Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego最新文献

{"title":"Głos w sprawie użycia terminów atematyczny i tematyczny w językoznawstwie indoeuropejskim","authors":"Dariusz R. Piwowarczyk","doi":"10.5604/01.3001.0016.2019","DOIUrl":"https://doi.org/10.5604/01.3001.0016.2019","url":null,"abstract":"Artykuł ma na celu uzupełnienie pracy Kamila Pawlickiego Niejednoznaczność terminów tematyczny\u0000i atematyczny w językoznawstwie indoeuropejskim (Pawlicki 2020, BPTJ LXXVI) o dalsze możliwe\u0000przyczyny powstania dwojakiego pojmowania terminu atematyczny oraz tematyczny w językoznawstwie\u0000indoeuropejskim, szczególnie w polskiej terminologii lingwistycznej.\u0000\u0000On the usage of the terms athematic and thematic in Indo-European linguistics\u0000Abstract\u0000The aim of the article is to supplement the argumentation presented by Kamil Pawlicki in his Nie\u0000jednoznaczność terminów tematyczny i atematyczny w językoznawstwie indoeuropejskim [The ambigu-\u0000ity of the terms thematic and athematic in Indo-European linguistics] (Pawlicki 2020, BPTJ LXXVI),\u0000with further possible reasons for the twofold interpretation of the terms athematic and thematic in\u0000Indo-European linguistics, especially in Polish linguistic terminology.\u0000\u0000","PeriodicalId":213697,"journal":{"name":"Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego","volume":"8 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-12-31","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"128571513","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}

{"title":"Pojęcie a inne terminy opisujące procesy mentalne w gramatyce Ronalda Langackera. Spojrzenie z perspektywy użytkownika terminologii kognitywnej","authors":"Krystyna Waszakowa","doi":"10.5604/01.3001.0016.2023","DOIUrl":"https://doi.org/10.5604/01.3001.0016.2023","url":null,"abstract":"Niniejszy artykuł ma na celu omówienie, w jaki sposób R. Langacker posługuje się należącym do pod-\u0000stawowego instrumentarium autorskiej semantyki pojęciowej terminem pojęcie. Jego rola jest ukazana\u0000ze szczególnym podkreśleniem funkcji, jaką odgrywa w opisie zarówno: 1) struktur pojęciowych, opar-\u0000tych na wyabstrahowanych z codziennego doświadczenia somatycznego schematach aktywności, jak\u0000i 2) leżących u podstaw znaczenia językowego procesów konceptualizacyjnych, na które składa się treść\u0000pojęciowa i sposób jej obrazowania. Konfrontując pojęcie z innymi terminami (m.in. takimi jak koncep\u0000tualizacja, treść pojęciowa, konstrukcja pojęciowa, pojęcie elementarne, pojęcie minimalne, metafora\u0000pojęciowa, integracja pojęciowa), autorka stara się określić jego specyfikę oraz usytuowanie i status\u0000w Langackerowskiej gramatyce kognitywnej. W końcowej części pracy zestawia i porównuje Langacke-\u0000rowski concept z tzw. konceptem kulturowym – terminem używanym w wybranych pracach rosyjskich\u0000i ujęciach polskich etnolingwistów.\u0000Concept vs. other terms describing mental processes\u0000in Ronald Langacker’s Cognitive Grammar.\u0000The perspective of a cognitive terminology user\u0000Abstract\u0000The aim of this paper is to describe the way Ronald Langacker employs the notion of concept, one of the\u0000basic terms developed within conceptual semantics. The present discussion of the term concept focuses\u0000on the function it serves in the description of both (i) the semantic structures based on “schematized pat-\u0000terns of activity abstracted from everyday bodily experience” (Langacker 2008: 32) and (ii) the concep-\u0000tualization processes based on the content and its construal. By comparing concept with other important\u0000terms, e.g. conceptualization, content, conceptual construction, primitive concept, minimal concept, con\u0000ceptual metaphor, and conceptual integration, the author of the paper strives to delineate the specificity\u0000and status of the discussed notion in Langacker’s Cognitive Grammar. In the final part of the paper, we\u0000compare and contrast Langackerian concept with the notion of cultural concept used in selected Russian\u0000linguistic works and by Polish ethnolinguists.\u0000\u0000","PeriodicalId":213697,"journal":{"name":"Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego","volume":"4 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-12-31","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"127968329","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}

