{"title":"MODERNİZM VE POST MODERN KÜRESELLEŞME SÜRECİNİN MİMARİ KİMLİĞE ETKİLERİ","authors":"Çiğdem KILINÇ GÜL, Filiz ALKAN MEŞHUR","doi":"10.58317/eksen.1268543","DOIUrl":"https://doi.org/10.58317/eksen.1268543","url":null,"abstract":"20.yy da modernleşme hareketinin başlaması mimarlık ve kentleşme alanlarında sosyo-ekonomik ve kültürel koşulların değişiklik göstermesine neden olmuştur. Modernleşme ile birlikte dünya kentlerinde çok yönlü gelişim süreci yaşanmış, modernizmin etkisiyle küreselleşme kavramının ortaya çıkmasıyla toplumun ve kentlerin rolü değişmiştir. Bu değişime bağlı olarak insanların yer ile kurduğu ilişkiler etkilenmiş, yer ‘e özgü değerler yitirilmeye başlamış, yer – zaman- mekân kavramları birbirinden kopmuştur. Böylece kentlerin ve mimari ürünlerin herhangi bir bölgeye, coğrafyaya, zamana ait olmaması kimlik sorununa neden olmuş ve yersizleşme kavramını doğurmuştur. Yersizleşme ile birlikle mimari tasarımı yönlendiren verileri ve özgün mekânları yer yapan niteliklerin ortadan kalktığı, kavramsal bütünlüğün olmadığı, fiziksel çevre – kültürel ve tarihi değerler arasında kopmaların yaşandığı bir döneme girilmiştir. Özellikle küreselleşme ile birlikte bilgi teknolojilerindeki yaygınlaşma kentlerde mekânsal ve zamansal kopmalara neden olmuş, kente ve mimariye özgü alanlar görsel tüketim alanlarına dönüşen yerler olmuştur. Bu durum ise ‘’meta’’ kavramını ortaya çıkarmıştır. Böylece insanlar geçmişin ve kültürün sahip olduğu değerlere sahip çıkmadan yaşanılan mekânları tüketim nesnesi olarak görmeye başlamıştır. Bu araştırmanın amacı, kentlerin ve mimarlığın kimliği üzerinde, modernleşme ve küreselleşmenin yarattığı etkiye bağlı olarak, yer, zaman ve mekân kavramlardaki değişimin önemini tartışmaktır. Çalışmada, yer kavramının yeni yapım teknikleri ile çoğaltılarak kopya haline getirilmesi, yerlerin aynılaşması ve yersizleşme sorunu örnekler üzerinden açıklanmıştır. Bu nedenle araştırma, mimari kimliğin zaman içindeki değişimini anlamak, yersizleşen mekânların nasıl ‘’meta’’lar haline dönüştüğünü ifade etmek açısından önemlidir.","PeriodicalId":476158,"journal":{"name":"EKSEN Dokuz Eylül Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Dergisi","volume":"47 12","pages":""},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-12-05","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"138600787","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"KÜLTÜREL MEKAN YARATIM ARACI OLARAK PARAMETRİK TASARIM","authors":"Rıza Fatih MENDİLCİOĞLU","doi":"10.58317/eksen.1287819","DOIUrl":"https://doi.org/10.58317/eksen.1287819","url":null,"abstract":"Öz
 Bu çalışmanın amacı, toplumların kültürlerini mimarlık aracığı ile yeniden oluşturmalarında, parametrik tasarım anlayışının sağladığı olanakları, göstergebilim ve mimarlık ilişkisi kapsamında biçimsel ve anlamsal olarak incelemektir. Bununla beraber birer bildirişim aracı olan kültürün ve mimarlığın, işlevselci mimarlıkla bozulmuş ilişkilerinin, parametrik tasarım aracılığı ile çağdaş biçimde nasıl yeniden kurulabileceğini irdelemek araştırmanın diğer amacını oluşturmaktadır. Bu kapsamda, son yıllarda gelişen ekonomik ve teknolojik erkinin etkisiyle, değişen sanat ve mimarlık kültürünü parametrik tasarım aracılığı ile yeniden ele alan Portekiz’den Lizbon Sanat, Mimarlık ve Teknoloji Müzesi (MAAT) örnek yapı olarak incelenecektir. Yapının seçiminde, içinde bulunduğu tarihi çevrenin kültürel dokusunu tamamlayıcı niteliğe sahip olması, bünyesinde temsil ettiği toplumun farklı kültür katmanlarını geçmiş-gelecek bağlamında barındırması ve bunları çağdaş bir şekilde sunması önemli rol oynamıştır. Çalışmada seçilen müzenin, temsil ettiği mimarlık-kültür ve anlam ilişkilerini analiz edebilmek ve bu ilişkilerin parametrik tasarım ile bağıntılarını çözümleyebilmek için kültürü ve sembolize ettiği anlamları çözümleme yöntemi olan göstergebilimin farklı yaklaşımları kullanılacaktır. Müze bir mimari gösterge olarak ele alınacak, kültürel iletişim nitelikleri, biçim, anlam, strüktür, malzeme ve bunların kültürle ilişkileri üzerinden analiz edilecektir. Çalışmada, betimsel tarama yöntemi izlenecek bununla beraber Umberto Eco’nun anlam ve Roman Jakobson’un Bildirişim modelinin işlevsel analizleri kullanılacak, yapı ve mimari bileşenleri, temsil ettikleri kültürel semboller ve anlamları söz konusu yöntem ile ele alınacak ve analizleri yapılacaktır. Çalışmanın sonuç bölümünde, parametrik tasarımın kültürel nitelikli bir yapının, mimari-kültür ilişkilerinin, mimari-anlam ilişkilerinin ve kültür-mimari malzeme ilişkilerinin yeniden oluşturulmasında sağladığı olanaklar tablolaştırılarak analiz yöntemi ve çalışmanın bulmayı amaçladığı olanaklar özetlenecektir. Çalışma, parametrik tasarım