidecek ve böylelikle mükâfatlandırılmış olacaktır. Mezhebin temel inanç esaslarından biri olan tenâsüh esası hakkında Nusayrîler, bu konunun Kur’an-ı Kerim’de geçtiğini haliyle İslâm’a aykırı olmadığını iddia etmektedirler. Biz de bu çalışmada Nusayrîlerin tenâsüh inancı hakkındaki görüşlerini betimleyici bir bakış açısıyla ele alacağız. Herhangi bir değer yargısında bulunmadan ahiret inancı, cennet ve cehennem konusu ile reenkarnasyon hakkında fikirlerini tarafsız bir bakış açısıyla inceleyeceğiz.","PeriodicalId":256972,"journal":{"name":"UMDE Dini Tetkikler Dergisi","volume":"34 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-07-03","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"116456991","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Tefsirlerde Rivâyet Ve Dirâyet Ayrımının Objektifliği Sorunsalı","authors":"Arslan Karaoğlan","doi":"10.54122/umde.1232131","DOIUrl":"https://doi.org/10.54122/umde.1232131","url":null,"abstract":"Ekseriyetle tefsirler, rivâyet ve dirâyet olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Lakin hemen hemen her rivâyet tefsirde dirâyetin, her dirâyet tefsirinde de rivâyetin öğelerin bulunduğu görülmektedir. Bu tespitlere ragmen tefsirlerin, rivâyet ve dirâyet şeklinde iki türü bulunmaktadır. Bu kategorizenin ne kadar sahih olduğu tartışılmalıdır. Bu şekilde tefsirlerin rivâyet ve dirâyet şeklindeki tasnifi, birçok problemi de gün yüzüne çıkarmaktadır. Nitekim yapılan bu ayrım, tefsir okuyucularının zihinlerini olaylara tek taraflı değerlendirmeye sevketmekte, tefsir tarihine bütüncül bakışı engellemekte, konu hakkında gelen mevcut görüşlerin farklı yönlerinin görülmesine ket vurmaktadır. Tefsir kitaplarının dirâyet ve rivâyet metotlarına dayanarak ikiye ayrılması konusu tamamen spesifiktir. Bu M. Hüseyin Zehebi'den sonra gündeme gelmiş ve yaygınlaşma noktasında taban bulmuştur. Rivayet tefsirinin dirayet tefsirinden tamamen bağımsız bir tefsir çeşidi olarak değerlendirilmesi ilmi kriterler yönünden isabetli bulunmamaktadır. Ne tam bir rivayet tefsirinin dirayetten ve ne de dirayet tefsirinin rivayetten uzak ve bağımsız olması mümkün değildir. Bu makalede tefsirlerde rivâyet ve dirâyet ayrımı yapılırken ortaya konan ölçütlerin objektif olmadığına, ayrıca bu kriterlerin ayrım noktasında pratiğe yansıtılmasının tam anlamı ile gerçekleşmediğine vurgu yapılmıştır.","PeriodicalId":256972,"journal":{"name":"UMDE Dini Tetkikler Dergisi","volume":"279 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-03-24","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"128826023","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Kelam’da Esmâu’l-Hüsnâ Tartışmaları","authors":"Bayram Çinar","doi":"10.54122/umde.1173654","DOIUrl":"https://doi.org/10.54122/umde.1173654","url":null,"abstract":"Varlık formu açısından başkalarından tamamen farklı olan Allah’a ilişkin bilgilerimiz sınırlıdır. Öte yandan Allah, dinin merkezi kutsalıdır. Bu sınırlı bilgi, teolojik olarak bazı sorunlara da neden olur. İslam teolojik geleneğinde Allah’ın isimlerine ilişkin tartışmalar olmuş, farklı teolog grupları farklı kamplarda yer almışlardır. Allah’ın isimlerine ilişkin Kur’an ayetleri Müslüman