مریم هاشمی بخشی, ذکراله مروتی, طاهره الهی, سارا شاه محمدیان
{"title":"اثربخشی هنردرمانی بر مهارتهای اجتماعی_ارتباطی، تنظیم هیجان و انعطاف پذیری رفتاری در کودکان مبتلا به اختلالهای طیف اتیسم","authors":"مریم هاشمی بخشی, ذکراله مروتی, طاهره الهی, سارا شاه محمدیان","doi":"10.22054/JPE.2019.9228","DOIUrl":"https://doi.org/10.22054/JPE.2019.9228","url":null,"abstract":"پژوهش حاضربا هدف تعیین اثربخشی هنردرمانی بر مهارتهای اجتماعی_ ارتباطی، تنظیم هیجان و انعطافپذیری رفتاری در کودکان مبتلا به اختلالهای طیف اتیسم انجام شد. روش پژوهش نیمهآزمایشی و طرح آن پیشآزمون، پسآزمون و پیگیری دو ماهه با گروه گواه بود. جامعه آماری شامل کودکان 6 تا 12 ساله مبتلا به اختلالهای طیف اتیسم شهر زنجان بود. نمونه شامل 26 کودک بود که به روش در درسترس انتخاب شدند و سپس به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه جایگزین شدند (هر گروه 13 نفر). ابزار پژوهش پرسشنامه نیمرخ مهارتهای اجتماعی اتیسم اسکات بلینی، سیاهه تنظیم هیجان شیلدز و سیچتی و خرده مقیاس رفتار محدود و تکراری مقیاس رتبهبندی گیلیام- ویرایش دوم بود. گروه آزمایش در طی 44 جلسه به مدت چهار ماه تحت هنردرمانی که از برنامه مداخله هنر درمانی برای کودکان و نوجوانان درخودمانده جنیفر بت سیلورز (2008) الگوبرداری شدهبود، قرارگرفتند. برای تجزیه و تحلیل دادهها علاوه بر آمار توصیفی از آمار استنباطی تحلیل واریانس با اندازهگیری مکرر استفاده شد. تحلیل دادهها نشان داد که هنردرمانی بر مهارتهای اجتماعی_ ارتباطی و مؤلفههای آن و مؤلفههای تنظیم هیجان و بیثباتی/منفیگرایی و همچنین انعطافپذیری رفتاری تأثیر مطلوب داشته است، بدین معنی که برنامه مداخلهای باعث بهبود مهارتهای اجتماعی_ ارتباطی، تنظیم هیجان و انعطافپذیری شد. در نتیجه بنا بر یافتههای حاصل از این پژوهش، میتوان از هنردرمانی به عنوان یک روش مکمل درمانی جهت بهبود مهارتهای اجتماعی_ ارتباطی، تنظیم هیجان و انعطافپذیری رفتاری در کودکان مبتلا به اختلالهای طیف اتیسم بهره برد.","PeriodicalId":31403,"journal":{"name":"Ravanshinasii Afradi Istisnayi","volume":"8 1","pages":"155-177"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2018-07-23","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"49116104","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"تاثیر تمرین های روانی حرکتی بر بهبود خوانایی دست خط در دانش اموزان ابتدایی","authors":"رقیه بهرامی, حمید، علیزاده, فرنگیس کاظمی","doi":"10.22054/JPE.2018.9208","DOIUrl":"https://doi.org/10.22054/JPE.2018.9208","url":null,"abstract":"هدف از پژوهش حاضر بررسی تأثیر تمرین های روانی- حرکتی بر بهبود دستخط دانشآموزان ابتدائی بود. بعضی از دانش آموزان ابتدائی در دستخط دچار اشکال هستند که مشکلات آن ها می تواند ناشی از عواملی مانند قلم نامناسب، سطح نامناسب برای نوشتن یا وضعیت بدنی نامناسب در حین نوشتن، هماهنگی بینایی- حرکتی ضعیف، مشکل در برنامه ریزی حرکتی و کنترل حرکات ظریف باشد. دراین پژوهش که ازطرح تک آزمودنی نوعAB استفاده شد، جامعه مورد پژوهش شامل دانشآموزان ابتدائی در استان تهران در سال تحصیلی 96-1395بود که به وسیله سیاهه محقق ساخته از نظر مشکلات دستخط بررسی و با استفاده از نمونه گیری هدفمند 4 نفراز