{"title":"Kazakistan’daki Ahıska Türkleri’nde Dil Edebiyat ve Toplumsal Yaşantılarına Etki Eden Şair ve Aydınlar","authors":"Durmuş Karci","doi":"10.47580/TEAD.115","DOIUrl":"https://doi.org/10.47580/TEAD.115","url":null,"abstract":"Ahıska bölgesi ve Kafkaslar Türk -İslam kültürünün yaşanması ve korunması adına önemli bir yer olarak anılmaktadır. Ahıska bölgesi, yetişen güzide şair ve aydınlar ile dikkatleri üzerine çekmiştir. Ahıskalı Türkler özellikle âşıklık geleneğini,Kazakistan’a taşıyarak milli yönden ayakta kalmayı başarmışlardır. Eskide halkın “Âşık’’, günümüzde “Şair’’ dediği, söz ustadı edebiyatçılar söyledikleri veya yazdıkları şiirleriyle halkın milli ve manevi ihtiyaçlarını karşılamaktadırlar. Azınlık topluluklarda ana bir unsur etrafında kenetlenmek hayati bir konu olmaktadır. Bu unsurlar en başında dil, kültür gelmektedir. Bundan dolayı toplum içerisinde bu kaynaşmayı sağlayan ve geçmişten gelen birikimleri geleceğe aktaran Ahıskalı aydınlar ve şairlar olmuştur. Bu şairlarin yazdıkları eserler ile, topluma yön veren aydınlar Kazakistan Ahıska Türklerinin vatan hasreti ve milli birliktelikleri yönünden büyük hizmetlerde bulunmuşlardır. Nitel araştırma kapsamında saha çalışması yapılarak veriler toplanmıştır. Sahada toplanan veriler fişlenerek içerik analiziyle yorumlanmıştır. Bulgulara göre Ahıskalı şair ve aydınların yazdıkları kitaplar, açtıkları dernekler ve yaptıkları sosyal faaliyetler toplumun geleceğe güvenle bakmasına yardımcı olmaktadır. Edebi ve kültürel kaynaklarla Ahıska Türklerinin bir amaç etrafında bir araya gelmeleri için büyük gayret sarf ettikleri anlaşılmaktadır.","PeriodicalId":359184,"journal":{"name":"Türk Edebiyatları Araştırma Dergisi","volume":"1996 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2020-12-15","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"134133300","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"KazakEdebiyatı’nınKurucularından Abay Kunanbayev’in Hayatı ve Kara Sözler Adlı Eserinde Geçen İnsan-ı KâmilTeması","authors":"Ahmet Yildiztaş, Süleyman Demirel Üniversitesi","doi":"10.47580/TEAD.114","DOIUrl":"https://doi.org/10.47580/TEAD.114","url":null,"abstract":"Bu çalışmada,19. Yy.Kazak Edebiyatı’nın kurucularından olan Abay Kunanbayev’inhayatı ve Kara Sözler adlı eserindeele alınaninsan-ı kamil teması üzerinde durulmaktadır. Abay’a göre bir insanın insan-ı kamil olabilmesi için başta iyi bir eğitim alması ve ahlaki değerlere sahip çıkması gerekmektedir. Çalışmada, Abay'ın, Kazak halkı için yapmış olduğu fedakârlıklar, halkının bilgi, medeniyet ve kültür seviyesini daha ileriye götürebilmek için göstermiş olduğu gayretleri de ele alınmıştır.Abay Kunanbayev’in hayatı boyunca en önemli gayesi, geçmişte ve kendi döneminde çok sıkıntılar çekmiş olan Kazaklaramedeniyete giden yolları göstermekti. Abay Kunanbayev, şair, filozof, mütefekkir vs. çok yönü olan bir şahsiyet olarak derinlemesine araştırılması gereken büyük bir şahsiyettir. Bu çalışmada, Abay’ın yaşadığı döneme, hayatına, insan ve insanın kâmil mana da yetiştirilmesi noktasındaki görüşlerine kısaca yer verilmeye çalışıldı. Çalışmada,ayrıca Abay’ın Kara Sözler adlı eserinde ele aldığı insan-ı kamil olma yolunda gerekli olan ahlaki değerler üzerinde durulmuştur. Yalancılık, kibir, bencillik, cahillik ve tembellik gibi insana zararlı ve insanı olgunluktan uzaklaştıran şeylerden uzak durulması gerektiğide vurgulanmıştır.","PeriodicalId":359184,"journal":{"name":"Türk Edebiyatları Araştırma Dergisi","volume":"14 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2020-12-15","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"128858693","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Cevâhir-i Mültekata’dan Ahlâk ve Öğüt İhtiva Eden Seçme Hikâyeler","authors":"M. Shareef, Kerkük Üniversitesi, Fatih Yılmaz","doi":"10.47580/TEAD.112","DOIUrl":"https://doi.org/10.47580/TEAD.112","url":null,"abstract":"19.Yüzyıl Osmanlı devlet adamlarından şair, kâtip ve âlim Mehmed Lebîb Efendi’nin Cevâhir-i Mültekata adlı eseri Klasik Türk Edebiyatının hikâye türüne ait önemli eserlerdendir. Arapça, Farsça ve Türkçe eserlerden derlenip bir araya getirilen eser, İslâm toplumunun kültür ve medeniyet yapısını oluşturan âlimler, mutasavvıflar, şairler, devlet adamları ve ardında eşsiz hikâyeler bırakmış şahsiyetlerle zengin bir hikmet evreni sunmaktadır.Bu makale çalışmasında ilk bölümde 19.Yüzyıl Osmanlı devlet adamlarından olan kâtip, âlim veşairMehmed Lebîb Efendi’nin hayatı, edebî kişiliği, eserleri ve hikâye türü hakkında bilgi sunulmuştur. İkinci bölümde araştırmanın yöntemi, evren ve örneklemi hakkında bilgi verilerek verilerin toplanması ve analiz kısmında konu ile ilgili literatür araştırması, transkripsiyon özellikleri hakkında bilgi sunulmuştur. Üçüncü bölümde bulgular ve yorumlar kısmında Cevâhir-i Mültekata adlı eserin dil ve anlatım özellikleri ile birlikte ahlâk ve öğüt konulu on bir seçme hikâyenin orijinal Osmanlıca metinleri, transkripsiyonları ve Türkçe anlamları verilmiştir. Bu kapsamda hikâyelerin dil ve anlatım özellikleri hakkında bilgi verilmiştir. Sonuç ve öneriler bölümünde Cevâhir-i Mültekata adlı eserin önemine dikkat çekmek amacıyla belirlenen seçme hikâyelerin edebîve ilmi değerleri ve önemi hakkında bilgi sunulmuştur.","PeriodicalId":359184,"journal":{"name":"Türk Edebiyatları Araştırma Dergisi","volume":"144 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2020-12-15","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"121100547","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}