geleneğin şekillenmesinde konuya ilişkin rivayetler ile birlikte yer almış, fakat rivayetlerin sınırlayıcı etkisi ayetlerin yönlendirici telkinlerine oranla daha belirgin bir katkı sunmuştur. Allah’ın isimleri konulu bir tartışmalar teolojik olmasından önce bir dil bilim çalışmasıdır. Çünkü bir isimlendirme faaliyeti olan tanrıyı isimlendirme, ilk önce bir varlık-kavram ilişkisidir. Bu yüzden dilcilerin dilin tevkifiliğî–kıyasiliğî yönündeki tartışması, teologların düşünme egzersizlerinde belirleyici etkiye sahiptir. Filologların temel algıları, konuya ilişkin teolojik yönelimde de belirleyici olmuştur. Çalışmamız Allah’ı isimlendirme tartışmalarının hangi temel varsayımlardan kaynaklandığı, Müslüman kelamcıların bu tartışmalarda nasıl bir tutum sergiledikleri ve tartışmalardan elde edilen sonuç cümlelerinin neler olduğunu tespit etmekten ibarettir.","PeriodicalId":256972,"journal":{"name":"UMDE Dini Tetkikler Dergisi","volume":"3 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-12-31","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"126092663","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"أَبو حَيَّانَ وشَوَاهِدُهُ الشِّعرِيَّةُ في البَحرِ المحيطِ (سُورَةُ طَهَ أُنمُوذَجًا)","authors":"Ahmed İbrahim Elhammud","doi":"10.54122/umde.1188541","DOIUrl":"https://doi.org/10.54122/umde.1188541","url":null,"abstract":"لقد تبوَّأَ الشِّعرُ مكانةً عظيمَةً في الأدب العربي سواءٌ قبل الإسلامِ وبعدَهُ، ولم يزل المهتَمُّون بالتَّفسير للقرآن الكريم يولونَ كبيرَ عنايةٍ بالشِّعر ويعدُّونَه المرجِع الأساس إذا ما أُغْلِقت عليهم الآيات القرآنيَّة، وهذا الاهتمام لم يكُن مقصورًا على عصرٍ دون عصر بل قد برزَ جَليًّا من لدُن عصر الصَّحابة والتابعين وأتباعِهم مُمتَدًّا إلى العصور الـمُتَأخِّرة لِلمُفَسِّرين، إذ كان الواحِدُ من الـمُفَسِّرين لَيسوقُ البيت الشِّعريَّ شاهِدًا ليدعَمَ ما ذَهَبَ إليه وارتآهُ من تفسيرٍ وفهمٍ للآيةِ القرآنيَّة؛ وهذا البحثُ يَصُبُّ اهتمامَه على مسألةِ خدمةِ الشِّعرِ العربيِّ لتفسيرِ القرآنِ الكريمِ، وذلك من خلالِ التُّراث التَّفسيريِّ الذي تركَهُ أثيرُ الدِّينِ أبو حيَّانَ الأندلُسِيُّ (ت. 745/1344) في تفسيرِهِ البحرِ المحيطِ، والذي ركَّزَ فيهِ كثيرًا على الجوانب النَّحويَّة والإعرابيَّة إلى جانب علم القراءات حتى عُدَّ مرجِعًا لِكِلا العِلمَين. وقد قدَّم هذا البحث في البدايةِ شيئًا من سيرةِ أبي حيَّانَ ثمَّ انثنى إلى الكلامِ على تفسيرِهِ ومنهجِهِ الذي مَشَى عليهِ في تَأليفِهِ، ثمَّ أتى على قَضيَّةِ الشَّاهدِ الشِّعريِّ فبحثَ فيها وكيف نظرَ علماءُ السَّلَفِ إليها، ثمَّ خَلَصَ منها إلى الكلامِ على الشَّواهدِ الشِّعريَّةِ التي ساقَهَا أبو حيَّان في تفسيرِ سورةِ طَهَ وكيف كان يُحَلِّلُها ويبني عليها تفسيرَه أو إعرابَهُ للآيات القرآنيَّة، وقد ركَّزَ هذا البحثُ على الشَّواهدِ الشِّعريَّة الـمُتَعلِّقَةِ بعلمِ النَّحوِ، ثمَّ خُتِمَ البحثُ بعددٍ من النَّتائجِ والتَّوصِيَاتِ.","PeriodicalId":256972,"journal":{"name":"UMDE Dini Tetkikler Dergisi","volume":"20 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-12-29","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"127589463","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"SÛRELER ARASINDAKİ BAĞLAMSAL YÖNLER –MEKKÎ SURELER ÖZELİNDE-","authors":"Yavuz Tuğberk","doi":"10.54122/umde.1195399","DOIUrl":"https://doi.org/10.54122/umde.1195399","url":null,"abstract":"Kur’an, kendi