{"title":"Komutacja (stosunek paradygmatyczny) i kookurencja (stosunek syntagmatyczny) w świetle algebry Boole’a","authors":"Kazimierz A. Sroka","doi":"10.5604/01.3001.0016.2020","DOIUrl":"https://doi.org/10.5604/01.3001.0016.2020","url":null,"abstract":"Artykuł poświęcony jest zagadnieniu komutacji i kookurencji, które są stosunkami lokacji, czyli stosunkami\u0000pomiędzy elementami tekstu A i B ze względu na ich występowanie w danym otoczeniu. Komutacja (sto-\u0000sunek paradygmatyczny) jest to stosunek występowania wymiennego, a kookurencja (stosunek syntagma-\u0000tyczny) jest to stosunek współwystępowania. W odniesieniu wewnętrznego zróżnicowania każdego z tych\u0000stosunków, traktowanego jako rodzaj/typ lub klasa, można mówić o jego „wartościach” (jak czyni autor\u0000niniejszego artykułu) lub o „stosunkach” jako okazach. Celem artykułu jest (1) przedstawienie ‒ na podsta-\u0000wie wybranych prac ‒ stanu badań dotyczących komutacji i kookurencji oraz (2) ukazanie możliwości opisu\u0000poszczególnych wartości tych stosunków w postaci operacji algebry Boole’a. Częś ć p ierw s za artykułu\u0000zawiera opis podejścia Leona Zawadowskiego (Lingwistyczna teoria języka, 1966: 314‒361), który mówi\u0000o „związkach” (nie: stosunkach) syntagmatycznych i komutacyjnych i skupia się na istocie i podstawach\u0000ich rozróżnienia jako dwóch rodzajów, jak też na charakterystyce poszczególnych „związków” (stosun-\u0000ków) w obrębie jednego i drugiego rodzaju. Ustalenia dokonane przez Zawadowskiego stanowią ważny\u0000etap w budowaniu teorii komutacji i kookurencji. C z ę ś ć d r u g a daje zarys dotychczasowych wyników\u0000prac autora artykułu w zakresie omawianego zagadnienia. Obejmują one m.in. (1) wykorzystanie wartości\u0000komutacji (pod nazwą stosunków dystrybucyjnych) do opisu zjawisk składniowych (w jego rozprawie\u0000doktorskiej English Phrasal Verbs, 1965, opublikowanej drukiem jako The Syntax of English Phrasal Verbs,\u00001972) oraz (2) w zestawieniu z ujęciem reprezentowanym przez Zawadowskiego ‒ zmodyfikowane i wzbo-\u0000gacone o nowe elementy spojrzenie na komutację i kookurencję, jak też na ich wartości (w drugim rozdziale\u0000pracy The Dynamics of Language, 1976: 9 i 21‒37). W DL autor ustala 16 wartości (w tym jedną wartość\u0000pustą) jednakowych dla komutacji i kookurencji, opisuje każdą z tych wartości i daje ich łączne zestawie-\u0000nie w tabelach. C z ę ś ć t r z e c i a przedstawia propozycję nową, której treścią jest opis wartości komutacji\u0000i kookurencji w schemacie funkcji boolowskiej f (x, y) dwóch zmiennych poprzez zastosowanie tej funkcji\u0000w postaci sum wielomianów minimalnych, np. w przypadku ekskluzji symetrycznej A i B z komplementacją\u0000funkcja f = (A ∩ ~ B) U (~A ∩ B), gdzie ∩ = iloczyn logiczny, U = suma logiczna, ~A = negacja.\u0000Commutation (paradigmatic relation) and co-occurrence\u0000(syntagmatic relation) in light of Boole’s algebra\u0000Abstract\u0000The paper discusses commutation and co-occurrence, which are relations of location, i.e. relations be-\u0000tween textual entities, A and B, with regard to their occurrence in a given environment. Commutation\u0000(paradigmatic relation) is the relation of non-simultaneous (substitutional) occurrence, while co-occur-\u0000rence (syntagmatic relation) is the relation of simultaneous occurrence. With regard to the internal varia-\u0000tion of each of th","PeriodicalId":213697,"journal":{"name":"Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego","volume":"55 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-12-31","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"123254008","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}