anlayışının, mimarlık ve kültür ilişkisini yeniden kurgulama potansiyelini ortaya koyması nedeniyle önem arz etmektedir.","PeriodicalId":476158,"journal":{"name":"EKSEN Dokuz Eylül Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Dergisi","volume":"2 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-09-29","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"135296591","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"The Impact of Metaverse and NFTs on Architecture: How Will the Buildings of the Future Take Shape?","authors":"Kerem DÜZENLİ, Ziya Nazım PERDAHÇI","doi":"10.58317/eksen.1286569","DOIUrl":"https://doi.org/10.58317/eksen.1286569","url":null,"abstract":"Bu makalede, son yıllarda tasarımın üretim şeklinin değişmesi üzerine odaklanılmıştır. Özellikle internetin ve kişisel bilgisayarların yaygınlaşmasıyla birlikte tasarım süreçleri büyük bir dönüşüm geçirmiştir. Blok zincir teknolojisi ve beraberinde getirdiği kripto paralar bu değişimin bir sonucu olarak ele alınmıştır. Ayrıca, kripto paraların gelişimiyle NFT pazarının oluşması ve bu pazarın Metaverse kavramıyla Web 3.0 ile entegre hale gelmesi örneklerle incelenmiştir. Bu gelişmelerin, gelecekteki mimarlık anlayışı üzerindeki potansiyel etkileri araştırılmıştır. Araştırma, bazı mimarlık ofislerinin Metaverse için tasarladıkları yapılarla desteklenmiştir. Bununla birlikte, tüm bu gelişmelerin spekülasyon ve reklam amaçlı üretilmiş birer etki unsuru olma olasılığı üzerinde durulmuştur. 
 
 Makalede kullanılan yöntemler, kaynak taraması ve örnek analizler şeklinde olmuştur. NFT çalışmaları ve Metaverse kavramları detaylı bir şekilde incelenmiş, blok zincir teknolojisinin sunduğu imkanlar değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, bu teknolojilerin henüz yeni oldukları, fayda ve zarar ilişkilerinin tam olarak anlaşılamadığı ve gelecekteki kullanım potansiyellerinin yüksek olduğu, ancak aynı zamanda spekülasyonun bir unsuru olarak da tehlikeli olabilecekleri üzerinde durulmuş ve gelecek çalışmalarla bunların yeniden değerlendirilip desteklenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.","PeriodicalId":476158,"journal":{"name":"EKSEN Dokuz Eylül Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Dergisi","volume":"43 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-09-28","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"135469821","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"İMAR YÖNETMELİKLERİ VE KENT MİMARİSİ İLİŞKİSEL ANALİZİ: DENİZLİ ÖRNEĞİ","authors":"Esra ÇELİK, Halit COZA","doi":"10.58317/eksen.1271600","DOIUrl":"https://doi.org/10.58317/eksen.1271600","url":null,"abstract":"Kentler içinde yaşadığı toplumun sosyokültürel ve sosyoekonomik yapılarına göre tarihsel süreçte meydana getirdiği mekânlarla bir bütündür. Kendine özgü yanları ve farklılıklarıyla diğer kentlerden ayrılması onu kimlikli kılar. Kent kimliğinin önemli bir bileşeni olan kent mimarisi ise kentin yapısal çevresini oluşturmakta ve toplumun hayatını şekillendirmektedir. Ancak bu kavram günümüzde anlamını kaybetmekle karşı karşıyadır. Ülkemizde yapıların biçimlenmesinde önemli faktör olan imar faaliyetleri sonucu oluşan yapıların geldiği noktada kentlerin zamanla özgünlüğünü yitirerek kimlik belirsizliğine neden olduğu görülmektedir. Bu çalışma ile uygulanan imar yönetmeliklerinin kentsel çevredeki oluşumlarıyla kent mimarisi üzerindeki etkisi sorgulanmıştır. Yapılan strateji ve değişikliklerin kent ölçeğindeki etkileri Denizli kenti üzerinden incelenmiştir. Geçmişte sahip olduğu zengin tarihi ve kültürüne rağmen günümüzdeki kent merkezinin geçmişinden ve çevresinden kopuk olarak gelişmesi, yapılan uygulamalarda kimliğin arka planda bırakıldığını göstermektedir. Tarihsel arka planda da ilk yerleşim yeri olan günümüz Denizli kent merkezi ve yakın çevresi ilk imar yönetmeliğinden bu yana 1985-2021 arası dönemler ele alınmış ve önceki geleneksel ve organik dokusu arasındaki morfolojik farklılıklar incelenmiştir. Yapılan incelemelerde yönetmelik ilkelerinin mimari anlamdaki süreçleri ve sonuçları yapı ve yapı grupları bağlamında değerlendirilmiştir. Sonuç olarak yasal çerçevenin zamanla çeşitli alanlardaki gelişmelerle birlikte değişikliklere uğramasıyla etki ettiği kentsel mekânların da buna paralel olarak ne ölçüde değiştiği gözlenmiştir. Devamında uygulamalarda ortaya çıkan problemler ve eksik görülen çalışmalar saptanarak çözüm önerileri sunulmuştur.","PeriodicalId":476158,"journal":{"name":"EKSEN Dokuz Eylül Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Dergisi","volume":"2 1 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-08-22","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"135717124","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}