{"title":"Türkiye’de Cari İşlemler Dengesi ve Sektörel Büyüme İlişkisi","authors":"Serkan Samut, Nebiye Yamak","doi":"10.26650/b/ss10.2021.013.29","DOIUrl":null,"url":null,"abstract":"Ampirik literatür cari işlemler dengesi ile ekonomik büyüme oranı arasındaki “nedensel ilişkileri” araştıran çalışma sayısı itibariyle oldukça zengindir. Mevcut çalışmalar içinde Türkiye örneğini de analiz eden çalışmalar bir hayli fazladır. Ne var ki, bu çalışmaların tamamında cari işlemler dengesi ile ilişkilendiren büyüme oranı “genel” ekonomik büyüme oranıdır. Literatürdeki genel bulgu, cari işlemler dengesi ile genel ekonomik büyüme oranın birbirlerini besledikleri yönündedir. Ancak burada akla gelen soru, acaba böyle bir bulguda terkip hatası var mıdır? Diğer bir ifadeyle böyle bir bulguda acaba toplulaştırma sapması var mıdır? Dolayısıyla bu çalışmadaki temel amaç cari işlemler dengesi ile ekonomik büyüme oranı arasındaki olası nedensel ilişkileri sektörel bazda araştırmak ve yukarıdaki soruyu cevaplandırmaktır. Ayrıca Türkiye özelinde cari açıkla yüksek derecede ilişkili ve sorumlu olan sektörleri belirlemek de mevcut çalışmanın bir diğer amacını oluşturmaktadır. Ele alınan dönem 1998:1-2018:3 arasını kapsamaktadır. Veriler üçer aylık olup mevsimsellikten X-12 yöntemiyle arındırılmıştır. Cari işlemler dengesinin ilişkilendirildiği sektörler sanayi, imalat, inşaat, hizmetler, finans-sigorta ve tarım sektörüdür. Çalışmada serilerin bireysel ve birlikteki istatistiksel özelliklerine uygun olarak VAR yöntemi kullanılmıştır. VAR bulgularına göre genel toplamda geçerli olan sektörel bazda geçerli olmamıştır. Genel ekonomik büyüme oranın kullanıldığı analize göre, cari işlemler dengesi ile ekonomik büyüme oranı arasında birbirlerini besleyen bir ilişki mevcuttur. Ancak sektörel büyüme oranlarının kullanıldığı analiz bulgularına göre, sadece büyüme oranı cari işlemler dengesini beslemektedir. Tersi doğru değildir.","PeriodicalId":159872,"journal":{"name":"Ekonometride Güncel Yöntemler ve Uygulamalar","volume":"11 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0000,"publicationDate":"2021-11-24","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":"0","resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":null,"PeriodicalName":"Ekonometride Güncel Yöntemler ve Uygulamalar","FirstCategoryId":"1085","ListUrlMain":"https://doi.org/10.26650/b/ss10.2021.013.29","RegionNum":0,"RegionCategory":null,"ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":null,"EPubDate":"","PubModel":"","JCR":"","JCRName":"","Score":null,"Total":0}
引用次数: 0
Abstract
Ampirik literatür cari işlemler dengesi ile ekonomik büyüme oranı arasındaki “nedensel ilişkileri” araştıran çalışma sayısı itibariyle oldukça zengindir. Mevcut çalışmalar içinde Türkiye örneğini de analiz eden çalışmalar bir hayli fazladır. Ne var ki, bu çalışmaların tamamında cari işlemler dengesi ile ilişkilendiren büyüme oranı “genel” ekonomik büyüme oranıdır. Literatürdeki genel bulgu, cari işlemler dengesi ile genel ekonomik büyüme oranın birbirlerini besledikleri yönündedir. Ancak burada akla gelen soru, acaba böyle bir bulguda terkip hatası var mıdır? Diğer bir ifadeyle böyle bir bulguda acaba toplulaştırma sapması var mıdır? Dolayısıyla bu çalışmadaki temel amaç cari işlemler dengesi ile ekonomik büyüme oranı arasındaki olası nedensel ilişkileri sektörel bazda araştırmak ve yukarıdaki soruyu cevaplandırmaktır. Ayrıca Türkiye özelinde cari açıkla yüksek derecede ilişkili ve sorumlu olan sektörleri belirlemek de mevcut çalışmanın bir diğer amacını oluşturmaktadır. Ele alınan dönem 1998:1-2018:3 arasını kapsamaktadır. Veriler üçer aylık olup mevsimsellikten X-12 yöntemiyle arındırılmıştır. Cari işlemler dengesinin ilişkilendirildiği sektörler sanayi, imalat, inşaat, hizmetler, finans-sigorta ve tarım sektörüdür. Çalışmada serilerin bireysel ve birlikteki istatistiksel özelliklerine uygun olarak VAR yöntemi kullanılmıştır. VAR bulgularına göre genel toplamda geçerli olan sektörel bazda geçerli olmamıştır. Genel ekonomik büyüme oranın kullanıldığı analize göre, cari işlemler dengesi ile ekonomik büyüme oranı arasında birbirlerini besleyen bir ilişki mevcuttur. Ancak sektörel büyüme oranlarının kullanıldığı analiz bulgularına göre, sadece büyüme oranı cari işlemler dengesini beslemektedir. Tersi doğru değildir.
就调查经常账户余额与经济增长率之间 "因果关系 "的研究数量而言,实证文献相当丰富。在现有研究中,分析土耳其情况的研究数量相当多。不过,在所有这些研究中,与经常账户余额相关的增长率都是 "一般 "经济增长率。文献中的普遍结论是,经常账户余额和总体经济增长率相互促进。然而,这里想到的问题是,这一结论是否存在构成误差?换句话说,这种结论是否存在汇总偏差?因此,本研究的主要目的是在部门基础上研究经常账户余额与经济增长率之间可能存在的因果关系,并回答上述问题。此外,本研究的另一个目的是确定与土耳其经常账户赤字高度相关并对经常账户赤字负有责任的部门。分析期间涵盖1998:1-2018:3。数据为季度数据,并使用X-12方法进行了季节性调整。与经常账户余额相关的部门包括工业、制造业、建筑业、服务业、金融保险业和农业。在研究中,根据序列的单独和联合统计特性使用了 VAR 方法。根据 VAR 的研究结果,在总体上有效的方法在部门基础上并不有效。根据使用总体经济增长率进行的分析,经常账户余额与经济增长率之间存在相互促进的关系。然而,根据按部门增长率进行的分析结果,只有增长率能促进经常账户余额。反之则不然。