içinde değişik açılardan bütünlüğe sahip mucize bir kitaptır. Zaman ve zeminin ihtiyaçlarına göre ayet ayet, sûre sûre indirilmiş bir vahiydir. Bir söz farklı muhataplara farklı zamanlarda yöneltildiğinde veya bir yazı değişik dönemlerde yazıldığında tamamen değişmesi beklenebilir. Fakat yirmi üç yıllık nüzul sürecinde ortam ve hitap edilenler farklılaştığı halde Kur’an, çizgisini değiştirmeden aynı hakikatleri değişik şekillerde beyan edebilmiştir. Muhtelif zaman ve mekanlarda indirilmesine rağmen tek seferde indirilmiş gibi tutarlıdır. Bu durumun en güzel göstergesi ayet ve sûrelerin farklı şekil ve vesilelerle birbirlerine bağlanıp bir bütünlük arzetmesidir. Münâsebâtu’l-Kur’an ilmi de ayet ve sûreler arasında bağlam kurarak Kur’an’ın bu tutarlılığını delillendiren bir ilimdir. Akıl ölçüsüne vurulduğunda aklın kabul edeceği mantıkî, tutarlı bir vakıa olan münâsebet Kur’an özelinde düşünüldüğünde ayet ve sureler arasındaki bütün bağlantılar bu ilim içerisinde değerlendirilebilir. Makalede Mekkî sûrelerin birbiriyle irtibat yönleri, ayetlerin nasıl uyum içerisinde olduğu ve Kur’anî bütünlüğün oluşum tarzları ele alınacaktır.","PeriodicalId":256972,"journal":{"name":"UMDE Dini Tetkikler Dergisi","volume":"23 5","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-12-25","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"113942279","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Sinoplu Safâyî’nin Manzum İhlâs Sûresi Tefsiri","authors":"Ramazan Çeli̇k","doi":"10.54122/umde.1205946","DOIUrl":"https://doi.org/10.54122/umde.1205946","url":null,"abstract":"Klasik edebiyatımızda hemen her konu, edebî metinlerin kapsam alanına girmiştir. Şairler ilmî, edebî, didaktik, sosyal, dinî birçok mevzuyu şiir formuna aktarmış; kimi şairler Kur’ân sûrelerini nazmen tefsir etme yoluna gitmiştir. Sinoplu Safâyî de bu şairlerdendir. Muʿcizât-ı Ahmediyye adlı mesnevisinde İhlas sûresini nazmen tefsir etmiştir. \u0000Safâyî XV. yüzyılın ilk çeyreği ile XVI. yüzyılın ilk çeyreği arasında yaşamış bir divan şairidir. Denizcilik, gemicilik gibi faaliyetlerin yanında ilim, tasavvuf ve şiir âleminde de maruf bir kimliğe sahiptir. Bu çalışmada Safâyî’nin hayatı ve eserleri hakkında bilgi verildikten sonra şimdiye kadar herhangi bir kaynakta rastlanılmayan Muʿcizât-ı Ahmediyye adlı yeni, kapsamlı ve farklı bir eseri tanıtılmıştır. Ayrıca edebiyatımızdaki manzum tefsir geleneği hakkında bilgi verilip elli sekiz beyitlik bölümü sadece Muʿcizât-ı Ahmediyye’de bulunan, İhlâs sûresinin manzum tefsiri şekil ve muhteva özellikleri bakımından incelenmiş, tefsir metninin çevri yazısına yer verilmiştir. Bu vesile ile edebiyatımızda sınırlı sayıda örneği bilinen manzum tefsirlerin bir yenisi daha ilim âleminin istifadesine sunulmuştur.","PeriodicalId":256972,"journal":{"name":"UMDE Dini Tetkikler Dergisi","volume":"5 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-12-23","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"122256201","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Şemseddîn-i Sivâsî’nin Mevlîd’inde Hz. Peygamber’in Ontolojik Konumu ve Ahlâkî Yetkinliği","authors":"Fatih