دانش آموزان با مشکلات دست خط برای آموزش انتخاب شدند و به مدت 10 جلسه آموزش دیدند. برای تجزیه و تحلیل داده ها از داده های سه مرحله استفاده شد که شامل خط پایه، حین آموزش و مراحل پیگیری بود. نمره هر دانش آموز در آزمون خط پایه، حین آموزش و پیگیری به صورت نمودار و جدول نمایش داده شده است. براساس یافته ها می توان نتیجه گیری کرد که تمرین های شناختی- حرکتی می تواند در بهبود دستخط دانشآموزان مؤثر باشد.","PeriodicalId":31403,"journal":{"name":"Ravanshinasii Afradi Istisnayi","volume":"8 1","pages":"1-18"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2018-07-23","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"68413315","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"مقایسه اثربخشی توانبخشی حافظة کاری به کمک رایانه و روش چندحسی بر بهبود کارکرد های اجرایی دانش آموزان مبتلا به نارساخوانی","authors":"عباسعلی حسینخانزاده, مونا لطیف, محبوبه طاهر","doi":"10.22054/JPE.2018.21814.1558","DOIUrl":"https://doi.org/10.22054/JPE.2018.21814.1558","url":null,"abstract":"نارساخوانی رایجترین نوع ناتوانیهای یادگیری است که حدود 80 درصد مشکلات یادگیری را در بر میگیرد. هدف پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی توانبخشی حافظة کاری به کمک رایانه و روش چندحسی بر بهبود کارکردهای اجرایی دانشآموزان مبتلا به نارساخوانی بود. روش پژوهش آزمایشی با طرح پیشآزمون-پسآزمون با دو گروه آزمایش و یک گروه گواه بود. جامعه آماری شامل تمامی دانشآموزان مقطع ابتدایی مبتلا به نارساخوانی شهر رشت در سال تحصیلی 94-1393 بودند که از بین آنها 45 نفر با روش نمونهگیری تصادفی انتخاب و به تصادف در دو گروه آزمایش و یک گروه گواه جایدهی شدند. برای جمعآوری دادهها از ویرایش چهارم مقیاس هوش وکسلر کودکان، آزمون رسمی خواندن و نارساخوانی و نسخه نرمافزاری آزمون مرتب کردن کارتهای ویسکانسین استفاده شد. برنامه توانبخشی حافظة کاری به کمک رایانه در 11 جلسه به گروه آزمایش اول و برنامه آموزش چندحسی در 9 جلسه به گروه آزمایش دوم آموزش داده شد؛ درحالیکه گروه گواه، آموزشی در این زمینهها دریافت نکردند. تحلیل دادهها نشان داد که در مرحله پسآزمون بین گروههای آزمایش و گواه از نظر میزان بهبودی کارکردهای اجرایی تفاوت وجود داشت؛ بهطوریکه روش توانبخشی حافظة کاری به کمک رایانه بیشتر از روش چندحسی باعث بهبود کارکردهای اجرایی دانشآموزان مبتلا به نارساخوانی شده بود. بر این اساس میتوان نتیجه گرفت که روش توانبخشی حافظة کاری به کمک رایانه با ایجاد نوعى تجربة یادگیرى که معطوف به انعطافپذیری و بازگرداندن کارکردهای مغزى دچار اشکال است به بهبود کارکردهای اجرایی کودکان مبتلا به نارساخوانی کمک بیشتری میکند.","PeriodicalId":31403,"journal":{"name":"Ravanshinasii Afradi Istisnayi","volume":"8 1","pages":"35-60"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2018-04-21","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"68413257","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
افسانه رحیمی, احمد یارمحمدیان, احمد عابدی, سالار فرامرزی
