OKUL ÖNCESİ DÖNEM RESİMLİ ÇOCUK KİTAPLARINA YÖNELİK BİR İNCELEME: GECE KORKULARI

Abstract

Erken çocukluk döneminde çocuklarda görülen yaygın korkulardan biri gece korkularıdır. Gece korkuları, özellikle 4-6 yaş aralığında görülmekle birlikte gerekli destek sağlanmadığında uzun yıllar devam ederek fobiye dönüşebilmektedir. Gece korkuları, heterojen bir yapıya sahiptir ve kendi içinde farklı şekilleri bulunmaktadır. Bunlar: güvenlikle ilgili korku, ayrılma korkusu, hayali yaratıklardan korkma, kabuslardan korkma ve karanlık korkusudur. Kitaplar, erken çocukluk döneminde çocukların duygularını ifade etme, temel bilgi ve becerileri kazanmada en etkili araçlardandır. Bu dönemde, çocukların günlük hayatta yaşadıkları duygular ve karşılaştıkları durumların kitaplarla ele alınması, bu durumların üstesinden gelmelerinde çocuklara yardımcı olmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’deki gece korkusunu ele alan kitapları incelemek ve kitapların içerik özelliklerini çeşitli boyutlarla ortaya koymaktır. Veriler içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. İnceleme sonucunda Türkiye’deki gece korkusu temalı kitapların büyük oranda çeviri kitap olduğu görülmüştür. Kitaplarda korku kaynaklarının büyük oranda “karanlık”, “canavar” ve “sesler” olarak işlendiği, korku ve/veya kaynağının çoğunlukla karanlık/gölge ve yaratık/canavar şeklinde resmedildiği görülmüştür. Kitaplarda korkuyla baş etme stratejileri çoğunlukla “korkunun gerçek kaynağını bulmak” ve “biriyle konuşmak”tır. Kitapların çoğunda korku problemi çözüme kavuşmuştur. Kitaplarda korkuyla baş etmede yardımcı karakterin çoğunlukla anne-baba olduğu görülmüştür.