Çi̇nar","doi":"10.54122/umde.1188150","DOIUrl":"https://doi.org/10.54122/umde.1188150","url":null,"abstract":"Türk-İslâm geleneği içerisinde Hz. Peygamber’in ontolojik konumu, ahlâkî değeri ve O’na duyulan sevgiyi ifade etmesi bakımından mevlîd geleneği büyük bir öneme sahiptir. Anadolu’da, bilhassa Sivas ve civarında yüzyıllardır okuna gelen mevlîd türü eserlerin başında Şemseddîn-i Sivâsî’nin Mevlîd’i gelmektedir. Sivâsî, bu eserinde, vahdet-i vücûd düşüncesi bağlamında Hz. Peygamber’in ontolojik konumunu ve ahlâkî yetkinliğini konu edinmiştir. Şemseddîn Efendi, nûr-i Muhammedî, ef’âl, sıfât ve Zât tecellîleri, Hakk’ın zuhûru, insana verdiği değer, mârifet telakkîsi, Hz. Peygamber’in mûcizeleri, O’nun nûrunun her ân zuhûr ettiği yönündeki söylemi, nefis mertebelerini kat etmede Hz. Peygamber’in nûru ile seyrin önemine dâir vurguları, mirâcın manevî boyutuyla ilgili aktardıkları, fenâ, bakâ, cem‘, fark, aşk, şevk gibi kavramlar çerçevesindeki değerlendirmeleriyle Hz. Peygamber’in ontolojik bakımdan konumuna ve Hak katındaki değerine dâir fikirlerini serdetmiştir. Sivâsî, Kur’ân-ı Kerîm’de Hz. Peygamber’in değerine işaret eden bazı âyetleri aktarması, Hz. Peygamber’in sünnetine ittibânın önemini sıklıkla vurgulaması, iffetli, sâdık, cömert ve güler yüzlü olması, dünya için kızmaması, sabırlı olması, özrü kabul etmesi, boş söz konuşmaması, az yemesi, hastayı ziyaret etmesi, alçak gönüllü olması, yetime sahip çıkması, az uyuması, hilm, hayâ sahibi ve mütevekkil olması, ibadete düşkünlüğü ve savaş hukûkuna riâyetkâr olması gibi sıraladığı ahlâk-ı Nebî tasvîrleri ile O’nun insân-ı kâmil olarak yetkin ahlâk sahibi oluşuyla ilgili düşüncelerini aktarmıştır. Makalede, Sivâsî’nin Hz. Peygamber’in rûhî ve fizikî yönleri arasında kurduğu denge göz önünde bulundurularak, Kur’ân ahlâkını temsîl konumunda olan Hz. Peygamber’e dâir değerlendirmeleri, Mevlîd adlı eseri bağlamında ele alınmıştır. Sivâsî’nin Hz. Peygamber’e dâir ontolojik ve ahlâkî değerlendirmelerinde vahdet-i vücûd düşüncesinin temsilcileri ve mevlîd müellifleri içerisinde etkilendiği bazı isimler üzerinde de durulmuştur.","PeriodicalId":256972,"journal":{"name":"UMDE Dini Tetkikler Dergisi","volume":"38 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-12-18","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"130620342","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Fıkıhta Habâis Kavramı ve Habis Gıdaları Tespitte Mezheplerin Dikkate Aldığı Kriterler","authors":"H. Kiliç","doi":"10.54122/umde.1193806","DOIUrl":"https://doi.org/10.54122/umde.1193806","url":null,"abstract":"Fıkıhta Habâis Kavramı ve Habis Gıdaları Tespitte Mezheplerin Dikkate Aldığı Kriterler \u0000The Concept and Content of Khaba’ith ın Islamic Law and the Criteria Considered to Determine Khabees Foods by Religious Cults \u0000 \u0000Öz \u0000İnsanın hayatı gıdalara bağlıdır. Bunlar da başlıca hayvanlar, bitkiler, tuz vb. madenler olmak üzere üçe ayrılır. Şârî fıtrata uygun, hoş, güzel, sağlığa faydalı yiyecekleri meşru kılmıştır. Bu şekilde olanlar nasslarda “tayyib” çoğulu “tayyibât” şeklinde geçmektedir. Fıtrata aykırı, pis, sağlığa zarar veren gıdalar haram kılınmış olup bunlar ise nasslarda “habis” çoğulu “habâis” şeklinde geçmektedir. Bitki kökenli yiyeceklerde fazla bir ayrıntı ve ihtilaf olmadığı için ulema daha çok hayvanlar üzerinde durmuştur. Bu bağlamda nasslarda zikredilenler az olanı tespit ve genel kaideler koymak içindir. Ancak söz konusu nassların yoruma açık olması ve konuyla ilgili neredeyse her başlıkta delil olarak zikredilen Âraf 157. âyette geçen habâisi tespitte mezheplerin dikkate aldığı ölçülerin farklılaşması habâis kapsamına giren yiyeceklerin mezhepten mezhebe değişmesine sebep olmuştur. Nitekim bir mezhepte habis kabul edilen diğerinde tayyib sayılabilmektedir. Bu kavramlar hayatın her alanını kapsamaktadır. Bununla birlikte hayatta en önemli ve sürekli olan ihtiyacımızın yeme-içme olması, gün geçtikçe yiyeceklerin hem isim hem içerik açısından değişmesi ve yeni gıdalar üretilmesinden dolayı çalışmamızı bu iki kavramın muhtevasından yiyeceklerle sınırlı tuttuk. Yiyecekler içinde de kaynaklarda ağırlıklı olarak incelendiği üzere hayvanları ele aldık. Çalışmamıza habâis ve tayyibât kavramlarını tahlil etmekle başladık. Nasslarda bu iki kavramın nasıl işlendiğine yer verdik. İslamın hatta hayatın genel prensibi olarak helal/temiz/tayyip olanlar çok olup pis/habis olanlar sayılı ve sınırlı olduğu için, hikmet-i ilahi bir tarafa aklıselimin gereği, az olanı tespit etmek olduğu için habais kavramının kapsamına giren hayvanlara, bu hayvanların habis olma yönlerine ve mezheplerin konuyla ilgili esas aldıkları temellere ve görüşlerine temas ederek değerlendirmelerde bulunduk. \u0000Anahtar Kelimeler: Helal, haram, çirkin, hoş, yiyecek, hayvan. \u0000 \u0000 \u0000 \u0000 \u0000 \u0000 \u0000 \u0000 \u0000 \u0000 \u0000 \u0000 \u0000 \u0000 \u0000 \u0000 \u0000 \u0000 \u0000 \u0000 \u0000 \u0000 \u0000 \u0000Abstract \u0000Mankind cannot live without food and the food can be categorized into three groups such as animals, plants and minerals like salt and etc. Allah legitimates food that is nice, healthful and not against nature. This kind of sustenance is called ‘tayyeb’ (good) and the plural form of it is ‘Tayyebat’ (good things). Food that is against the nature, dirty and dangerous for the health is called ‘Khabees’ (filthy) and the plural form of it is ‘Khaba’ith’ (bad things). Islamic scholars generally dwell on animals as there are no more details and disputes on plant-based food. Within this context, the mentioned Islamic doctrines are to determine the less and establish general regulations. However these relevant Islamic doctrines are open to comment and the criteria c","PeriodicalId":256972,"journal":{"name":"UMDE Dini Tetkikler Dergisi","volume":"45 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-12-01","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"127180415","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Köpek Öldürme İle İlgili Hadis Rivayetlerinin Tahlili ve Değerlendirilmesi","authors":"Ömer Ali Özdemi̇r","doi":"10.54122/umde.1188022","DOIUrl":"https://doi.org/10.54122/umde.1188022","url":null,"abstract":"Hz. Muhammed (s.a.v) zamanında hadislere konu olmuş ve rivayetlerle bize kadar gelen uygulamanın varlığı biliniyordu. Bu uygulama, Medine sokaklarında artan