{"title":"اثر بخشی مداخلات گروهی (SS-GRIN) بر بهبود مهارتهای اجتماعی، شایستگی تحصیلی و مشکلات رفتاری کودکان مبتلا به اختلالات طیف اتیسم","authors":"افسانه رحیمی, احمد یارمحمدیان, احمد عابدی, سالار فرامرزی","doi":"10.22054/JPE.2018.21898.1561","DOIUrl":"https://doi.org/10.22054/JPE.2018.21898.1561","url":null,"abstract":"چکیده: هدف از این پژوهش، بررسی تأثیر درمان مداخلات گروهی (SS-GRIN)، بر بهبود مهارتهای اجتماعی، تحصیلی و کاهش مشکلات رفتاری کودکان مبتلا به اختلالات طیف اتیسم است. روش این پژوهش مورد منفرد(طرح A-B-A) بوده است و با استفاده از نمونه گیری هدفمند3دانش آموز مبتلا به اتیسم انتخاب شدند. جلسات آموزشی بر اساس برنامه آموزش مهارتهای اجتماعی دی روزیر که حاوی ده درس بود به مدت 5 ماه در قالب 20 جلسه 40 دقیقهای برگزار گردید. با استفاده از سیستم بهبود مهارتهای اجتماعی(SSIS) حین و پس از هر 3 جلسه آموزشی نیز ارزیابی صورت گرفت. به منظور پیگیری نتایج آموزش یک ماه بعد این پرسشنامه توسط مربی دانش آموزان تکمیل شد. بر اساس نتایج تحلیل دیداری دادهها این برنامه در زمینه بهبود مهارتهای اجتماعی و مشکلات رفتاری برای هر سه شرکت کننده مؤثر بوده است. در زمینه بهبود شایستگی تحصیلی این برنامه برای شرکت کننده اول مؤثر بوده است. بر اساس یافتههای این پژوهش به نظر میرسد که ماهیت گروهی مداخلات با ایجاد فرصت بیشتر برای تعامل و افزایش انگیزه کودکان برای ارتباط نه تنها منجر به بهبود روابط و مهارتهای اجتماعی میشوند، بلکه همچنین میتوانند اثر مستقیم و مثبت بر مشکلات رفتاری (شامل کاهش قلدری، رفتارهای برون ریزی و درون ریزی) بر جای بگذارند. در زمینه اثر بخشی این برنامه بر شایستگی تحصیلی نیاز به تحقیقات بیشتری است.","PeriodicalId":31403,"journal":{"name":"Ravanshinasii Afradi Istisnayi","volume":"7 1","pages":"49-69"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2018-02-20","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"47443663","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"مدلیابی ساختاری سبک های دلبستگی به خدا ،تاب آوری و سلامت روانی در والدین دارای کودکان نارساییهای رشدی و هوشی","authors":"شهروز نعمتی, فرناز مهدی پور مارالانی","doi":"10.22054/JPE.2016.7110","DOIUrl":"https://doi.org/10.22054/JPE.2016.7110","url":null,"abstract":"هدف پژوهش حاضر مدلیابی ساختاری سبک های دلبستگی به خدا ،تاب آوری و سلامت روانی در والدین دارای کودکان نارسایی-های رشدی و هوشی بود، طرح پژوهش از نوع همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش کلیه مادران دارای کودکان نارساییهای رشدی و هوشی شهر تبریز در سال تحصیلی 94-1393 در دوره ابتدایی بود. تعداد 200 نفر از این گروه از طریق روش نمونهگیری هدفمند دردسترس بهعنوان نمونه انتخاب شدند و مقیاسهای تابآوری کانر و دیویدسون (2003)، دلبستگی به خدا روات و کرکپاتریک (2002) و سلامت روانی دراگوتیس و همکاران (1976) برای جمعآوری دادهها مورد استفاده قرار گرفتند. نتایج حاصل از مدل یابی معادلات ساختاری نشان داد که در بین دلبستگی به خدا، دلبستگی ایمن منجر به افزایش سلامت روانی، دلبستگی اضطرابی باعث کاهش سلامت روانی و دلبستگی اجتنابی منجر به کاهش سلامت روانی و تاب آوری میشود. افزون بر این، تاب آوری عامل افزایش سلامت روانی شد، ولی تابآوری در رابطه دلبستگی به خدا و سلامت روانی، نقش واسطهای ایفا نکرد. باتوجه به اهمیت سازههای معنوی