Gelişmekte Olan Ülkelerde Enerji Verimliliği ve Geri Tepme Etkisinin Analizi

Abstract

Bu çalışmada, 1989’dan 2018’e kadar olan dönem için iki stokastik sınır analizi yaklaşımı kullanılarak Afrika, Avrasya ve Ortadoğu bölgelerinde bulunan seçili 17 gelişmekte olan ülkenin göreceli toplam enerji verimliliğini araştırılmaktadır. Söz konusu sınır testlerinden ilkinde enerji talep fonksiyonu benimsenirken ikincisinde ise girdi mesafesi yaklaşımı kullanılmaktadır. İki aşamalı dinamik panel veri yaklaşımı kullanılarak paneldeki her ülke için hem enerji verimliliği performansı hem de geri tepme etkisi (Rebound Effect) karşılaştırmalı olarak tahmin edilmektedir. Analizden elde edilen bulgular, incelenen ülke grubundaki ortalama verimlilik skorunun yaklaşık %84 olduğunu göstermektedir. Ayrıca, hesaplanan ortalama geri tepme etkisinin, kısa vadede verimlilik iyileştirmelerinden elde edilen enerji tasarruflarının %50’sinden fazlasını bertaraf edebileceği yönündedir. Bu sonuçlar aslında gelişmekte olan ekonomilerde enerji talebini azaltmak için enerji verimliliğine ilişkin dikkate değer potansiyeli vurgulamaktadır.