Neoplatońskie poszukiwania zgodności między Platonem a Arystotelesem. Jan Filopon i problemy z arystotelesowską definicją duszy ("In De anima", 203,4 -230,25)

Abstract

Analizowany fragment komentarza Jana Filopona do O duszy Arystotelesa jest przykladem realizacji zasady interpretacyjnej stosowanej w komentarzach neoplatonskich – ustalania zgodności miedzy doktrynami Platona i Arystotelesa. W poszukiwaniu harmonii miedzy tymi myslicielamiJan Filopon siega do poprzedzającej go tradycji perypatetyckiej, co przejawia sie w wykorzystaniu rozwiązan proponowanych przez Aleksandra z Afrodyzji i Temistiusza oraz probie odpowiedzi na stawiane przez nich pytania, przede wszystkim, czy definicja duszy jako pierwszego aktu ciala naturalnego organicznego obejmuje wszystkie rodzaje dusz. Jan Filopon probuje rowniez uzgodnic swoją interpretacje z calością doktryny Arystotelesa, co wspolgra z pracami, w ktorych krytykuje fizyke Arystotelesa z pozycji tego, kto ją dobrze zna i potrafi wskazac jej slabe punkty operując tym samym aparatem pojeciowym i opierając sie na tych samych zalozeniach. Z drugiej strony Filopon realizuje postulat zgodności miedzy doktrynami Platona i Arystotelesa i nadaje sformulowaniom Stagiryty nowe znaczenie tak, aby mogly wyrazac myśl stricte platonską. Czyni to przez reinterpretacje pojec uzytych w definicji duszy oraz poprzez dookreślenie statusu tejze definicji.