تحولی در ارتقای سلامت روانی و کاربرد آن هم در حوزههای پژوهشی و مداخلههای روانشناختی، برای والدین کودکان نارساییهای رشدی و هوشی و دیگر گروهها پیشنهاد میشود.","PeriodicalId":31403,"journal":{"name":"Ravanshinasii Afradi Istisnayi","volume":"6 1","pages":"26-40"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2016-08-22","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"68412971","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"دقیقآموزی: مداخلهای رفتاری برای دانشآموزان با اختلال یادگیری خواندن","authors":"حمید، علیزاده, حجت پیرزادی, باقر غباری بناب, شهلا پزشک, فرنگیس کاظمی","doi":"10.22054/JPE.2015.2593","DOIUrl":"https://doi.org/10.22054/JPE.2015.2593","url":null,"abstract":"هدف: هدف پژوهش حاضر شناسایی مداخلههای موثر برای اختلال یادگیری خواندن با تاکید بر رویکرد رفتاری و معرفی روش دقیقآموزی بهعنوان نمونهای از روشهای مبتنی بر این رویکرد بود. روش: بدین منظور با روش مروری متون اصلی شامل کتابها و مقالههای علمی معتبر در این زمینه بین سالهای 1954 تا 2015 از پایگاههای اطلاعاتی Google Scholar, ERIC, Science Direct و Pub Med استخراج و مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت. جستجو در این پایگاهها با کلید واژههایEvidence-based methods/intervention, Best practices, Special education, Learning disability/disorder, Effectiveness, Precision teaching بود. همچنین، از برخی منابع فارسی موجود در این زمینه استفاده شد. یافتهها: مرور ادبیات پژوهش نشان داد مداخلههای موثر در اختلال یادگیری خواندن بر دیدگاه رفتاری مبتنی هستند و در این بین دقیقآموزی مداخلهای است که با رویکرد پاسخ به مداخله هماهنگی دارد. دقیقآموزی دارای ویژگیهای منحصر به فردی مانند ارزیابی مداوم عملکرد، ثبت و نمایش عملکرد روی نمودار و تصمیمگیری بر مبنای چگونگی عملکرد یادگیرنده است که میتواند استفاده از آن برای افراد با اختلال یادگیری خواندن را اثربخش سازد. نتیجهگیری: بر اساس مرور ادبیات پژوهش میتوان گفت دقیقآموزی مداخلهای رفتاری در اختلال یادگیری است که به خاطر ویژگیهایی که در خود جای داده، توجه بیشتری را از سوی پژوهشگران و متخصصان بالینی این حوزه میطلبد. تعاریف، ویژگیها، اصول و مراحل دقیقآموزی در متن مقاله بهتفصیل بیان شدهاند.","PeriodicalId":31403,"journal":{"name":"Ravanshinasii Afradi Istisnayi","volume":"5 1","pages":"1-38"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2015-12-22","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"68412794","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"تأثیر بازیهای آموزشی رایانهای برانگیزش تحصیلی مفاهیم ریاضی دانشآموزان پسر با ناتوانی یادگیری ریاضی","authors":"رحیم مرادی, حسن ملکی","doi":"10.22054/JPE.2015.1543","DOIUrl":"https://doi.org/10.22054/JPE.2015.1543","url":null,"abstract":"هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر بازیهای آموزشی رایانهای بر انگیزش تحصیلی دانشآموزان پسر پایه سوم ابتدایی با ناتوانی یادگیری ریاضی بود. به همین منظور با اجرای یک پژوهش آزمایشی از بین تمامی دانش آموزان پسر پایه سوم ابتدایی مدارس شهر خرم آباد، 40 نفر از طریق نمونهگیری در دسترس