{"title":"Słowotwórstwo gniazdowe na usługach diachronii – w poszukiwaniu efektywnej metody badań zapożyczeń leksykalnych","authors":"Agata Kwaśnicka-Janowicz","doi":"10.5604/01.3001.0016.2018","DOIUrl":"https://doi.org/10.5604/01.3001.0016.2018","url":null,"abstract":"Celem artykułu jest przedstawienie głównych założeń metodologicznych słowotwórstwa gniazdowego, wy-\u0000pracowanego jako propozycja językoznawstwa synchronicznego, oraz pytanie o możliwość zastosowania\u0000tej metody w badaniach diachronicznych. Jak wykazały przedstawione zestawienia, perspektywa języko-\u0000znawstwa wewnętrznego w badaniach historycznojęzykowych – wizualizacja danych w układzie gniaz-\u0000dowym nałożonym na pola semantyczne – pozwala na obserwację wpływu układów słowotwórczych na\u0000procesy adaptacji i żywotność zapożyczeń w języku biorcy. Uzupełnienie tych badań o ujęcia z zakresu\u0000historycznej (oraz kognitywnej) socjolingwistyki i pragmatyki językowej, na tle analiz kwantytatywno-kor-\u0000pusowych, pozwala na efektywne badanie procesu zapożyczeń leksykalnych w aspekcie diachronicznym.\u0000Nest-oriented description of word-formation at the service of diachronic studies – in search for an effective method\u0000of analyzing lexical borrowings\u0000Summary\u0000The aim of the article is to present the main methodological assumptions of nest-oriented description\u0000of word-formation that has been developed within synchronic linguistics, as well as to determine the\u0000possibility of applying this method to diachronic research. As the data presented in the paper show, the\u0000perspective of internal linguistics within historical linguistic research – the visualization of data in a nest\u0000word-formation system superimposed on semantic fields – makes it possible to observe the influence of\u0000word-formation systems on the adaptation processes and on the frequency of borrowings in the recipient\u0000language. Supplementing this research with approaches from the area of historical (and cognitive) socio-\u0000linguistics and linguistic pragmatics, against the background of quantitative-corpus analyses, allows for\u0000an effective study of the process of lexical borrowing in a diachronic perspective.\u0000\u0000","PeriodicalId":213697,"journal":{"name":"Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego","volume":"25 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-12-31","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"114298482","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}

{"title":"Strukturalna analiza dowcipu – o modelu izotopijno-dysjunkcyjnym Salvatore Attardy z perspektywy kilku dekad","authors":"A. Krasowska","doi":"10.5604/01.3001.0016.2017","DOIUrl":"https://doi.org/10.5604/01.3001.0016.2017","url":null,"abstract":"Celem artykułu jest krytycznie omówienie modelu izotopijno-dysjunkcyjnego (IDM) stworzonego przez\u0000Salvatore Attardę na potrzeby analizy dowcipów językowych. Autorka przedstawia główne założenia\u0000tego modelu ze szczególnym uwzględnieniem zagadnień takich jak izotopia, przełączniki izotopii i funk-\u0000cje narracyjne. Omawia także późniejsze próby rozwijania IDM, włączając własną propozycję dotyczącą\u0000zwiększenia liczby przełączników.\u0000A structural analysis of a joke. Salvatore Attardo’s isotopy-disjunction model from the perspective of several decades\u0000Abstract\u0000The paper critically discusses the isotopy-disjunction model (IDM) developed by Salvatore Attardo for\u0000the analysis of verbal and referential jokes. We present the main assumptions of the IDM model, focusing\u0000on issues such as isotopy, isotopy triggers and narrative functions. The paper also addresses subsequent\u0000attempts to develop the IDM model, including the present author’s proposal to increase the number of\u0000triggers.\u0000\u0000","PeriodicalId":213697,"journal":{"name":"Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego","volume":"38 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-12-31","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"129712838","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}

