Pragmaštylistický profil a poverenia titulku v alternatívnej internetovej žurnalistike

Abstract

The Pragma-Stylistic Profile and the Purpose of Headlines in Alternative Internet Journalism Regardless of the type of carrier, the headline – a signal device and a gateway to a jour­nalistic piece of communication – meets four corresponding criteria. The usual mission of the visually noticeable frame component is to attract the recipients’ attention, to encourage their readiness to respond to the actual piece of communication, to mediate leitmotifs, and to define an acceptable genre affiliation of a journalistic product. Current internet jour­nalism is characterized by significant colloquialization. This manifests itself by blurring the borders between oralness and writtenness (printedness) in communication, in the style and in the ambiguity of the stylistic procedure, as well as by hybrid structures that are con­stantly being generated. Along with the primary functions of communication – stimulating, informative and persuasive function – genre volatility allows the application of other pre-determinations and functions in internet journalism: instructional, expressive, appellative, aesthetic, referential (descriptive), contact and meta-language. These can also be noticed in the pragma-stylistic profile and purpose of headlines. In the paper, the aforementioned processes, trends and consequences are explored using a databank of headlines from alter­native internet journalism. Profil pragmastylistyczny i funkcje nagłówków w alternatywnym dziennikarstwie internetowym Niezależnie od rodzaju nośnika, nagłówek – zapowiedź i wstęp do dziennikarskiego przekazu – spełnia cztery odpowiadające sobie kryteria. Standardowym zadaniem widocznego wizualnie elementu ramy tekstowej jest przyciągnięcie uwagi odbiorców, zachęcenie ich do gotowości reakcji na dany fragment komunikacji, zapośredniczenie motywów przewodnich oraz określenie możliwej do zaakceptowania dla nich przynależności gatunkowej produktu dziennikarskiego. Współczesne dziennikarstwo internetowe cechuje się wysokim poziomem potoczności. Przejawia się to zacieraniem granic między charakterem oralnym a pisanym (drukowanym) komunikacji, stylem i niejednoznacznością środków stylistycznych, a także nieustannym generowaniem struktur hybrydycznych. Wraz z podstawowymi funkcjami komunikacji, stymulującej, informacyjnej i perswazyjnej – zmienność gatunkowa pozwala na odwołanie się w dziennikarstwie internetowym do innych predeterminacji i funkcji: instruk­tażowej, ekspresyjnej, konatywnej, estetycznej, referencyjnej (opisowej), kontaktowej i metaję­zykowej. Potwierdzenie tych zjawisk można również zauważyć w profilu pragmastylistycznym i w roli nagłówków. W artykule wspomniane procesy zostały poddane analizie na materiale z korpusu nagłówków z alternatywnego dziennikarstwa internetowego.