Analiza tożsamości zbiorowej w dyskursie – parametry tekstowe i kontekstowe

Abstract

W niniejszym artykule zaprezentowano podejście do analizy tożsamości zbiorowej w dyskursie, które odróżnia lingwistyczny i semiotyczny opis cech tekstu od ich interpretacji socjokognitywnej. Tożsamość zbiorową opisano teoretycznie jako strukturę konceptualną składającą się z przekonań, wiedzy, norm, wartości, relacji międzyludzkich, oczekiwań, a także emocji, które podlegają procesom wzmocnienia i negocjacji w dyskursie. Przyjęto, że rodzaj tożsamości zbiorowych konstruowanych w tekstach oraz sposób, w jaki te procesy przebiegają, determinowane są przez pewne cechy językowe i semiotyczne, między innymi sposób przedstawienia aktorów społecznych, typy procesów, ewaluację, modalność, wyrażenia metaforyczne i intertekstualność. Następnie wyniki analizy skorelowano z kwestiami dotyczącymi uczestników i procesów praktyki dyskursywnej danego gatunku, a także kontekstu społecznego i ideologii, która w nim dominuje. Proces analityczny zilustrowano przykładem w postaci fragmentu katalogu handlowego, który zbadano pod kątem konstrukcji dyskursywnej i reprezentacji socjokognitywnej tożsamości płciowej i seksualnej.