انتخاب شدند و به شیوه تصادفی به دوگروه آزمایش وکنترل تقسیم شدند. ابزار پژوهش، پرسشنامه انگیزشی ولرند بود. پیشآزمون انگیزش تحصیلی در هر دو گروه آزمایش و کنترل توسط پژوهشگر اجرا شد. در گروه آزمایش، نخست معلم درس خود را ( چهار عمل اصلی) به طور کامل به دانشآموزان ارایه داد و از بازی رایانهای به عنوان مکملی برای مفهوم آموزش داده شده استفاده کرد. اما معلم در گروه کنترل برای آموزش مفاهیم ریاضی، به روش مرسوم خود ادامه داد. سپس پسآزمون انگیزش تحصیلی توسط پژوهشگر اجراء شد. تحلیل داده ها با استفاده از اندازهگیری مکرر نشان داد که پس از آموزش تفاوت معناداری در انگیزش تحصیلی گروه آزمایشی درمقایسه با گروه کنترل ایجاد شد(001/0 p≥). نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که استفاده از بازیهای رایانهای آموزشی ریاضی در مفهوم جمع، تفریق، ضرب و تقسیم باعث افزایش انگیزش تحصیلی دانش آموزان با ناتوانی یادگیری ریاضی میشود. براساس یافتههای پژوهش پیشنهاد می شود که در آموزش مفاهیم ریاضی از فناوریهای نوین آموزشی به ویژه بازی های رایانهای استفاده شود.","PeriodicalId":31403,"journal":{"name":"Ravanshinasii Afradi Istisnayi","volume":"5 1","pages":"27-44"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2015-06-22","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"68412686","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"نقش میانجی ارتباط بین والد-کودک، منبع کنترل و عملکرد تحصیلی در رابطه بین اختلال نارسایی توجه - بیشفعالی و افسردگی کودکان","authors":"نورعلی فرخی, منصور حرفه دوست, اسماعیل خیرجو, مجتبی سلم آبادی, زهرا فیض الهی","doi":"10.22054/JPE.2015.1462","DOIUrl":"https://doi.org/10.22054/JPE.2015.1462","url":null,"abstract":"هدف این پژوهش بررسی نقش میانجی متغیرهای محیطی (ارتباط والد-کودک)، منبع کنترل و عملکرد تحصیلی به منظور تبیین افسردگی کودکان با اختلالنارسایی توجه - بیشفعالی بود. بعد از غربالگری کودکان مشغول به تحصیل در پایه پنجم ابتدایی مقیاس های مدیریت رفتاری و تنیدگی والدگری به عنوان نشانگرهای مربوط به رابطه والد-کودک و مقیاس اختلالنارسایی توجه - بیشفعالی توسط مادران و آزمون عملکرد تحصیلی محققساخته و پرسشنامه افسردگی و منبع کنترل بر روی کودکان اجرا شد. تحلیل ضرایب همبستگی نشانگر ارتباط مثبت و معنیدار بین اختلال بعد نارسایی توجه و افسردگی بود؛ همچنین بین سه متغیر واسطه با افسردگی و بعد نارسایی توجه ارتباط معنیداری وجود داشت. تحلیل معادلات ساختاری نشانگر اهمیت متغیر ارتباط والد-کودک به عنوان متغیر میانجیگر رابطه بین اختلالنارسایی توجه و افسردگی بود. دو متغیر عملکرد تحصیلی و مکان کنترل نتوانستند به عنوان متغیر میانجی در الگو عمل کنند. یافتههای این پژوهش تایید کننده اهمیت ارتباط والد-کودک و والدگری در اختلال افسردگی کودکان با اختلالنارسایی توجه- بیش فعالیاست که باید در درمان و مشاوره این گروه از کودکان مورد توجه قرار گیرد.","PeriodicalId":31403,"journal":{"name":"Ravanshinasii Afradi Istisnayi","volume":"5 1","pages":"65-86"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2015-03-21","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"68413077","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}