{"title":"Recenzja książki Małgorzaty Nowakowskiej, Rezultatywność w języku francuskim i polskim, Kraków: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego, 2020","authors":"Renata Przybylska","doi":"10.5604/01.3001.0016.2026","DOIUrl":"https://doi.org/10.5604/01.3001.0016.2026","url":null,"abstract":"Autorka postawiła sobie pytanie, w jaki sposób kategoria semantyczna rezulta-\u0000tywności jest wyrażana w języku francuskim i w języku polskim. Wybór tej właśnie\u0000kategorii można uznać za trafny ze względu na jej „heterogeniczny” charakter. Jest\u0000to bowiem, z onomazjologicznego punktu widzenia wychodząc, kategoria wyrażana\u0000w różnych językach środkami nie tylko z różnych poziomów budowy języka (gra -\u0000matycznymi, leksykalnymi), ale też kategoria komunikowana środkami z poziomu\u0000dyskursu.\u0000Praca ma charakter studium konfrontatywnego, zderzającego dwa języki: francu-\u0000ski i polski, uzupełnionego jednak, co bardzo cenne, o odwołania do innych języków:\u0000słowiańskich, tu głównie rosyjskiego oraz do innych języków romańskich: włoskiego,\u0000łaciny, a także czasami germańskich: angielskiego i niemieckiego.\u0000\u0000","PeriodicalId":213697,"journal":{"name":"Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego","volume":"9 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-12-31","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"134518554","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}

{"title":"Recenzja książki Zofii Bilut-Homplewicz: Prinzip Perspektivierung. Germanistische und polonistische Textlinguistik – Entwicklungen, Probleme, Desiderata. Teil II: Polonistische Textlinguistik (Danziger Beiträge zur Germanistik, Band 61. – Berlin: Peter Lang GmbH, 2021, s. 172)","authors":"Janina Labocha","doi":"10.5604/01.3001.0016.2025","DOIUrl":"https://doi.org/10.5604/01.3001.0016.2025","url":null,"abstract":"Recenzowana książka prof. Zofii Bilut-Homplewicz, wybitnej polskiej germa-\u0000nistki, znawczyni literatury naukowej z zakresu niemieckiej i polskiej lingwistyki\u0000tekstu i dyskursu, składa się z dwóch tomów. Pierwszy, wydany w roku 2013, dotyczy\u0000lingwistyki tekstu rozwijanej w Niemczech na podstawie niemieckich prac z tej dzie-\u0000dziny. Drugi tom, opublikowany w tym samym wydawnictwie w roku 2021, Autorka\u0000poświęciła charakterystyce prac z lingwistyki tekstu wydanych w Polsce i napisanych\u0000przez polonistów. Jak podkreśla, w Polsce używa się terminu tekstologia, teoria tekstu\u0000oraz rzadziej lingwistyka tekstu. Niniejsza recenzja obejmuje treści zawarte w drugim\u0000tomie. Posługuję się terminem tekstologia, odpowiadającym niemieckiemu Textlingu\u0000istik, oraz terminem lingwistyka tekstu. Obydwa traktuję jako synonimy.\u0000\u0000","PeriodicalId":213697,"journal":{"name":"Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego","volume":"345 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-12-31","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"124259937","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}

{"title":"Korzyści poznawcze z dyskursologicznego spojrzenia na teksty dawne (przypadek renesansowej polemiki religijnej)","authors":"M. Hawrysz","doi":"10.5604/01.3001.0016.2012","DOIUrl":"https://doi.org/10.5604/01.3001.0016.2012","url":null,"abstract":"W opracowaniu przedstawiono poznawcze pożytki z zastosowania kategorii dyskursu dla oglądu teks-\u0000tów dawnych, w których uaktualnia się konfesyjny dyskurs polemiczny z okresu reformacji. Obiektem\u0000badań są komunikacyjne aspekty języka oraz różnorodne wymiary życia społeczno-kulturowego, celem\u0000zaś analiz – nie tyle charakterystyka kodu, ile opis jego użytkowników, rozumianych jako podmioty\u0000dyskursu oraz relacji między nimi, ich systemu wiedzy, sposobów myślenia o świecie, podstawowych\u0000pojęć, idei i wartości (czy raczej ich profili) zawartych w dyskursie, wykorzystywanych strategii komuni-\u0000kacyjnych, wreszcie – uwarunkowań kulturowych i społecznych oraz ram instytucjonalnych, w których\u0000odbywa się dyskurs. W perspektywie badawczej wszystkie te parametry składają się na charakterystykę\u0000dyskursu z jednej strony, z drugiej, kategoria dyskursu pozwala w sposób uspójniony uwzględnić w opi-\u0000sie tak różnorodne właściwości.