BAŞKOMUTAN MUSTAFA KEMAL PAŞA’YA BİR MUHALEFET MEKANİZMASI: HARP ENCÜMENİ FEVKÂLADESİ

Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi Pub Date : 2022-11-21 DOI:10.30692/sisad.1194706

Feyyaz Karincali

{"title":"BAŞKOMUTAN MUSTAFA KEMAL PAŞA’YA BİR MUHALEFET MEKANİZMASI: HARP ENCÜMENİ FEVKÂLADESİ","authors":"Feyyaz Karincali","doi":"10.30692/sisad.1194706","DOIUrl":null,"url":null,"abstract":"Sakarya Meydan Muharebesi öncesinde Mustafa Kemal Paşa'ya verilen, Cumhuriyet’in ilanına kadar devam eden Başkomutanlık yetkilerinin sınırlandırılmasına yönelik en ciddi teşebbüs, 12 Aralık 1921 tarihinde Meclise sunulan Harp Komitesi kurulmasına dair öneridir. Daha sonra bu öneri Harp Encümeni Fevkâladesine evrilmiştir. Harp Encümeni Fevkalâdesi ile güdülen gaye Başkomutana verilen yetkileri sınırlandırmak, Meclisin daha fazla yönetime dâhil olmasını sağlamaktır. 27 Ekim 1921 tarihinde kapalı oturumda Lâzistan Mebusu Osman Bey önderliğinde “Ordunun İlbas ve İaşesine” dair verilen gensoru önergesi ise Harp Encümeni Fevkâladesine gidilen sürecin başlangıç noktası olmuştur. Bu önerge ile ordunun geri hizmetlerinin yapılamadığına yönelik eleştiriler gündeme getirilmiştir. Üstü kapalı şekilde Başkomutanın görevini iyi yapamadığı öne sürülmüştür. Meclisteki muhalifler tarafından 27 Ekim tarihinde verilen gensoru önergesini 8 Aralık 1921 tarihindeki “Ordu Levazımatı, Vaziyeti Harbiye ve Askeriye” hakkındaki önerge izlemiştir. Gensorular ile muhalifler Başkomutanın yetkilerini sorgulamışlar ve Harp Encümeni Fevkâladesi oluşturarak yönetimde söz sahibi olmak istemişlerdir. Makalede, verilen gensoru önergeleriyle Harp Encümenine giden süreç ve bu encümen vasıtası ile Başkomutan Mustafa Kemal Paşa’nın yetkilerini sınırlandırma teşebbüsü irdelenecektir.","PeriodicalId":322118,"journal":{"name":"Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi","volume":"1 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0000,"publicationDate":"2022-11-21","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":"0","resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":null,"PeriodicalName":"Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi","FirstCategoryId":"1085","ListUrlMain":"https://doi.org/10.30692/sisad.1194706","RegionNum":0,"RegionCategory":null,"ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":null,"EPubDate":"","PubModel":"","JCR":"","JCRName":"","Score":null,"Total":0}

引用次数: 0

Abstract

Sakarya Meydan Muharebesi öncesinde Mustafa Kemal Paşa'ya verilen, Cumhuriyet’in ilanına kadar devam eden Başkomutanlık yetkilerinin sınırlandırılmasına yönelik en ciddi teşebbüs, 12 Aralık 1921 tarihinde Meclise sunulan Harp Komitesi kurulmasına dair öneridir. Daha sonra bu öneri Harp Encümeni Fevkâladesine evrilmiştir. Harp Encümeni Fevkalâdesi ile güdülen gaye Başkomutana verilen yetkileri sınırlandırmak, Meclisin daha fazla yönetime dâhil olmasını sağlamaktır. 27 Ekim 1921 tarihinde kapalı oturumda Lâzistan Mebusu Osman Bey önderliğinde “Ordunun İlbas ve İaşesine” dair verilen gensoru önergesi ise Harp Encümeni Fevkâladesine gidilen sürecin başlangıç noktası olmuştur. Bu önerge ile ordunun geri hizmetlerinin yapılamadığına yönelik eleştiriler gündeme getirilmiştir. Üstü kapalı şekilde Başkomutanın görevini iyi yapamadığı öne sürülmüştür. Meclisteki muhalifler tarafından 27 Ekim tarihinde verilen gensoru önergesini 8 Aralık 1921 tarihindeki “Ordu Levazımatı, Vaziyeti Harbiye ve Askeriye” hakkındaki önerge izlemiştir. Gensorular ile muhalifler Başkomutanın yetkilerini sorgulamışlar ve Harp Encümeni Fevkâladesi oluşturarak yönetimde söz sahibi olmak istemişlerdir. Makalede, verilen gensoru önergeleriyle Harp Encümenine giden süreç ve bu encümen vasıtası ile Başkomutan Mustafa Kemal Paşa’nın yetkilerini sınırlandırma teşebbüsü irdelenecektir.

查看原文本刊更多论文

在萨卡里亚战役之前，穆斯塔法-凯末尔-帕夏被授予了总司令的权力，这种权力一直延续到共和国宣告成立。1921 年 12 月 12 日，议会收到了关于成立战争委员会的提案，这是限制总司令权力的最严重尝试。后来，该提案演变为竖琴委员会特别大会。战争委员会特别会议的目的是限制赋予总司令的权力，并确保议会更多地参与行政管理。1921 年 10 月 27 日，在非公开会议上，拉齐斯坦议员奥斯曼-贝伊（Osman Bey）就 "军队的供给和供应 "提出了谴责动议，这是战争委员会特别会议进程的起点。通过这项动议，关于无法提供军队后方服务的批评被提上议程。总司令不能很好地履行职责的说法不言而喻。议会反对党议员在 10 月 27 日提出谴责动议后，又于 1921 年 12 月 8 日提出了关于 "军队补给、Vaziyeti Harbiye ve Askeriye "的动议。通过这些谴责动议，反对派对总司令的权威提出了质疑，并希望通过组建特别战争委员会在行政管理方面拥有发言权。本文将分析通过谴责动议成立战争委员会的过程，以及通过该委员会限制总司令穆斯塔法-凯末尔-帕夏权力的企图。

本文章由计算机程序翻译，如有差异，请以英文原文为准。

求助全文

约1分钟内获得全文求助全文

来源期刊

Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi

自引率

0.00%

发文量