Betonarme Yapılarda Gerilmenin Neden Olduğu Deformasyonların Jeofizik Yöntemlerle Araştırılması

Abstract

Deprem kusaginda bulunan ulkelerde, can ve mal guvenligi icin betonarme yapilarin kalitesi onemlidir. Bu yapilarin kalitesini, yapinin temel elemanlari olan betonun ve betona gomulu celik donatilarin durumu belirler. Betonarme yapilarin durumu yapiya herhangi bir zarar vermeden belirlenmelidir. Jeofizik yontemlerle, betonarme yapida hicbir delgi veya karot alma islemi yapilmaksizin tamamen hasarsiz olarak beton dayanimi, betona gomulu celik donatilarin yerlerinin tespiti ve korozyon durumu belirlenebilir. Belirlenen bu ozellikler karot ornegi gibi sadece yapinin kucuk bir kismini degil butun yapiyi temsil eder.  Sismik ultrasonik yontem ile betonarme yapilar uzerinde yapilan olcumlerle, betonun kirik-catlak yapisi, dayanimi, elastik parametreleri ve betonun icindeki bosluklar belirlenerek betonun kalitesi tespit edilebilir. Yer radari (Ground Penetrating Radar, GPR) yontemi kullanilarak, betonun icindeki donatilarin yerleri, araliklari, sayilari ve beton icerisindeki bosluklar belirlenebilir. Elektrik ozdirenc yontemi ile ise betonun nemliligi ve donatilarin korozyon durumu ortaya konulabilir. Bu calismada, yapilarda deprem dayanimini arttirmak icin uretilmis bir yapi elemaninin durumu, bir kuvvet uygulanmadan once ve sonra arastirilmistir. Betonun kalitesi ve nemliligi yapinin donatilarinin yerleri, donatilarin korozyon durumu ve yuzeyden gorulmeyen catlaklari incelemek amaciyla olusturulan betonarme yapi uzerinde jeofizik olculer alinmistir. Bu amacla sismik ultrasonik yontem, yer radari yontemi ve elektrik ozdirenc yontemleri kullanilmistir. Calismada 18 profildeki 176 noktada ultrasonik, 85 profilde iki ve uc boyutlu yer radari, 25 profilde de ozdirenc olcumleri alinmis ve degerlendirilmistir. Yapilan degerlendirmeler sonucunda, kullanilan yontemler ile yapinin kalitesi, nemliligi, donatilarin yerleri ve korozyon durumu ortaya konulmustur. Ayrica, betonarme yapiya uygulanan kuvvet sonrasi, yapida meydana gelen yapisal degisimler de bu yontemler ile acikca gozlenebilmistir.