Türkiye Örneği Özelinde Taşkın Sosyal Etkilenebilirlik Analizi

Abstract

Doğal afetler düşünüldüğünde, taşkınlar en sık karşılaşılan ve de en fazla hasara sebep olanlar arasında yer almaktadır. Taşkın riskini oluşturan bileşenlerin değerlendirilmesi ve riskin sayısallaştırılması, bu risk gerçekleştiğinde karşılaşılması beklenen büyük boyutlu etkilerden korunmak için önemlidir. Taşkın riskini kapsamlı bir şekilde değerlendirebilmek için riskin sosyal ve biyofiziksel katmanlarının birlikte ele alınması gerekmektedir. Bu çalışmada, toplumun herhangi bir dış baskı faktörüne karşı adaptasyon yeteneğini ve duyarlılığını ölçen Sosyal Etkilenebilirlik Endeksi, tüm Türkiye özelinde il bazında değerlendirilmiştir. Literatür taraması ve veri ulaşılabilirliği göz önüne alınarak 8 farklı etkilenebilirlik parametresi belirlenmiştir. Sosyal Etkilenebilirlik Endeksi analizi sonucunda 14 farklı şehir çok yüksek derecede etkilenebilir olarak nitelendirilmiştir. 1960 ve 2021 yılları arasındaki tarihi taşkınlar il bazında analiz edilmiştir. Sosyal Etkilenebilirlik Analizi ve tarihi taşkınların değerlendirilmesi sonucunda bu 14 şehirden yalnızca 3’ü Taşkın Sosyal Etkilenebilirlik Endeksi’nde en yüksek dereceyi almışıtr. Bu Taşkın Sosyal Etkilenebilirlik Endeksi analizi sonuçları yalnızca riskin sosyal veya biyofiziksel katmanlarının yeterli olmadığı, riskin kapsamlı şekilde ifade edilebilmesi için bu iki katmanın birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymuştur. Bu çalışmada uygulanan ve önerilen yöntem karar vericiler için kullanışlı bir metod olmakla beraber tüm Türkiye’deki taşkın hazırlık yetkinliğini arttırmada rol oynayabilecektir.