\u0000A b s t r a c t\u0000The study discusses the cognitive benefits of a discourse-oriented reading of old texts whose confessional\u0000polemic discourse of the Reformation period becomes meaningful again. The object of research are the\u0000communicative aspects of language and the various dimensions of socio-cultural life. The aim of the\u0000analysis is not so much discussing the characteristics of the code, but the description of its users, seen\u0000as subjects of discourse, and of the relations among them, of their knowledge system, ways of thinking\u0000about the world, basic concepts, ideas and values (or rather their profiles) contained in discourse, the\u0000communication strategies used, as well as the cultural and social conditions and institutional frame-\u0000work in which the discourse takes place. While on the one hand, from the research perspective, all these\u0000parameters make up the characteristics of discourse, on the other, the category of discourse allows for\u0000a consistent inclusion of such diverse properties in its description.\u0000\u0000","PeriodicalId":213697,"journal":{"name":"Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego","volume":"8 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-12-31","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"115594870","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}

{"title":"Volumetric terminology in Ludwik Zabrocki’s (1907‒1977) structural phonetics","authors":"Małgorzata Haładewicz-Grzelak","doi":"10.5604/01.3001.0016.2011","DOIUrl":"https://doi.org/10.5604/01.3001.0016.2011","url":null,"abstract":"There can occur a specific quandary when trying to evaluate the achievements of great thinkers who were ahead of their time in their scientific creative output, and who were forced to develop their investigations within the paradigmatic status quo, which specifically concerns the issue of terminology. In a historio-graphic perspective, terminology usually results from the current lexical resources that reflect the thought horizons of researchers in a given period of time (a paradigm). Therefore, it might be of merit to explore beyond the terms themselves and to relate them to a whole theory under inspection through a different metatheory. In this paper, we focus on the relation between concept, phenomenological quality and name in the theory of the eminent Polish linguist Ludwik Zabrocki (1907‒1977). We discuss aspects of spatiality in selected facets of Zabrocki’s structural phonetics, focusing on issues such as: the substantiality of sonic primes, the polarity of processes, the field of processes, the space of codal systems and the summation of cognate elements. The analysis highlights the enormous and crucial role that the experience of space plays in Zabrocki’s theory. The physical aspect of experiencing phenomena points to the metalevel of embodiment on the one hand, and phenomenology on the other. Accordingly, juxtaposing the two\u0000perspectives as analytical dimensions, we attempt to present Zabrocki’s theory as a type of embodiment, adducing for this purpose some of the tenets of Maurice Merleau-Ponty’s phenomenology.\u0000Streszczenie.\u0000Wolumetryczna terminologia fonetyki strukturalnej Ludwika Zabrockiego (1907‒1977).