hastalığın kaynağını izale etmek için köpeklere karşı öldürme emri ile başlamıştır. Emrin geçerliliği, daha sonraları kapsamı daralarak ortadan kalkmıştır. Ve İslâm’ın hayvanlara verdiği değer, bu tikel uygulama üzerinden değil, tümel uygulamalar üzerinden okunmuştur. Köpeklerin öldürülmesi emriyle ilgili bize gelmiş rivayetler, değerlendirme ana başlığı altında; mutlak ve istinâî ara başlıklar halinde, kütüb’i-tis‘a çerçevesinde incelenmiştir. Senet tenkidi yapılarak görüş belirtilmiştir. İkinci ana başlıkla da İslâm’ın hayvanlara tümel bakışı ele alınmıştır. Rivayetler, genel öldürme emri ile başlayıp daha sonra bazı köpek cinslerinin istisna edilmesiyle devam edip yasaklanmasıyla son bulmuştur. Ayrıca bu süreçte öldürülen köpeklerin işe yaramayan, sokakta olan köpekler olduğu tespit edilmişdir. Çünkü faydalı olanlar sonradan istisna edilmiştir. Birinci görüş, hastalığın, başı boş köpeklerden yayıldığı düşünülmüştür. İkinci görüş ise, meleklerin temiz olmayan ortama giremediğinden ve bilgi alışverişini yapamadıklarından köpeklerin öldürülebileceğidir.","PeriodicalId":256972,"journal":{"name":"UMDE Dini Tetkikler Dergisi","volume":"60 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-11-21","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"130449105","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"ADMIRAL OF SALADIN: HUSAM AD-DIN LU'LU","authors":"Nadir Karakuş","doi":"10.54122/umde.1117252","DOIUrl":"https://doi.org/10.54122/umde.1117252","url":null,"abstract":"The great personalities of history have also achieved success with the talented administrators, commanders and scientists around them and immortalized their names. Saladdin Ayyubi, who gained a rightful reputation in the East and West as one of the greatest leaders of the Middle Ages by taking back Jerusalem from the Crusaders in 1187, is one of these leaders. It is necessary to look for the successes of Saladin, who realized his victories and important works with his astute and loyal men around him. Along with Jewish and Christian physicians, his converting commanders contributed greatly to his success. Hüsam ad-Din Lü'lü, who is of Armenian origin, is one of them. This talented admiral, who was Saladin's eyes and ears on the seas, was one of the actors of the Crusaders' failure to capture this place for a long time, with the vital supplies and materials he brought to the city during the defense of Akkâ, which was very important for Saladin. The admiral of Saladin, who also did very important works for the social life of Egypt, made a name for himself with his generosity and the social facilities he had built, and succeeded in becoming one of the unforgettable. One of his greatest achievements was to punish the Crusaders who threatened Mecca and Madina with the portable ships they built by landing in the Red Sea when Saladin was not in Egypt and ensuring the safety of the holy places.","PeriodicalId":256972,"journal":{"name":"UMDE Dini Tetkikler Dergisi","volume":"10 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-07-22","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"126198415","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}