\u0000Przy próbie oceny dokonań wielkich myślicieli, którzy wyprzedzali swoje czasy w swojej twórczości\u0000naukowej, ale byli zmuszeni do rozwijania swoich dociekań w ramach paradygmatycznego status quo,\u0000może pojawić się specyficzny dylemat, szczególnie w kwestii terminologii. Z punktu widzenia histo-riografii terminologia wynika zazwyczaj z aktualnych zasobów leksykalnych odzwierciedlających ho-\u0000ryzonty myślowe badaczy w danym okresie (paradygmat). Dlatego warto spróbować wyjść poza same\u0000terminy i powiązać je z całą badaną teorią za pomocą innej metateorii. W artykule skupię się na rela-\u0000cji pojęcie / jakość fenomenologiczna / nazwa w teorii wybitnego polskiego językoznawcy, Ludwika\u0000Zabrockiego (1907–1977). W szczególności omówię aspekty przestrzenności w wybranych aspektach\u0000fonetyki strukturalnej Zabrockiego, skupiając się na takich zagadnieniach, jak: biegunowość procesów,\u0000pole procesów, przestrzeń systemów kodalnych oraz sumowanie elementów pokrewnych. Analiza zwra-\u0000ca uwagę na ogromną i kluczową rolę, jaką w teorii Zabrockiego odgrywa przestrzenność. Fizyczny\u0000aspekt doświadczania zjawisk wskazuje na metapoziom ucieleśnienia (‘embodiment’) z jednej strony\u0000i fenomenologii z drugiej. W związku z tym, krzyżując te dwie perspektywy jako wymiary analityczne,\u0000podjęłam próbę ujęcia jego teorii jako tzw. ‘ucieleśnienia’ (embodiment), bazując na ","PeriodicalId":213697,"journal":{"name":"Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego","volume":"73 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-12-31","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"116961353","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}

{"title":"Identyfikacja bifonematycznych wystąpień wybranych diad ortograficznych w języku polskim na potrzeby automatycznej transkrypcji tekstu","authors":"Daniel Śledziński","doi":"10.5604/01.3001.0016.2021","DOIUrl":"https://doi.org/10.5604/01.3001.0016.2021","url":null,"abstract":"W artykule omówiono metodę identyfikacji form fleksyjnych języka polskiego zawierających diadę ortograficznych ze zbioru: dz, dź, dż oraz rz, która oznacza dwa fonemy. Wszystkie wymienione struk- tury najczęściej są monofonematyczne, a więc wystąpienia bifonematyczne można uznać za wyjątkowe. Zagadnienie jest istotne dla potrzeb związanych z przetwarzaniem języka, głównie dla automatycznej konwersji tekstu ortograficznego na transkrypcję fonologiczną lub transkrypcję fonetyczną. Taką funkcję pełni zaproponowany przez autora wielowarstwowy model transkrypcji. W niniejszej publikacji w skró- cie przedstawiono założenia dotyczące tego modelu w kontekście omawianego problemu. Najważniejszą częścią publikacji stanowi opis badania, którego celem było wyznaczenie nagłosowych ciągów ortogra- ficznych występujących tylko w określonych formach fleksyjnych, a więc umożliwiających ich identy- fikację. The identification of biphonematic occurrences of selected orthographic dyads in Polish for the purposes of automatic text transcription Abstract The article discusses the methods of identifying Polish inflectional forms that contain the orthographic dyad from the set: dz, dź, dż or rz, which denotes two phonemes. The mentioned structures are mainly monophonematic, so the biphonematic occurrences can be considered exceptional. This issue is important for language processing, mainly for the automatic conversion of an orthographic text into phonological or phonetic transcription. This function is served by the multilayer transcription model proposed by the author. The paper briefly presents the assumptions of this model in the context of the problem discussed. The most important part of the article is the description of the research, whose aim was to determine onset orthographic sequences that appear only in certain inflectional forms, which enables their identification.","PeriodicalId":213697,"journal":{"name":"Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego","volume":"2 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-12-31","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"126716392","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}